ticaret bakanlığı taslağı sektöre hangi kuralları getiriyor:
Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan taslak, araç kiralama sektöründe daha kurumsal bir yapı oluşturmayı hedefliyor. Düzenleme; yetki belgesi zorunluluğu, araç yaş ve kilometre sınırları, depozito uygulamaları, tüketici hakları ve filo standartlarına ilişkin yeni kuralları içeriyor. Konfederasyon Başkanı Asım Kızmaz, taslağı genel olarak olumlu karşıladıklarını belirtti ve mesleki yeterlilik belgesinin sektöre bir meslek dalı olarak tanınma imkânı sağladığını söyledi.
taslağın küçük esnafa etkisi:
Kızmaz, taslağın ağırlıklı olarak büyük filoların lehine bir yapı oluşturduğunu vurguladı, ancak amacın tüm işletmeleri kurumsallaştırmak olduğunu ifade etti. Mevcut küçük işletmelerin hayatta kalabilmesi için araçlarını yenilemeleri veya bir araya gelerek ortak bir filo kurmaları gerektiğini belirtti. Kızmaz örnek vererek, "3 araçla çalışan esnafımız zar zor ayakta duruyor" değerlendirmesini yaptı ve 3 ya da 5 araçlı küçük işletmelerin birleşerek tek bir firma çatısı altında mesleki yeterlilik belgesi alabileceklerini aktardı.
Başkan Kızmaz taslak uygulandığında örnek hesaplama yaparak, Türkiye genelindeki rastgele bir sayının sistemde dramatik biçimde düşeceğini söyledi: "Türkiye genelinde rakamsal olarak 3 milyon rent a car varsa, bu sayı otomatik olarak bin 500’e düşmüş olacak" ifadelerini kullandı.
araç yaş ve kilometre sınırları ile filo yapısındaki değişim:
Taslakta içten yanmalı araçlar için 6 yaş ve 180 bin kilometre, elektrikli araçlar için ise 300 bin kilometre sınırları getirilmesi öngörülüyor. Kızmaz, bu kuralların kiralama fiyatlarını yükseltebileceğini ama sektörün kalitesini artıracağını söyledi. Düzenlemenin en önemli faydalarından birinin, düşük model araçlarla sık sık sanayiye girip çıkmaktan kaynaklı maliyetlerin azalması olacağını; bunun da müşteri memnuniyetine olumlu yansıyacağını belirtti: "En azından bu düzenlemeyle araçlarımız sıfır olacak, daha az sanayiye girecek."
Ayrıca elektrikli ve hibrit araçların kullanımına ilişkin şartların, özellikle elektrikli araçlara yönelik vergi avantajlarının artırılması halinde yerli üretimin tercih edilmesini teşvik edebileceği ancak kaza sonrası yedek parça temini ve uzun süre servislerde kalma gibi risklerin gelir kaybına yol açabileceği üzerinde duruldu.
tüketici hakları, depozito ve bilgi sistemleri:
Düzenleme aynı zamanda depozito uygulamalarına sınırlamalar getirdi. Kızmaz, merdiven altı tabir edilen bazı firmaların depozitoları geri vermediğini; yeni kuralla depozitoların aynı gün iade edileceğini ve belirli sürelerin (1–3 gün, 29 gün gibi) düzenlendiğini söyledi. Bu değişikliğin tüketici hakları açısından olumlu bir adım olduğunu vurguladı.
Taslakla birlikte sektörde kullanılacak bilgi sisteminin de merkezi bir yapıya kavuşturulacağı belirtildi. Kızmaz, dışarıdan geliştirilen ve firmalara satılan yazılımların yerini Bakanlık sisteminin alacağını; bunun işlemleri ve iş yükünü azaltacağını ifade etti. Ancak Kızmaz, sistemin Emniyet bildirimleriyle entegre edilen KABİS yapısının ve kişisel verilerin işlenmesi konusundaki KVKK uyumluluğunun nasıl sağlanacağına dair sorular bulunduğunu belirtti ve bu başlıklarda gerekli önlemlerin alınmasını umduğunu söyledi.
konfederasyonun yaklaşımı ve beklenen zorluklar:
Asım Kızmaz, konfederasyon olarak taslağın genelinde devlet, yasa ve düzenlemelerin yanında olduklarını ama uygulamada ortaya çıkabilecek olumsuzlukların kısa sürede aşılabileceğini ifade etti. Özellikle küçük işletmelerin yönetmelik sonrası iş yeri açma ruhsatı taleplerinde belediyelerle yaşanabilecek süreci kolaylaştırıcı adımlar atılmasının önemine dikkat çekti. Kızmaz, hedefin sektörde güveni, tüketici haklarını ve kaliteyi artırmak olduğunu tekrar vurguladı.
Sonuç olarak taslak; kurumsallaşma, filo yenileme ve tüketici koruması hedefleriyle sektörün yapısını değiştirmeyi amaçlıyor. Uygulama detayları, KABİS'in işleyişi ve küçük esnafın birleşme süreçlerinin nasıl destekleneceği, düzenlemenin nihai etkisini belirleyecek ana unsurlar olarak öne çıkıyor.
KIZMAZ, TİCARET BAKANLIĞI'NIN ARAÇ KİRALAMA SEKTÖRÜNE YÖNELİK OLUŞTURDUĞU DÜZENLEMEYE İLİŞKİN, "BU DÜZENLEMEYLE ARAÇLARIMIZ SIFIR OLACAK, DAHA AZ SANAYİYE GİRECEK. BİZLERDEN ARAÇ KİRALAYAN MÜŞTERİLERİMİZ RAHATLIKLA ARTIK ARAÇ KİRALAYABİLECEKLER" DEDİ.
