Menopozda meme dokusundaki değişimler ve riskler
Medicana Sağlık Grubu Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. İsmail Hakkı Özerhan, menopoz döneminde hormonal değişimlerin meme dokusunda farklılaşmalara yol açabileceğini belirtiyor. Geçmişteki normal sonuçların, ilerleyen yıllarda risk olmayacağı anlamına gelmediğini vurgulayan Özerhan, menopozun meme sağlığı açısından dikkatle izlenmesi gereken bir süreç olduğunu ifade ediyor.
Menopoz sonrasında meme kanseri riskinde artış görülebilir. Özerhan, küresel epidemiyolojik verilere göre meme kanseri vakalarının yaklaşık %65-70'inin postmenopozal dönemdeki kadınlarda görüldüğünü; bunun temel nedenleri arasında hormon dengesindeki değişimler, yaş faktörü, vücut yağ oranındaki artış ve hücresel onarım mekanizmalarının zayıflamasının yer aldığını aktarıyor. Ayrıca uzun süre östrojene maruziyetin de riski artırdığına dikkat çekiyor; örneğin erken adet görüp geç menopoza giren kadınlarda toplam maruziyetin arttığı için riskin daha yüksek olduğu belirtiliyor.
Erken teşhis ve kişiye özel tarama
Özerhan, meme kanseriyle mücadelede en önemli unsurun erken teşhis olduğunu belirtiyor. Bu nedenle kadınların meme sağlığı konusunda bilinçli olması gerektiğini; amaçlarının gereksiz kaygı oluşturmadan, doğru zamanda doğru kontrolleri yaparak sağlığı korumak olduğunu söylüyor.
Tarama önerileri: Menopoz öncesinde iki yılda bir, menopoz sonrasında ise yılda bir mamografi, gerekli durumlarda ultrasonografi kontrolleri yapılmalıdır. Her kadının risk profili farklı olduğundan aile öyküsü, yaş, hormonal durum ve bireysel risk faktörleri göz önünde bulundurularak kişiye özel tarama programı oluşturulmalıdır.
Kendi kendine meme muayenesi alışkanlığı
Prof. Dr. Özerhan, kendi kendine meme muayenesinin düzenli yapılmasının önemine dikkat çekiyor. Tüm kadınların 20 yaşından sonra her ay, adet bitimini takip eden hafta içerisinde kendi kendine meme muayenesi yapmaları öneriliyor; menopoz sonrası dönemdeki kadınlar da aynı düzeni sürdürmelidir.
Yaklaşık 10 dakika sürecek bu kontrolde meme simetrisinde değişiklik, şekil bozukluğu, çökme, renk değişikliği, ciltte bozulma veya meme başında farklılık olup olmadığına dikkat edilmelidir. Meme ve koltuk altı bölgesi, üç parmakla dairesel ve hafif baskılı hareketlerle kontrol edilmelidir. Düzenli takip sayesinde meme sağlığı korunabilir ve olası riskler erken dönemde kontrol altına alınabilir.
Sonuç olarak, menopoz döneminde meme sağlığının ihmal edilmemesi; düzenli görüntüleme, risk değerlendirmesi ve aylık kendi kendine muayene alışkanlığı ile erken tanıya odaklanılması gerektiği vurgulanmaktadır.
MEDİCANA SAĞLIK GRUBU GENEL CERRAHİ UZMANI PROF. DR. İSMAİL HAKKI ÖZERHAN
