Başbakanın çağrısı ve diyalog süreci:
Fransa'da eylül ortasında öğretmen ve personel eksikliği ile eğitim şartlarına tepki olarak başlayan lise eylemleri yaklaşık üç haftadır sürüyor. Başbakan Sebastien Lecornu, Matignon'dan halka yaptığı açıklamada gençlerin dile getirdiği kaygıların "hiçlikten ortaya çıkmadığını" ve bu kaygılara kimsenin kayıtsız kalamayacağını vurguladı. Lecornu konuşmasında, öğrencilerin gösteri yapma hakkının demokratik bir hak olduğunu kabul etti ve hükümetin talepleri dikkate alacağını belirtti.
Lecornu'nun açıklaması, İçişleri Bakanlığı'na göre ülke genelinde bir gün önce sokağa çıkan 266 bin, organizatörlerin verdiği rakama göre 450 bin kişinin ardından geldi. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İçişleri Bakanı Laurent Nunez ve Eğitim Bakanı Edouard Geffray ile Elysee Sarayı'nda eylemlerin son durumunu değerlendirdi.
diyalog, görüş bildirimleri ve ilk tespitler:
Başbakan, liselerde başlatılan diyalog sürecinin gelecek haftaya kadar devam edeceğini açıkladı. Eğitim Bakanlığı tarafından açılan çevrim içi istişare platformuna şu ana kadar 40 binden fazla görüş iletildiğini belirtti. İlk ön tespitler öğrencilerin özellikle günlük ders programları ve liselerin fiziki şartları konusunda beklentilerinin öne çıktığını gösteriyor. Lecornu, toplanan görüşlerin şeffaf şekilde yayımlanacağını taahhüt etti.
Hükümet, öğrencilerin taleplerini doğrudan dile getirebilmesi amacıyla liselerde bir yarım günlük ders programının kaldırılmasına karar verdi; bu süre görüşmelere ayrılacak, diğer dersler ise devam edecek. Öğretmen ve yöneticileri temsil eden bazı sendikalar ise güvenlik koşulları sağlanmadan bu toplantaların yapılamayacağını savunuyor.
hükümetin öncelikleri ve mali taahhüt:
Lecornu, hükümetin üzerinde çalıştığı beş ana başlığı açıkladı: öğretmen eksikliklerinin giderilmesi, okul binalarının fiziki şartlarının iyileştirilmesi, günlük ders programlarının yeniden düzenlenmesi, Parcoursup’un şeffaflaştırılması ve lise öğrencilerine yeni ifade alanları oluşturulması. Başbakan, ilk kararların ekim ayı sonunda açıklanacağını belirterek, geçmişte yerine getirilemeyen sözler yerine "somut, hızlı ve finansmanı sağlanmış" cevaplar verilmesini istedi.
Ayrıca Lecornu, 2027'de Eğitim Bakanlığı bütçesinin 1,2 milyar euro artırılarak 64 milyar euro seviyesine çıkarılacağını ve bütçe görüşmelerinin 12 Kasım'da Ulusal Meclis'te yapılacağını açıkladı. Hükümet, öğrencilerden gelen önerileri bütçe sürecine yansıtmak istediğini söyledi.
güvenlik, zararlar ve reaksiyonlar:
Lecornu, son günlerdeki şiddet olaylarına dikkat çekerek öğrencilerin ve eğitim çalışanlarının saldırıya uğradığını, polis ve jandarmanın yaralandığını ve bazı okulların ateşe verildiğini veya tahrip edildiğini söyledi. Güvenlik güçlerine öğrencilerle karşı karşıya gelmeleri yönünde herhangi bir talimat verilmediğini belirten Başbakan, müdahalelerin orantılı olması gerektiğini vurguladı ve soruşturmaların şeffaf yürütülmesi çağrısı yaptı.
İçişleri Bakanı Nunez, gözaltına alınanların sayısının hareketin başlangıcından bu yana 6 bin 629'a yükseldiğini açıkladı. Eğitim çalışanlarının yaralanan sayısı 89, polis ve jandarma memurlarının sayısı ise 761 olarak bildirildi. Eğitim Bakanı Geffray, eylemlerde yakılan veya ağır tahrip edilen 24 lisenin birkaç hafta yeniden açılamayacağını ve yaklaşık 30 bin öğrencinin yüz yüze eğitim alamayacağını söyledi.
Eylemler sırasında eğitim çalışanlarına yönelik saldırı örnekleri yaşandı; La Ciotat'da bir fizik-kimya öğretmeni benzinle ıslatılarak darbedildi ve 16 yaşındaki bir öğrenci hakkında çocuk mahkemesi süreci başlatıldı. Ayrıca eylemlerin başlangıcından bu yana 215 öğrencinin yaralandığı, yaralanmaların çoğunun "dikkatsiz davranışlardan" kaynaklandığı kaydedildi.
öğrenci örgütleri ve talepler:
Lise ve üniversite öğrencilerini temsil eden örgütler hükümetin açıklamalarını yeterli bulmadı. Örgütler ortak platformlarında 10 acil önlem talep ediyor; bunlar arasında binaların yenilenmesi, öğretmen ve personel açığının kapatılması, sağlık ve rehberlik personelinin artırılması, eğitim şartlarının iyileştirilmesi ve yükseköğretimde yeni kontenjanlar açılması bulunuyor. Öğrenci örgütleri bu önlemler için en az 10 milyar euro kaynak taahhüdü istiyor; FAGE Başkanı Suzanne Nijdam, "Masada 10 milyar euro olmadığı sürece blokajlara devam edeceğiz" dedi.
Öğrenci örgütleri yeni gösteri çağrıları yaparken, bazı eğitim sendikaları da greve gitme ve öğrenci eylemlerine destek verme çağrısı yaptı. Okul yöneticileri temsilcisi SNPDEN-UNSA ise yarım günlük diyalog uygulamasına güvenlik endişeleri nedeniyle itiraz etti.
Özetle, Başbakan Lecornu gençlerin kaygılarını tanırken, hükümet hem kısa vadeli diyalog hem de mali taahhütlerle somut adımlar atma sözü verdi. Eylemlerin seyri, güvenlik olayları ve öğrenci taleplerinin bütçe tartışmalarına nasıl yansıyacağı önümüzdeki haftalarda belirleyici olacak.
Fransa'da yaklaşık 3 haftadır devam eden lise eylemlerinin ardından halka seslenen Başbakan Sebastien Lecornu, hükümetin protestocuların taleplerine ilişkin ilk kararlarını ekim ayı sonunda açıklayacağını duyurdu. Lecornu, "Gençlerin öfkesi hiçlikten ortaya çıkmadı. Dile getirdikleri kaygılara kimse kayıtsız kalamaz" ifadelerini kullandı. Fransa hükümetinden yapılan açıklamada, eylemlerin başlamasından bu yana 6 bin 629 kişinin gözaltına alındığı, yaralanan eğitim çalışanlarının sayısının 89'a, polis ve jandarma memurlarının sayısının ise 761'e yükseldiği bildirildi.
