protestoların hızla tırmanan yağma dalgası
17 Ekim'de başlayan protestolar sırasında Paris, Marsilya, Lyon, Lille, Bordeaux ve diğer kentlerde alışveriş caddeleri kısa sürede hasar ve yağmanın odağına dönüştü. Maskeli gruplar vitrinleri kırdı, güvenlik kepenklerini zorladı ve içerideki ürünleri taşıyarak kaçtı. Olayların ardından kırık camlar, boş kutular ve tahrip edilmiş mağazalar alışveriş bölgelerinde kaldı.
Yağmalanan ürünler arasında lüks saatler, çantalar, telefonlar, bilgisayarlar ve yaklaşık 100 bin euro değerindeki büyük bir seyahat bavulu da bulunuyor. Marsilya'da kaydedilen görüntülerde Rolex, Hermes ve Louis Vuitton gibi markaların mağazalarından yüksek değerli ürünlerin alındığı görüldü; Rolex mağazalarından saat kutularının boşaltıldığı görüntüler dikkat çekti.
lüks markalar ve alışveriş bölgelerindeki tahribat:
Paris'in ünlü Avenue Montaigne ve Boulevard Montaigne gibi bölgelerinde Celine, Dior ve diğer lüks mağazaların vitrinleri kırıldı. Lille'de yaklaşık 50 kişilik bir grup Louis Vuitton mağazasının zırhlı kapısını demir çubuklarla zorlamaya çalıştı. BHV Marais ve Galeries Lafayette gibi büyük perakendeciler de Paris, Bordeaux, Nantes ve Rennes gibi kentlerde yağma girişimleriyle karşılaştı.
Bazı esnaf vitrinlerini tahta panellerle kapatarak önlem almaya çalıştı, ancak çok sayıda küçük işletme yine de yağmadan kurtulamadı. Mağazalardaki tahribat, özellikle Noel ve yılbaşı sezonu öncesinde stok hazırlayan esnaf için ekonomik bir darboğaz yaratıyor.
teknoloji mağazalarında çalınan cihazlar ve izleme
Teknoloji mağazaları da ciddi zarar gördü. Lille ve Bordeaux'daki Apple mağazalarından çok sayıda iPhone, iPad ve Mac bilgisayar çalındı; bir görüntüde bir kişi MacBook ile mağazadan coşkuyla çıkarken görüldü. Çalınan iPhone'lardan birinin uzaktan kilitlenmesi ve ekranda cihazın Lille'deki Apple mağazasına götürülmesi gerektiğini belirten uyarının görüntülenmesi, bazı cihazların izlenebildiğini gösterdi.
Ayrıca Paris'te bir SFR mağazasına giren kişiler raflardaki telefonları dışarıda bekleyenlere fırlattı. Elektronik ürünlerin bir kısmı daha sonra ikinci el satış platformlarında satışa çıkarıldı.
şiddet ve yangın vakaları:
Bordeaux'da Sainte-Catherine Caddesi'ndeki Decathlon mağazası yağmalandıktan sonra ateşe verildi; yangın binaya yayıldı ve çevrede büyük hasar oluştu. Lille'de spor mağazaları ve bir futbol kulübünün resmi ürün satış noktası da saldırıların hedefi oldu. Bazı kentlerde saldırılar 18 Ekim'de de devam etti.
esnafın kayıpları, hükümet müdahalesi ve ekonomi
Yağma dalgası küçük işletmelere ağır zararlar verdi. Paris'te Boulevard Magenta Caddesi'nde telefon ve bilgisayar mağazası işleten Jahirul Azam, iş yerinden 50 iPhone, 70 Samsung telefon, yaklaşık 50 bilgisayar ve kasadaki 8 bin euro'nun çalındığını, toplam zararının en az 140 bin euro olduğunu bildirdi. Aynı bölgede mağazayı dört ay önce devralan Hassan Robiul'un ise mağazasından 200 bin euroyu aşan değer çalındı; Robiul'un görüntüleri yayıldıktan sonra başlatılan yardım kampanyasında toplanan bağış 80 bin euro'yu aştı.
Fransa Ticaret Bakanı Serge Papin ülke genelindeki olaylarda en az 3 bin işletmenin zarar gördüğünü tahmin ettiklerini açıkladı. Sektör temsilcileri maddi kaybın yüz milyonlarca euroya ulaşabileceğini belirtiyor. Perakende zinciri Carrefour 50 mağazasının etkilendiğini, bunlardan 19'unun yağmalandığını, Intermarché ise yaklaşık 10 mağazasının zarar gördüğünü duyurdu.
Çalınan ürünlerin yanı sıra parçalanan vitrinler, kullanılamaz ekipmanlar ve faaliyetlerin kesintiye uğraması esnafı zora soktu; özellikle stoğu hazırlayan işletmeler acil desteğe ihtiyaç duyuyor.
hükümetin açıkladığı acil destek önlemleri:
Başbakan Sebastien Lecornu tarafından yapılan kriz toplantısının ardından açıklanan önlemler şöyle: yarından itibaren faaliyetlerini durdurmak zorunda kalan işletmeler için yüzde 100 kısa çalışma desteği uygulanacak; mağdur esnaf için özel bir destek fonu oluşturulacak; sigorta tazminatlarının hızlandırılması ve vergi ile sosyal güvenlik ödemelerinde kolaylık sağlanması gündemde.
Hükümet yetkilileri, işletmelerin yeniden faaliyete geçebilmesi için uygulamaya konulacak ekonomik desteklerin ayrıntılarını kısa sürede paylaşacaklarını belirtti.
sosyal yansımalar:
Yağma sırasında dikkat çeken bir başka görüntü de çalınan bazı yiyecek ve temel ihtiyaç malzemelerinin sokakta yaşayan evsizlere dağıtılmasıydı. Bu tür görüntüler, olayların hem ekonomik hem de sosyal boyutlarını gözler önüne serdi.
Olayların ardından birçok esnaf onarım, sigorta süreçleri ve tedarik sıkıntılarıyla karşı karşıya kalırken, yerel topluluklar ve yardım kampanyaları mağduriyeti hafifletmeye çalışıyor. Hükümetin ve sektörün sağlayacağı destekler, mağazaların bir an önce normal faaliyetlerine dönmesinde belirleyici olacak.
Fransa'da 17 Ekim'deki protestolarda Rolex ve Louis Vuitton gibi lüks markaların mağazaları ile teknoloji işletmeleri yağma ve tahribatın hedefi olurken, çalınan ürünler arasında saatler, lüks çantalar ve yaklaşık 100 bin euro değerinde büyük bir seyahat bavulu da yer aldı.
