meme kanserinde hasta konforunu artıran beş cerrahi yaklaşım
Meme kanseri tedavisinde uygulanacak cerrahi yöntemler; hastalığın evresi, tümörün özellikleri ve hastanın genel sağlık durumuna göre belirleniyor. Memorial Şişli Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü’nden Prof. Dr. Gürsel Remzi Soybir, güncel cerrahi tekniklerin hasta iyileşmesine ve yaşam kalitesine katkılarını anlattı. Tüm dünyada yaklaşık 2,4 milyon, ülkemizde ise yaklaşık 30 bine yakın kadına her yıl meme kanseri teşhisi konuluyor; erken tanı ve doğru tedavi planlamasıyla hastalık tamamen tedavi edilebiliyor.
robotik cerrahi ve tek portlu uygulamalar:
Robotik cerrahi teknolojileri, meme cerrahisinde de kullanılıyor. Özellikle tek portlu robotik cerrahi, dar alanlara erişimde sunduğu teknik kolaylık ve yüksek görüntü netliği sayesinde tercih edilebiliyor. Tek ve küçük bir girişten işlem yapılabilmesi, daha az doku hasarı, daha küçük yara izleri ve operasyon sırasında sağlanan büyütülmüş görüntü cerraha hassas müdahale imkânı veriyor. Bu avantajlar sonucu hastalar daha az ağrı hissedebiliyor, kozmetik sonuçlar iyileşiyor ve erken taburculuk mümkün olabiliyor. Robotik sistemler ameliyatı kendi başına yapmıyor; cerrah konsoldan robotik kolları kontrol ederek işlemi yürütüyor. Yöntemin uygunluğu tümörün özellikleri, evresi ve hastanın genel durumu dikkate alınarak değerlendirilmelidir.
endoskopik cerrahi ve kriyoablasyon:
Endoskopik cerrahi, küçük kesilerden yerleştirilen kamera ve özel aletlerle gerçekleştirilen bir yaklaşımdır. Monitöre yansıyan görüntüler eşliğinde yapılan müdahaleler, yara izlerini azaltmaya ve iyileşme sürecini hızlandırmaya yardımcı oluyor. Uygun seçilmiş hastalarda endoskopik teknikler, ameliyat sonrası konforu artırıyor.
Kriyoablasyon (dondurarak tedavi) yönteminde görüntüleme ile hedef dokuya yerleştirilen prob aracılığıyla çok düşük sıcaklıklarda hücreler dondurularak tahrip ediliyor. Öncelikle bazı iyi huylu kitlelerde kullanılan bu yöntem, belirli erken evre meme kanseri vakalarında seçenekler arasına girmiştir. İşlemin lokal anestezi altında ve küçük bir girişimle yapılabilmesi, yöntemin tercih edilmesinde önemli bir faktör oluşturuyor. Kriyoablasyonun uygunluğu tümör özellikleri ile hastanın genel durumu doğrultusunda değerlendiriliyor.
onkoplastik cerrahi ve estetik odaklı planlama:
Onkoplastik cerrahi, kanser cerrahisi ile plastik cerrahi tekniklerini bir araya getirerek hem onkolojik güvenliği sağlamak hem de memenin doğal görünümünü korumayı hedefliyor. Bu yaklaşımda tümör onkolojik sınırlar içinde çıkarılırken kalan meme doku hasta beklentileri doğrultusunda yeniden şekillendirilebiliyor. Ameliyat öncesinde tümörün yeri, çıkarılacak doku miktarı ve hastanın kozmetik beklentileri birlikte planlanıyor; bazı durumlarda var olan şekil bozukluklarının giderilmesine de olanak sağlanıyor.
genetik risk ve risk azaltıcı cerrahi:
Genetik testler ve aile öyküsü değerlendirmeleri, meme kanseri açısından yüksek risk taşıyan kişilerin belirlenmesine yardımcı oluyor. Ailesinde yoğun meme kanseri öyküsü olan veya meme kanserini önleyen genlerde bozukluk saptanan hastalarda risk azaltıcı meme cerrahisi önemli bir seçenek olabiliyor. Bu ameliyatlarda meme dokusunun çıkarılmasından sonra; hastanın durumuna göre kendi dokuları veya implantlar kullanılarak rekonstrüksiyon yapılıyor. Karar öncesinde genetik sonuçlar, aile öyküsü, yaş, genel sağlık durumu ve fayda/zarar dengesi multidisipliner konseylerde değerlendirilmelidir. Risk azaltıcı cerrahi kanser gelişme riskini büyük oranda azaltabilse de riski tamamen ortadan kaldırmaz.
cerrahi yaklaşımlarda daha sınırlı müdahaleler mümkün hale geliyor:
Son yıllarda meme kanserinin biyolojik özelliklerinin daha iyi anlaşılması ve sistemik tedavilerdeki ilerlemeler cerrahi stratejileri de değiştiriyor. Prof. Dr. Gürsel Remzi Soybir’in aktardığı gibi; kemoterapi, immünoterapi ve hedefe yönelik tedaviler ile bazı hastalarda tümör ameliyat öncesi küçültülebiliyor veya tamamen yok olabiliyor. Bu durum, memede ve koltuk altında daha sınırlı cerrahi uygulamalarına olanak tanıyor. Yeni yaklaşımlar onkolojik güvenlikten ödün vermeden cerrahi yükü azaltmayı, yan etkileri minimize etmeyi ve hastaların günlük yaşamlarına daha hızlı dönmesini sağlamayı amaçlıyor.
Hastanın uygun yönteme erişebilmesi için multimedikal değerlendirme, kişiselleştirilmiş tedavi planlaması ve deneyimli merkezlerde uygulanacak multidisipliner çalışma ön plana çıkıyor.
PROF. DR. GÜRSEL REMZİ SOYBİR
