Mazrone üzümü: Midyat bağlarından sofralara
Midyat’ın bağlarında özenle yetiştirilen mazrone üzümü, bölgenin tarımsal ve kültürel kimliğinin önemli bir parçası olarak yeniden dikkat çekiyor. Hasattan kazanlara uzanan geleneksel üretim süreci, emek, sabır ve ustalık gerektiriyor; ortaya çıkan yoğun kıvamlı pekmez ise hem tat hem de kültürel bir miras taşıyor.
Bağlardan kazanlara:
Mazrone üzümünün pekmeze dönüşümü, bağlarda olgunlaşan salkımların elle toplanmasıyla başlıyor. Toplanan üzümler ezilerek şıra elde ediliyor; bu şıra kabuk ve çekirdek gibi kalıntılardan ayrıştırıldıktan sonra büyük kazanlara alınarak kontrollü biçimde kaynatılıyor. Kaynatma sürecinde suyun buharlaşmasıyla şıra koyulaşıyor ve üzümün kendine özgü aroması yoğunlaşıyor. İstenen kıvama ulaşan pekmez dinlendirildikten sonra uygun kaplara alınarak tüketime sunuluyor.
Üretim aşamaları basit görünse de her adımda yöresel bilgi birikimi etkili oluyor: hangi bağın üzümlerinin ne zaman toplanacağı, kaynatma süresinin ve ateşin kontrolü, kıvam testlerinin yapılması gibi uygulamalar kuşaktan kuşağa aktarılıyor. Bu süreç hem lezzetin korunmasını sağlıyor hem de yerel üretimin sürdürülebilirliğine katkı sunuyor.
Kültürel ve ekonomik önem:
Mazrone üzümünden yapılan pekmez, yalnızca bir gıda ürünü değil; Midyat ve Mardin çevresinde yaşayan topluluklar için geleneksel yaşamın bir parçası. Bağ bozumu döneminde aile ve komşuluk ilişkileri güçleniyor, üretim faaliyetleri sosyal bir ritüele dönüşüyor. Üretilen pekmez aynı zamanda pestil, cevizli sucuk ve diğer yöresel ürünlerde hammadde olarak kullanılıyor; böylece üzümlerin değerlendirilme alanı genişliyor ve yerel ekonomiye katkı sağlanıyor.
Üreticiler sürecin hem zorluğunu hem de anlamını vurguluyor. Çiftçi Halil Tunçer: Mazrone üzümü genelde ekim ve kasım aylarında yetişiyor ve şu anda arkamda görüldüğü üzere toplanması gerçekleştiriliyor. Ekip arkadaşlarımızla mazrone üzümü genelde cevizli sucuk pestil ve pekmez gibi durumlarda kullanılıyor. Genel manada Mezopotamya gibi yerlerde Midyat’ın da önemli üzümlerinden bir tanesidir ve Midyat üzerinden bir çok Türkiye’de il ve ilçelere gönderim yapılıyor
Fidan Tunçer: Mazrone üzümü sabah erken saatlerinde topluyoruz. Pekmezlik bir üzümdür, pestil yapılır cevizli sucuk yapılır
Hamza Tunçer: Mazrone Midyat ve çevresinde yetişen geç olgunlaşan önemli üzüm çeşitlerimizden biridir. Sıcak ve güneşli iklimde yetişir. Hasat edilen üzümler taze olarak tüketildiği gibi özellikle pekmez yapımımda değerlendirilir. Bunun yanında pestil ceviz ve bademli sucuk gibi yöresel ürünler yapımında kullanılır. Mazrone Midyat‘ın köklü bağcılık kültürünün önemli bir parçasıdır afiyet olsun
Günümüzde doğal ve yerel ürünlere olan talebin artması, mazrone pekmezi gibi geleneksel üretimlerin korunmasını ve yaygınlaşmasını destekliyor. Midyat’ın bağlarından çıkan mazrone üzümleri, geleneksel yöntemlerle işlenerek sofralara ve yöresel pazarlara ulaşmaya devam ediyor; bu yolculuk hem lezzeti hem de bölgenin kültürel mirasını canlı tutuyor.
MİDYAT'IN BAĞLARINDA ÖZENLE YETİŞTİRİLEN MAZRONE ÜZÜMÜ, HASATTAN KAZANLARA UZANAN GELENEKSEL ÜRETİM SÜRECİYLE PEKMEZE DÖNÜŞÜYOR.
