Metropoliten yönetişimde su riskleri ve belediyelerin stratejik rolü

EMA Forumu'nda ana mesaj: Belediyeler Birliği (MBB) ve Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Akın, 7-8 Ekim tarihlerinde MBB ev sahipliğinde İstanbul'da düzenlenen Avrupa Büyükşehirler Ağı (EMA) Forumu toplantısında konuştu. Zirvede, EMA 2025-2026 Faaliyetlerinin Sunumu yapıldı ve Avrupa genelindeki büyük metropollerin üst düzey temsilcileri, belediye başkanları ile stratejik danışmanları şehirlerin geleceğini tartıştı. Akın, toplantıda metropollerin yeni dönemde yalnızca politikaları uygulayan ya da fonlardan yararlanan birimler olmayıp; politika tasarımında, uygulanmasında ve izlenmesinde stratejik aktörler olarak tanınması gerektiğini belirtti. Toplantının teması çerçevesinde, politika yapımı ile iklim kaynaklı su risklerinin birbiriyle doğrudan ilişkili olduğuna dikkat çekti. Metropollerin stratejik rolü: Akın, EMA Forum’un bu yılki temasını şu sözlerle özetledi: "Metropoliten Geleceğin Yönetişimi: Politikalar, Fonlar ve İklim Kaynaklı Su Riskleri." Buna göre iki temel mesele öne çıkıyor: Avrupa politikaları ve finansman araçları şekillenirken metropoliten alanların üstleneceği rol ile iklim değişikliğinin kentlerde yarattığı somut sonuçlar, özellikle su kaynaklı riskler. "Kentler sorunların en yoğun hissedildiği yerlerse, çözümün ve karar süreçlerinin de güçlü aktörleri olmalıdır" diyen Akın, krizlerin artık çevre ve altyapı sınırlarını aştığını; ekonomiyi, gıda sistemlerini, kamu sağlığını, mekansal planlamayı ve toplumsal adaleti doğrudan etkilediğini vurguladı. İklim kaynaklı su riskleri ve metropoliten çözüm gerekliliği: Akın, su yönetiminin idari sınırların ötesinde ele alınması gerektiğini belirterek, "su havzaları idari sınırları tanımıyor" ifadesini kullandı. Altyapı ağlarının tek bir belediye sınırında kalmadığına dikkat çekerek mekansal planlama kararlarının komşu bölgelerin su kaynaklarını ve taşkın riskini doğrudan etkileyebildiğini anlattı. Bu nedenle iklim kaynaklı su risklerine parçalı çözümlerle yanıt verilemeyeceğini, su yönetimi, iklim uyumu, mekansal planlama, altyapı yatırımları ve sosyal politikaların bütüncül bir stratejik çerçevede ele alınmasının metropoliten yönetişimin en güçlü imkânı olduğunu söyledi. Türkiye deneyimi ve Marmara'daki örnekler: Akın, Türkiye’nin büyükşehir yönetimi konusunda özgün ve dinamik bir mirasa sahip olduğunu hatırlattı. 1980’lerde başlayan sürecin 2004 yerel yönetim reformuyla olgunlaştığını belirterek, bugün Türkiye’de toplam 30 büyükşehir ile büyükşehir belediyesi ve ilçe belediyeleri arasında görev paylaşımına dayanan iki kademeli bir yapının bulunduğunu aktardı. Bu modelin ulaşım, altyapı, çevre, planlama ve su yönetimi gibi belediye sınırlarını aşan konularda üst ölçekli planlama ve yönetim yetkisi vererek daha hızlı karar alma, dayanıklı altyapılar inşa etme ve kaynakları rasyonel kullanma imkânı sağladığını ifade etti. Akın, Marmara Bölgesi için de önemli bir değerlendirme yaptı: "Altı büyükşehre ev sahipliği yapan Marmara Bölgesi, 26 milyonun üzerindeki nüfusuyla Türkiye nüfusunun yaklaşık üçte birini barındırıyor." Bölgenin sanayi, ticaret, göç ve inovasyon yoğunluğuyla "metropollerin metropolü" olarak nitelendirilebileceğini söyledi ve kentlerin kararlarının birbirini doğrudan etkilediğini vurguladı. Balıkesir'in rolü: Akın, Balıkesir’i metropolleşme sürecinde stratejik bir halka olarak tanımladı. Balıkesir'in hem Marmara hem de Ege kıyısına sahip olması, geniş kırsal alanları, güçlü tarımsal üretimi ve hızla artan yenilenebilir enerji kapasitesiyle benzersiz bir konuma sahip olduğunu belirtti. Şehirde su yönetiminin sadece içme suyu teminiyle sınırlı görülmediğini; tarımsal sulamadan havza korumaya, kuraklıkla mücadeleden ekosistem korunmasına kadar geniş bir alanda ele alındığını aktardı. Akın, Avrupa metropollerinin deneyim paylaşımının ve ortak çözüm geliştirmesinin önemini vurgulayarak, başarılı uygulamaların yanı sıra karşılaşılan zorlukların da masaya yatırılmasının gerekliliğine dikkat çekti. Sonuç olarak Akın, metropollerin karar süreçlerine dahil edilmesinin ve bölgesel iş birliğinin, iklim kaynaklı su riskleriyle başa çıkmada ve kentlerin sürdürülebilir gelişiminde belirleyici olacağını ifade etti. BAŞKAN AHMET AKIN, EMA FORUMU’NDA KONUŞTU

Metropoliten yönetişimde su riskleri ve belediyelerin stratejik rolü

Ahmet Akın, EMA Forumu'nda metropollerin politika tasarımında ve iklim kaynaklı su risklerinde stratejik aktör olarak tanınması gerektiğini vurguladı.