Kültepe kazılarında yeni bir dönem işareti:
Kayseri’deki Kültepe-Kaniş Örenyeri’nde, 1948’den beri süren kazılarda ilk kez Helenistik Döneme ait mozaik döşemeli bir yapı açığa çıkarıldı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy keşfi "Kültepe’de 78 yıllık kazı tarihinde bir ilk!" sözleriyle duyurdu ve çalışmanın Türkiye ile Güney Kore arasındaki bilimsel iş birliğinin önemli bir sonucu olduğunu vurguladı.
Kazılar, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Ankara Üniversitesi ve Güney Kore Ulusal Kültürel Miras Araştırma Enstitüsü iş birliğiyle yürütülüyor. Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu başkanlığındaki ekip tarafından gün yüzüne çıkarılan yapı, Kültepe kazı tarihindeki niteliksel bir ilki temsil ediyor.
Mozaiğin boyutları ve katmanların önemi:
Yapı, MÖ 323-30 yıllarını kapsayan Helenistik Dönem’e tarihleniyor. Günümüze ulaşan mozaik döşemenin ölçüleri doğu-batı yönünde 163 santimetre, kuzey-güney yönünde ise 165 santimetre olarak kaydedildi. Döşeme çevresinde bulunan ek parçalar, mozaiğin özgün hâlinin daha geniş bir alana yayıldığını gösteriyor.
Kazılarda üst üste belirlenen dört ayrı Helenistik kültür tabakası, yerleşimin bu dönemdeki oluşum ve dönüşüm sürecinin katmanlar üzerinden izlenmesine olanak tanıyor. Her tabakadan ele geçirilen buluntuların mimari verilerle birlikte incelenmesiyle Kültepe’nin Helenistik kronolojisinin daha ayrıntılı ortaya konması hedefleniyor.
Mozaiğin yapım tekniği ve arkeolojik veriler:
Çalışmalarda mozaiğin yapım tekniğine ilişkin ayrıntılar da belirlendi. Zeminin tesviyesinin ardından kırma taş ve ince topraktan oluşan bir temel hazırlanmış; bunun üzerine küçük dere çakılları serilmiş. Döşemenin yapımında seramik parçaları, kireç ve diğer malzemeler kullanılmıştır. Bu tekniksel veriler, Kültepe’de Helenistik dönemin yapı ve döşeme uygulamalarının daha ayrıntılı incelenmesine olanak sağlayacak.
Kültepe kazılarının bugüne dek büyük ölçüde Tunç Çağı odaklı yürütülmesi nedeniyle Helenistik Dönem hakkında sınırlı bilgiler bulunuyordu; yeni keşifler mekansal kullanım biçimlerinin ve döneme ait mimari dönüşümlerin anlaşılmasına katkı sağlayacak.
Ortak kazı çalışmaları 2025’te Warşama Sarayı’nın doğusunda başlatıldı ve bu yıl ikinci sezonu yürütülen çalışmalar bu bulgularla sonuçlandı. Kazı heyeti, elde edilen mimari veriler ve tabaka sıralaması doğrultusunda daha derin katmanlarda Kaniş Krallığı’ndan Hitit Dönemi’ne uzanan dönemlere ilişkin sistematik araştırmalar planlıyor.
Kültepe-Kaniş, MÖ 3. binyıldan Roma Dönemi’ne kadar süren yerleşimiyle Anadolu’nun önemli merkezlerinden biri. Yerleşimde bulunan yaklaşık 23 bin 500 çivi yazılı kil tablet UNESCO Dünya Belleği Kütüğü’nde kayıtlı ve 2014’te Kültepe, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alınmıştı. Bugüne kadar sit alanının yaklaşık yüzde 5’i kazıldı.
Ortak kazılar ve çok disiplinli araştırmalarla Kültepe’nin farklı dönemlerine ilişkin bilimsel verilerin artırılması ve Türkiye ile Güney Kore arasındaki kültürel miras alanındaki akademik iş birliğinin geliştirilmesi hedefleniyor.
KÜLTEPE’DE 2 BİN YILI AŞKIN GEÇMİŞE SAHİP MOZAİK DÖŞEMELİ YAPI GÜN YÜZÜNE ÇIKARILDI
