Kuşadası'nın görünmez tehlikesi: zehirli bitkiler ve koruma gerekliliği

EKODOSD'un Çarşamba Söyleşileri'nde Kuşadası'nın zehirli bitkileri, fitotoksinler ve kent florasının korunma gerekliliği ele alındı.

Yayın Tarihi: 20.11.2026 09:14
Güncelleme Tarihi: 20.11.2026 09:14

Kuşadası'nın görünmez tehlikesi: zehirli bitkiler ve koruma gerekliliği

Kuşadası'nın zehirli bitkileri konuşuldu

Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) tarafından düzenlenen 'Çarşamba Söyleşileri' kapsamında bu hafta Kuşadası'nın zehirli bitkileri, bunların içerdiği toksik birleşikler ve doğadaki özellikleri gündeme geldi. Söyleşinin ana konuşmacısı olan Denizli Pamukkale Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü öğretim üyesi ve EKODOSD Bilim Danışmanı Prof. Dr. Ali Çelik, katılımcılara fitotoksinler ve çevrede yaygın olarak rastlanan zehirli bitkiler hakkında kapsamlı bilgiler verdi.

Fitotoksinler ve bitkisel metabolitler:

Prof. Dr. Ali Çelik, sunumunda fitotoksinler ve bunların metabolizmaları üzerinde durdu; bitkilerin ürettiği sekonder metabolitlerin arasında alkaloitler, glikozitler, saponinler, reçineler ve terpenler gibi bileşiklerin yer aldığını aktardı. Söyleşinin ikinci bölümünde yüksek lisans öğrencileri Betül Kollu ve Feyzanur Sarıdaş Türkiye florasındaki endemizm oranının yaklaşık %30 olduğunu belirterek bu metabolitlerin ekolojik ve toksikolojik yönlerini katılımcılara sundu.

Kuşadası florası ve tehdit altında olan habitatlar:

Çelik, Kuşadası'nın Akdeniz fitocoğrafik bölgesine ait bitkileri önemli ölçüde barındıran alanlardan biri olduğunu vurguladı. Kent çevresinin soğanlı, yumrulu ve rizomlu bitkiler açısından zengin olduğuna dikkat çeken Çelik, kıyı ekosistemlerinde yer alan tuzcul, kumcul ve kayalık çatlaklardaki bitki topluluklarının çevresel baskılar nedeniyle tehdit altında olduğuna işaret etti. Söyleşide doğal alanların kent kimliğinin ayrılmaz bir parçası olduğu ve turizmin yalnızca deniz, kum ve güneşle sınırlı kalmaması gerektiği hatırlatıldı.

EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü ise konuşmasında, sunumların devam edeceğini belirterek Kuşadası florasında yer alan önemli zehirli türlerle ilgili ayrıntılı bilginin verildiğini açıkladı. Sürücü, özellikle doğada sıkça tüketilen veya şifalı bilinen türlerle morfolojik benzerlik taşıyan zehirli bitkilerin ciddi karıştırılma ve zehirlenme riski oluşturduğunu vurguladı.

Karıştırılma riski taşıyan türler ve uyarılar:

Söyleşide belirtilen örnekler arasında ölümcül baldıran da yer aldı; baldıranın gövdesindeki kırmızı lekelerin ayırt edici bir özellik olduğu ifade edilse de yaprak yapısının maydanoz gibi yenilebilir yeşilliklerle karıştırılabildiği hatırlatıldı. Ayrıca acı çiğdem türlerinin zehirsiz çiğdemlerle karıştırılma riski, yüksük otu yapraklarının ise şifalı olduğu düşünülerek toplanan sinir otu ile karışabilme olasılığı üzerinde duruldu.

Söyleşide ayrıca güzelavrat otu, eşek hıyarı, kırlangıç otu ve yılan bıçağı gibi öne çıkan türlerin morfolojik ve ekolojik özellikleri, antik dönemden günümüze geleneksel kullanımları ve toksikolojik semptomları detaylandırıldı. Katılımcılara, doğadan bitki toplarken morfolojik ayırt edici özelliklere dikkat edilmesi ve bilinçsiz toplamanın sağlık riski taşıdığı uyarısı yapıldı.

Etkinlik sonunda sunumların ardından yöneltilen soruları yanıtlayan Prof. Dr. Ali Çelik ile öğrenciler Betül Kollu ve Feyzanur Sarıdaş'a, ADÜ Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Mesut Kırmacı tarafından EKODOSD adına teşekkür belgesi takdim edildi. Dernek, söyleşilerin devam edeceğini ve kent florasının korunmasına yönelik farkındalık çalışmalarını sürdüreceğini belirtti.

Katılımcılar ve yerel paydaşlar için verilen mesaj net: Kuşadası'nın biyolojik çeşitliliği ve kıyı ekosistemleri, hem halka açılacak eğitim programları hem de koruyucu önlemlerle korunmalı; zehirli bitkiler konusunda doğru bilgi yaygınlaştırılarak hem doğa hem insan sağlığı korunmalıdır.

EKOSİSTEMİ KORUMA VE DOĞA SEVENLER DERNEĞİ’NİN (EKODOSD) ÇARŞAMBA SÖYLEŞİLERİ’NDE BU HAFTA...

EKOSİSTEMİ KORUMA VE DOĞA SEVENLER DERNEĞİ’NİN (EKODOSD) ÇARŞAMBA SÖYLEŞİLERİ’NDE BU HAFTA KUŞADASI’NIN ZEHİRLİ BİTKİLERİ, TOKSİK BİLEŞİKLERİ VE DOĞADAKİ ÖZELLİKLERİ ELE ALINIRKEN, KENTİN BİTKİ ÇEŞİTLİLİĞİNİN KORUNMASININ ÖNEMİNE DİKKAT ÇEKİLDİ.

Yazar
EDİTÖR

Mustafa Şahin

Adım Mustafa Şahin, 33 yaşındayım. İstanbul'da yaşıyorum. aksiyon.com.tr'de Gündem editörüyüm, uzmanlık alanım güvenlik ve savunma politikaları. Ciddi ve disiplinli biriyim. Okuyucularımıza derinlemesine analizler ve özel dosyalar hazırlamayı seviyorum.