Köse: NATO yeni döneme uygun ortak vizyon geliştirmeli
Milli İstihbarat Akademisi Başkanı Talha Köse, savaşların niteliğinin köklü biçimde değiştiğini vurgulayarak NATO'nun bu yeni dönemin ihtiyaçlarına uygun ortak bir vizyon geliştirmesi gerektiğini söyledi. Ankara'da yapılacak zirvenin, ittifakın stratejik yöneliminin yeniden tanımlanması bakımından kritik bir eşik olduğunu belirtti.
Savaşın değişen karakteri
Köse, Soğuk Savaş sonrası güvenlik anlayışının geride kaldığını ve uluslararası sistemin yeniden çok aktörlü, büyük güç rekabetinin belirleyici olduğu bir döneme girdiğini ifade etti. Konvansiyonel harp unsurlarının yeniden gündeme gelmesine rağmen çatışmaların önceki örneklerinden farklılaştığını; elektronik kabiliyetler, istihbarat, siber ve psikolojik harekâtın öne çıktığını belirtti.
'Daha önce kısa süreli savaşlar ön plandaydı. Bugün ise elektronik kabiliyetler, istihbarat, siber ve psikolojik harbin öne çıktığı, daha uzun süreli savaşlarla karşı karşıyayız.' sözleriyle Köse, bu yeni dönemin devletlerin yalnızca askeri güçlerini değil, direnç ve dayanıklılıklarını da test ettiğini söyledi.
Köse, müttefik ülkelerin eşit şekilde etkilenmediğine dikkat çekerek ekonomik, teknolojik ve güvenlik alanlarındaki farklı etki düzeylerinin ortak karar alma süreçlerini zorlaştırdığını kaydetti.
Yeni mutabakat ve kabiliyet ihtiyacı
Rusya-Ukrayna Savaşı'nın savaş konseptindeki dönüşümü somutlaştırdığını belirten Köse, çatışmaların artık sadece cephede değil altyapı, enerji sistemleri, haberleşme ağları ve sivil alanlar üzerinde de yürütüldüğünü söyledi. İHA'lar, SİHA'lar, elektronik harp sistemleri ve kritik altyapı saldırılarının savaşın karakterini değiştirdiğini vurguladı.
'İstihbarat teşkilatlarının ön plana çıktığı bir döneme giriyoruz. Dolaylı olarak savaşın içindeler, üniformalı aktörlerin olmadığını görüyoruz.' ifadesiyle Köse, sahası muğlaklaşan çatışmalara karşı yeni bir nosyon ve kapasite geliştirilmesi gerektiğini açıkladı.
Köse, yeni güvenlik ortamının yalnızca askeri değil toplumsal dayanıklılığı da kapsayan bir anlayış gerektirdiğini söyleyerek yeni bir mutabakat ve ittifak içinde ortak iradenin önemine işaret etti.
Ankara Zirvesi ve Türkiye'nin rolü
Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi'nin, ittifakın yeni dönemin ihtiyaçlarını doğru okumada ve ortak hareket etme iradesini göstermede fırsat sunduğunu belirtti. Türkiye'nin zirveye ev sahipliği yapmasının gündemi şekillendirme açısından ayrı bir önem taşıdığını ifade etti.
Köse'ye göre zirvede ihtiyaçlar ve kabiliyetler zaman içinde şekillenecek olsa da, aktörlerin bir araya gelerek ortak iradeyi ortaya koyması hayati önemde.
Karadeniz, enerji ve diplomasi öncelikleri
Rusya-Ukrayna Savaşı değerlendirmesinde Köse, Ukrayna'nın NATO üyesi olmamakla birlikte ittifak açısından tehdit oluşturan bir aktör tarafından saldırıya uğradığını ve bunun farklı güvenlik tartışmalarını beraberinde getirdiğini belirtti. Türkiye'nin önceliğinin çatışmanın yayılmasını önlemek ve diplomatik süreci yeniden başlatmak olduğunu vurguladı.
'Türkiye'nin önceliği mümkün olduğunca bunu yaymadan, ittifakın genel alanına taşımadan sınırlı tutmak ve silahlı çatışma yerine diplomatik sürecin yeniden başlamasını sağlamak.' sözleriyle Köse, ayrıca Karadeniz'in enerji ve gıda güvenliği açısından taşıdığı risklerin yakından takip edildiğini ifade etti.
Köse, savaşın uzamasının bölgesel ve küresel riskleri artırdığına dikkat çekerek hem diplomasi hem de hazırlık kapasitesinin aynı anda sürdürülmesinin önemine işaret etti.
Özetle, Köse'nin değerlendirmesi NATO'nun teknoloji, istihbarat, siber ve toplumsal dayanıklılık alanlarında yeni kabiliyetlerle donatılması ve ittifak içinde güncellenmiş bir mutabakatın oluşturulması gerektiği yönünde.
MİLLİ İSTİHBARAT AKADEMİSİ BAŞKANI TALHA KÖSE, SAVAŞLARIN NİTELİĞİNİN KÖKLÜ BİÇİMDE DEĞİŞTİĞİNİ BELİRTEREK NATO'NUN YENİ DÖNEMİN İHTİYAÇLARINA UYGUN ORTAK BİR VİZYON GELİŞTİRMESİ GEREKTİĞİNİ SÖYLEDİ.
