Lise eylemleri: gözaltılar 6 bin 877’ye ulaştı, eğitimde gerilim sürüyor

Üçüncü haftada kritik eşik: geniş çaplı gözaltılar ve maliyet

Fransa’da üçüncü haftasına giren lise eylemlerinde resmi rakamlara göre toplam gözaltı sayısı 6 bin 877ye ulaştı. Adalet Bakanlığı verileri, gözaltına alınanların 5 bin 89086bin 923’ü çocuk olmak üzere toplam 2 bin 376 kişi hakkında adli kovuşturma başlatıldığını; 21 kişi hakkında ise tutuklu yargılama kararı verildiğini açıkladı.

Adli süreç ve hükümet yaklaşımı:

Adalet Bakanı Gérald Darmanin, şiddet olaylarına karşı kararlı ancak ölçülü bir adli yaklaşım talimatı verdiğini belirtti ve olaylara karışan çocukların ailelerinin hukuki sorumluluğunun değerlendirilmesini istedi. Hükümet yetkilileri, eylemlerin son günlerde belirli bölgelerde yoğunlaşmakla birlikte yavaşladığını savunuyor.

Polis müdahaleleri ve soruşturmalar:

İçişleri Bakanlığı, Ulusal Polis Genel Müfettişliği (IGPN) tarafından yürütülen polis ve jandarma müdahalelerine ilişkin soruşturma sayısının 24e yükseldiğini bildirdi. Soruşturmalar arasında Paris Bastille Meydanı’ndaki bir polisin göstericinin yüzüne diz bastığı iddiasına ilişkin görüntüler ve Lens’te ağır yaralanan 15 yaşındaki bir öğrenciye ilişkin olay yer alıyor. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği (OHCHR) da olayları endişeyle takip ettiğini açıklayarak barışçıl gösteri hakkına saygı ve orantılı güç çağrısında bulundu.

Hükümetin eğitim önlemleri ve tepkiler:

Eylemlerle paralel olarak hükümet, öğretmen eksikliği yaşanan okullara destek amacıyla Eğitim Bakanı Édouard Geffray aracılığıyla ihtiyaç duyulan yerlere yönlendirilmek üzere 3 bin 24 yedek öğretmenle iletişime geçildiğini duyurdu. Plan, boş geçen derslerin azaltılmasını hedefliyor; kısa süreli boşlukların mevcut öğretmenlerle kapatılması ve sözleşmeli personel istihdamı için ek önlemler üzerinde çalışılması öngörülüyor. Ancak öğrenci örgütleri ve eğitim sendikaları bu adımların talepleri karşılamada yetersiz olduğunu belirtiyor.

Öğrencilerin öncelikli şikayetleri ve platform verileri:

Hükümetin talepleri tespit etmek için açtığı çevrimiçi platforma 9 Ekim itibarıyla iletilen katkılar arasında ilk 60 bin 277 giriş değerlendirildi. Bu geri bildirimlerde öğrencilerin en çok şikayet ettiği konu uzun ve yorucu ders programları oldu; görüşlerin yüzde 7048,227,222,5Parcoursup ise katkıların yüzde 16,4

Okulların durumu ve maddi zarar:

Eğitim Bakanlığı verileri, yaklaşık 3 bin 700 liseden 141inin kapalı olduğunu, önceki günkü 157 rakamına göre bir düşüş görüldüğünü; ülke genelinde okulların yüzde 9630 milyon euroya ulaştığını tahmin ediyor ve kaybedilen ders saatlerinin milyonlarla ifade edildiğini, yaşanan aksaklıkların 10–20 bin öğrencinin eğitimden kopma riskini artırabileceğini değerlendiriyor.

Gelecek adımlar ve sendika çağrısı:

Eğitim sendikaları ve öğrenci örgütleri, hükümetin adımlarını yetersiz bulduğunu belirterek 13 Ekim Salı günü ülke genelinde yeni grev ve gösteri çağrısında bulundu. Milli Eğitim ve Yükseköğretim bakanlarının 12 Ekim Pazartesi günü öğrenci ve eğitim örgütleriyle yeniden bir araya gelerek Parcoursup ve yükseköğretim kapasitesi konularını görüşmesi planlanıyor.

Üçüncü haftaya yayılan bu eylemler, Fransa’nın öğrenci hareketlerinin geçmişteki etkilerini anımsatıyor; Mayıs 1968 örneğinde olduğu gibi gençlik protestolarının toplumsal ve siyasi yankıları olmuştur. Mevcut durumda ise hem adli süreçler hem de eğitim politikası tartışmaları ülke gündeminin merkezinde yer alıyor.