MEVKA 135 milyon TL'lik tohumculuk destek programını Konya'da tanıttı
Mevlana Kalkınma Ajansı (MEVKA), 135 milyon TL bütçeli "2026 Yılı Tohumculuk Sektörü Ar-Ge ve İnovasyon Altyapısını Güçlendirme Faizsiz Kredi Desteği" programının tanıtımını Konya Ticaret Borsası'nda düzenlenen "Tohumun Geleceği: TR52 Bölgesi Teknoloji ve İnovasyon Buluşması" etkinliğinde yaptı. Program, sektörde Ar-Ge kapasitesinin artırılmasını ve altyapı yatırımını hedefliyor.
Programın öncelikleri ve finansman koşulları
MEVKA Genel Sekreteri Dr. İhsan Bostancı tarafından açıklanan destek programı iki öncelik üzerine kurgulanmış durumda:
Birinci öncelik: Halihazırda Ar-Ge yapmayan firmaların ıslah alanında Ar-Ge yapmaya yetkin hale getirilmesi. Bu öncelik için ayrılan bütçe 15 milyon TL olup, proje başına azami 1 milyon TL destek sağlanacak.
İkinci öncelik: Mevcut Ar-Ge yapan firmaların yetkinliklerini artırmaya yönelik altyapı yatırımları. Bu öncelik için ayrılan bütçe 120 milyon TL olup, proje başına verilecek destek asgari 7 milyon TL, azami 50 milyon TL olarak belirlendi.
Destek alan projelere ajans tarafından sağlanacak finansman; 8 aylık geri ödemesiz dönemin ardından, faizsiz olarak 18 ay içinde taksitlendirilerek geri ödenecek (toplam geri ödeme süresi 26 ay).
Sektörel veriler ve bölgesel rol
Bostancı, sertifikalı tohum üretiminin son 20 yılda yaklaşık 9 kat arttığını; Türkiye'de bu üretimin 2025'te 1,36 milyon tona ulaştığını belirtti. İller düzeyinde sertifikalı tohumluk üretiminin ilk sırasında yaklaşık 370 bin ton ve %27,5 pay ile Konya yer alıyor. Ajansın sorumluluk alanındaki diğer il Karaman ise yıllara göre değişmekle birlikte genelde ilk 10 il içinde bulunuyor.
Küresel pazar için verilen projeksiyonlarda 2025 sonu itibarıyla pazarın yaklaşık 75 milyar dolar seviyesinde olduğu; 2030'lu yılların başında ise pazarın 130–150 milyar dolar bandına ulaşmasının öngörüldüğü ifade edildi.
Ar-Ge kapasitesi açısından Türkiye genelinde tohum firmalarının yaklaşık %33'ünün Ar-Ge belgesine sahip olduğu, Antalya ve İzmir'de bu oranın %68'lere kadar çıktığı ancak Konya'da bu oranın yaklaşık %26 seviyesinde kalarak ülke ortalamasının altında olduğu vurgulandı. Bu durum, programın önceliklendirilmesinde etkili oldu.
Yetkili açıklamaları ve beklentiler
Konya Ticaret Borsası Başkanı Hüseyin Çevik, tohumun toprağın hafızası ve üretimin başlangıcı olduğunu, Konya'nın sertifikalı tohum üretiminde ülkenin lokomotifi konumunda bulunduğunu söyledi.
Türkiye Tohum Sanayicileri ve Üreticileri Alt Birliği (TSÜAB) Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Yekta Tezel, güçlü bir tohumculuk sektörü olmadan sürdürülebilir tarımsal üretimin mümkün olmadığını, tohumun bilgi, teknoloji ve Ar-Ge'nin somut çıktısı olduğunu ifade etti.
Tarım ve Orman Bakanlığı Bitkisel Üretim Genel Müdür Yardımcısı İhsan Emiralioğlu ise tohumculuğu tarımın en stratejik noktalarından biri olarak nitelendirerek, yerli ve milli tohumculuğa ve yerel firmalara verilen desteği vurguladı.
Kalkınma Ajansları Genel Müdür Yardımcısı Mustafa Caner Meydan, programın hedefleri arasında Ar-Ge altyapılarını güçlendirmek, yeni çeşit geliştirme kapasitesini artırmak, üniversite-sanayi-kamu iş birliklerini derinleştirmek ve bölgeyi tohum teknolojilerinde bir cazibe merkezi haline getirmek olduğunu belirtti.
Panel ve sonraki adımlar
Konuşmaların ardından düzenlenen "Tohum Teknolojilerinde Dönüşüm ve Küresel Rekabet" panelinde programın teknik detayları ve başvuru sürecine ilişkin bilgiler katılımcılarla paylaşıldı. Programın uygulanmasıyla bölgedeki Ar-Ge kapasitesinin artması ve sektörün rekabetçiliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
"2026 YILI TOHUMCULUK SEKTÖRÜ AR-GE VE İNOVASYON ALTYAPISINI GÜÇLENDİRME FAİZSİZ KREDİ DESTEĞİ PROGRAMI’NIN TANITIMI YAPILDI.
