lansman töreni ve ortaklar:
Cemre Vakfı öncülüğünde; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıkları Koruma Genel Müdürlüğü, Piri Reis Üniversitesi ve Tuzla Belediyesi iş birliğiyle, Halkbank destekli DİPTE İZ - Deniz Çayırı Ekimi Projesi İstanbul Tuzla'da düzenlenen lansman töreniyle tanıtıldı. Etkinlik, 30 Ağustos Zafer Bayramı günü gerçekleştirildi ve temsili deniz çayırı ekimi yapıldı.
Programa; İstanbul Vali Yardımcısı Cengiz Karabulut, Tuzla Kaymakamı Ümit Hüseyin Güney, Tuzla Belediye Başkanı Av. Eren Ali Bingöl, Piri Reis Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nafiz Arıca, Cemre Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Furkan Gökgöz ve Proje Danışmanı Prof. Dr. Mustafa Sarı ile siyasi parti temsilcileri katıldı. Ayrıca, NexgenCOP30.5 programı kapsamında Demokrasi ve Özgürlükler Adası'nda bulunan 44 farklı ülkeden gelen uluslararası delegeler de törene tanıklık etti.
ilk ekim ve yürütülen çalışmalar:
Cemre Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Furkan Gökgöz lansmanda proje hedeflerini COP31 hazırlıkları bağlamında özetledi ve uygulamanın artık söz aşamasını geçtiğini vurguladı. Gökgöz, projeye katkı veren Çevre Bakanı Murat Kurum, Tabiat Varlıkları Koruma Genel Müdürü Hacı Osman Uçan ve destek veren Halkbank’a teşekkür etti.
Proje Danışmanı ve Piri Reis Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Sarı, deniz çayırlarının ekosistem için hayati değerine dikkat çekti. Tören kapsamında ilk etapta 100 metrekarelik temsili bir ekim yapıldığı; bölgedeki deniz canlılarının bu yeni alanlara hızla ilgi gösterdiği aktarıldı. Sarı, deniz çayırlarının denizin 'akciğerleri' olduğunu ve insanların geleneksel olarak denizden hep aldığını, şimdi ise denize bir şey verilmeye başlandığını ifade etti.
tuzla'da kirlilikle mücadele ve yerel strateji:
Tuzla Belediye Başkanı Av. Eren Ali Bingöl ilçenin geçmişte yaşadığı kirlilik baskısını ve son dönemde uygulanan çözümleri anlattı. Bingöl, Şubat ayındaki dalışta ekosistemde bebek pinaların canlanmaya başladığının gözlemlendiğini ve bunun umut verici olduğunu belirtti. Belediye, 5 organize sanayi bölgesi ve ileri biyolojik arıtma tesisi bulunan Tuzla'da kaçak deşarjlarla mücadele ve dere koruma çalışmaları yürütüyor.
Bingöl ayrıca arıtma tesisinden çıkan suyu doğrudan denize deşarj etmek yerine park-bahçe sulaması ve sokak yıkamalarında kullanarak toprağın filtreleme işlevinden faydalandıklarını söyledi. Bu önlemlerle kaçak deşarjların önüne geçilmesi ve tarihi koku sorunlarının gerilemesi hedefleniyor; belediye, Çayır ekimlerinin su kalitesini daha üst seviyelere taşıyacağını belirtti.
deniz çayırlarının ekosistemdeki rolü:
Projede sergilenen teknik bilgilere göre deniz çayırları, alglerden farklı olarak gerçek kök, rizom, damar sistemi, çiçek ve tohumlara sahip olan su altı bitkileridir ve ekosistemde kritik roller üstlenir. Öne çıkan veriler şunlardır:
1 metrekare deniz çayırı alanı günde 10 litreden fazla oksijen üreterek denizlerin akciğeri görevini görür. Deniz çayırları tropik yağmur ormanlarından 35 kat daha fazla karbon yakalayarak dipte binlerce yıl depolayabilir. Kumlu dibe göre 40 kat daha fazla canlı türüne barınma, beslenme ve üreme alanı sağlar. Fotosentez için güneş ışığına ihtiyaç duyduklarından kıyıdan itibaren en fazla 50 metre derinliğe kadar yayılırlar. Kutuplar hariç tüm dünya denizlerinde, 70'ten fazla türle toplam 300.000 kilometrekarelik bir alanı kapladıkları belirtiliyor.
Tanıtım töreni, Marmara Denizi'nin ekolojik toparlanmasına yönelik somut adımların atılmaya başlandığını gösterdi. Proje paydaşları, hem yerel uygulamalar hem de akademik ve teknolojik destekle deniz çayırlarının yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini vurguladı; Piri Reis Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nafiz Arıca bu tür projelerde yapay zekâ ve otonom teknolojilerin ileride daha fazla rol oynayacağına işaret etti.
Dipte İz projesinin ilk uygulaması, hem yerel halk hem de uluslararası gözlemciler önünde gerçekleşerek Marmara’nın canlandırılması yönünde atılan ilk adımlardan biri olarak kayda geçti.
PROGRAMA; İSTANBUL VALİ YARDIMCISI CENGİZ KARABULUT, TUZLA KAYMAKAMI ÜMİT HÜSEYİN GÜNEY, TUZLA BELEDİYE BAŞKANI AV. EREN ALİ BİNGÖL, PİRİ REİS ÜNİVERSİTESİ REKTÖRÜ PROF. DR. NAFİZ ARICA, CEMRE VAKFI YÖNETİM KURULU BAŞKANI FURKAN GÖKGÖZ VE DİPTE İZ PROJE DANIŞMANI PROF. DR. MUSTAFA SARI'NIN YANI SIRA SİYASİ PARTİ TEMSİLCİLERİ KATILDI.
