Manisa'da "Asırlık Ağaçtan Sofraya Zeytin Yağı Çalıştayı" gerçekleştirildi
Manisa Valiliği, Tarım ve Orman İl Müdürlüğü ile Ege İhracatçı Birlikleri tarafından düzenlenen "Asırlık Ağaçtan Sofraya Zeytin Yağı Çalıştayı", sektör temsilcilerini bir araya getirerek üretim kalitesinin artırılması, piyasada güvenin sağlanması ve ihracat stratejilerinin değerlendirilmesine odaklandı.
Açılış konuşmaları ve organizasyon
Çalıştayın açılış konuşmasını yapan Manisa Tarım ve Orman İl Müdürü Mehmet Karayılan, bölgenin güçlü tarımsal potansiyeline dikkat çekerek üreticilere destek verilmesinin öncelikleri arasında olduğunu belirtti. Karayılan, Gıda Kontrol Genel Müdürlüğü sorumluluğunda üretim kalitesinin insan sağlığı açısından yükseltilmesi yönünde çaba sarf edildiğini vurguladı.
İhracat verileri ve sektör değerlendirmeleri
Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Mehmet Emre Uygun, sektörün son yıllardaki performansını veri odaklı değerlendirdi. Uygun, 2022-23 döneminde Türkiye'nin tarihi bir üretim yaparak 147 bin tonluk ihracat gerçekleştirdiğini ve bunun yaklaşık %77'sinin dökme olarak gerçekleştirildiğini aktardı. Ambalajlı ürünlerin payının sınırlı kaldığını, sonraki sezonda dökme ihracata getirilen kısıtlamalarla dökme ihracatın yarı yarıya gerilediğini söyledi.
Uygun ayrıca 2024-25 sezonunda dökme ve ambalajlı ihracatın birbirine yakınlaştığını ve sektörün toplamda 252 milyon dolar döviz girdisi sağladığını kaydetti. Ancak ambalajlı ürün oranının artmasına rağmen toplam ihracat hacmindeki daralmanın uluslararası pazarlardaki konunun dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Uygun, pazar boşluğunun başka tedarikçiler tarafından doldurulabileceğini ve pazar geri kazanım maliyetinin koruma maliyetinden yüksek olacağını vurguladı.
Denetim, laboratuvar kapasitesi ve güvenilir gıda
Gıda ve Kontrol Genel Müdürü Dr. Ersin Dilber, kurumun tarladan sofraya güvenilir gıda sağlama görevini anlattı. Dilber, kurumun ülke çapında yürüttüğü denetim ve mevzuat uygulamalarına ilişkin bilgi verirken, mevcut laboratuvar kapasitesine dair veriler paylaştı: 41 kamu laboratuvarı ve 97 özel laboratuvar ile yılda yaklaşık 250 bine yakın numune alındığı ve toplamda 29 milyon analiz yapma kapasitesine sahip olunduğu ifade edildi. Ayrıca kurumun ülke genelindeki insan kaynağına ilişkin ifadeler de oturumda yer aldı.
Veri temelli planlama ihtiyacı
Tarım Gıda Politikalar Kurulu Üyesi Seyit Güngör Şarman, tarım ve özellikle zeytin/zeytinyağı sektöründe karar alma sürecinde güvenilir verinin önemini vurguladı. Şarman, rekolte tespiti başta olmak üzere birçok verinin netleştirilmesi gerektiğini, Tarım Bakanlığı ile TÜBİTAK iş birliğinde yürütülen ve tarım sayımı adıyla sürdürülen çalışmanın sonuçlarının yakında beklendiğini söyledi. Bu verilerin üreticiye yönelik destek ve planlamalarda ilerlemeyi sağlayacağı belirtildi.
Yatırım ve destek paketleri
AK Parti Grup Başkanvekili ve Manisa Milletvekili Bahadır Yenişehirlioğlu, Türkiye'nin zeytin üretiminde dünyada ikinci sıraya yükseldiğini ve küresel üretimin yaklaşık %15'ini karşıladığını söyledi. Yenişehirlioğlu, zeytin ağacı sayısının 90 milyondan 210 milyona ulaştığını, Manisa özelinde ise 2004'te 9,9 milyon olan ağaç sayısının bugün 36 milyona çıktığını aktardı. Ayrıca Manisa'nın zeytincilikte önemli merkezlerden biri hâline geldiğini belirtti; sofralık zeytin üretiminde Türkiye birincisi, yağlık zeytin üretiminde üçüncü sıralarda olduklarını ifade etti.
Yenişehirlioğlu, Akhisar Ticaret Borsası LİDAŞ projesi için hızlı yer tahsisi planlandığını ve lisanslı depoculuk yatırımının üreticilere depolama ve satış süreçlerinde avantaj sağlayacağını duyurdu. Ayrıca Dünya Bankası iş birliğiyle hayata geçirilecek "Türkiye Tarım Gıda Sektörünün İstihdam ve Kırsal Refah için Dönüşüm Projesi" kapsamında 750 milyon dolar kaynak sağlanacağı, desteklerin Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) koordinasyonunda verileceği belirtildi. Açıklanan destek paketine göre yatırım tutarının %80'ine kadar finansman sağlanacak, 24 ay geri ödemesiz dönem ve 7 yıla kadar vade imkanı sunulacak; proje büyüklüğüne göre 10 milyon dolara kadar destek verilebileceği ifade edildi.
Vali'nin değerlendirmesi ve sürdürülebilirlik vurgusu
Manisa Valisi Vahdettin Özkan, zeytin ve zeytinciliğin hem ekonomik hem kültürel önemi üzerinde durdu. Özkan, sürdürülebilir tarım politikalarının, kırsal kalkınmanın güçlendirilmesi ve gençlerin tarıma yönelmesinin önemine işaret etti. Reçeteli tarım ilacı uygulamalarının ve çevre dostu üretim anlayışının etkin şekilde uygulanmasının gerekliliğini vurguladı.
Program akışı
Çalıştay, sektörün geliştirilmesine yönelik sunumlar ve sektör temsilcileriyle yapılan soru–cevap oturumlarıyla devam etti. Etkinlikte gündeme gelen üretim, denetim, veri ve destek mekanizmalarına ilişkin değerlendirmeler, sektör paydaşlarının önümüzdeki dönemde atılacak adımlara ilişkin ortak bir yol haritası oluşturma çabasını yansıtıyor.
MANİSA’DA DÜZENLENEN "ASIRLIK AĞAÇTAN SOFRAYA ZEYTİN YAĞI ÇALIŞTAYI" HEM SEKTÖR TEMSİLCİLERİNİ BİR ARAYA GETİRİRKEN HEM DE SEKTÖRDEKİ SORUNLARIN GİDERİLMESİ VE DAHA KALİTELİ ÜRETİMİN YAPILABİLMESİ İÇİN SUNULAN GÖRÜŞLERİ MASAYA YATIRDI.
