Bilirkişi raporu ve depo incelemesinin sonuçları:
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturması kapsamında Kocaeli'nin Derince ilçesindeki Ahbap Derneği tesisinde yapılan incelemeye ilişkin bilirkişi raporu, depo envanterine ve fiziksel duruma dair ayrıntılı tespitler içeriyor. Raporda iki büyük depoda yer alan ayni yardımların türü ve miktarı tek tek sıralandı; kayyım heyeti belirlenen eksiklikler ve riskler doğrultusunda acil önlemler alınmasını önerdi.
Bulunan malzemeler ve sayılar:
Depolarda tespit edilenler arasında 895 adet 16 metrekare büyüklüğünde paketli ve kullanılmamış insani yardım çadırı, yaklaşık 600 portatif yatak, çok sayıda uyku tulumu, ambalajı açılmamış afet çadırları, kampetler, kedi evleri ve depo tipi büyük çadırlar yer aldı. Ayrıca raporda 102 adet kullanılmamış elektrikli bisiklet, yaklaşık 20 taşınabilir telsiz, tekerlekli sandalyeler, hasta ve ilk yardım sandalyeleri, portatif sobalar, ısıtıcılar, buzdolapları, derin dondurucular, fırınlar, su sebilleri, masa ve sandalyeler, elektrik malzemeleri, su tankları, duş ve tuvalet konteynerleri ile çeşitli ev ve ofis eşyalarının depo envanterinde bulunduğu belirtildi.
Depolama hasarı ve fiziki durum tespitleri:
Kayyım heyetinin 5 Eylül tarihli değerlendirmesinde, depoda bulunan bazı ayni yardım malzemelerinde uzun süreli depolama ve muhafaza şartlarına bağlı olarak deformasyon ve bozulma emareleri gözlemlendiği bildirildi. Raporda; ambalaj ve paketlerde yırtılma, ezilme ve açılma gibi fiziki deformasyonların meydana geldiği, beyaz eşya ve dayanıklı tüketim mallarında çizilme ve yüzeysel hasar ile uzun süreli depolamadan kaynaklanabilecek nitelik kayıplarının başladığı kaydedildi. Değerlendirme, malzemelerin depoda tutulmaya devam edilmesi halinde fiziksel yıpranmanın artacağı uyarısını içeriyor.
Kayyım heyetinin önerileri:
Raporda, malvarlığının korunması ve ayni yardımların toplama amaçlarına uygun kullanılmasının sağlanması amacıyla bir dizi tedbir önerildi. Buna göre, dağıtım öncesinde malzemelerin tür, miktar, fiziki durum ve kullanılabilirlik açısından tasnif edilmesi, teslim edilecek ürünlerin ayrıntılı listelerinin oluşturulması ve mevcut durumların gerektiğinde fotoğraf ve diğer kayıtlarla belgelenmesi istendi. Ayrıca, kullanıma elverişsiz veya insan sağlığı ve güvenliği açısından tereddüt oluşturabilecek ürünlerin dağıtıma dahil edilmemesi gerektiği vurgulandı.
Dağıtım koordinasyonu ve önceliklendirme:
Kayyım heyeti, hukuki ve idari izinlerin alınmasını takiben yardım malzemelerinin teslim, nakil ve dağıtım süreçlerinin Hatay Valiliği İl Güvenlik ve Acil Durumlar Koordinasyon Merkezi ile resmi koordinasyon içerisinde yürütülmesini önerdi. Özellikle çadır, portatif yatak, uyku tulumu, kampet, battaniye, şilte, ısıtıcı, beyaz eşya ve ev eşyalarının depremden etkilenen ve ihtiyacı devam eden vatandaşlara hızla ulaştırılmasının uygun olacağı belirtildi. Kayyım heyeti, henüz dağıtıma elverişli olan malzemelerin daha fazla fiziki bozulmaya uğramadan dağıtılmasının hem ekonomik değerlerin korunması hem de yardımların toplanış amacı açısından önemine dikkat çekti.
Soruşturmanın kapsamı ve finansal veriler:
Soruşturmanın odağını, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından toplanan yardımların akıbeti oluşturuyor. Başsavcılık açıklamasına göre dernek 6 Şubat-31 Aralık 2023 döneminde depremzedeler için yaklaşık 4,3 milyar lira bağış topladı; bunun yaklaşık 4,2 milyar lirası harcanmış durumda. Soruşturma döneminde derneğin hesaplarından 13 Şubat-25 Mayıs 2023 tarihleri arasında yaklaşık 950 milyon lira nakit çekildiği, tek işlemde 500 milyon liralık nakit çekimin gerçekleştiği ve harcamaların niteliğinin incelendiği bildirildi. Ayrıca yaklaşık 2 milyar liranın konut projelerine, 1 milyar liranın mal ve hizmet alımlarına harcandığı; bu harcamalara ilişkin bilirkişi incelemelerinin sürdüğü kaydedildi.
Soruşturma kapsamında son operasyonda 53 şüpheli hakkında işlem yapılırken, 47 kişinin gözaltına alındığı ve bir şüphelinin cezaevinde bulunduğu bildirildi. Cumhuriyet savcılığının yürüttüğü çalışmalar, derneğin mal ve hizmet alımlarının usul ve içerik yönleri ile deprem yardımlarının hangi amaçlarla kullanıldığının tüm yönleriyle ortaya çıkarılmasına odaklanıyor.
AHBAP DERNEĞİ'NE YÖNELİK SORUŞTURMA KAPSAMINDA KOCAELİ'NİN DERİNCE İLÇESİNDEKİ DERNEK DEPOSUNDA YAPILAN İNCELEMELERDE, 895 ADET PAKETLİ VE KULLANILMAMIŞ İNSANİ YARDIM ÇADIRI, YAKLAŞIK 600 PORTATİF YATAK, ÇOK SAYIDA UYKU TULUMU VE ÇEŞİTLİ YARDIM MALZEMELERİ TESPİT EDİLDİ.
