Kibyra'da antik döneme ilişkin önemli bir eser tekrar görünür kılındı
Kibyra Antik Kenti'ndeki yürütülen kazı ve restorasyon çalışmalarında, Roma İmparatoru Hadrianus ve İmparatoriçe Sabina'ya ait olduğu belirlenen mermer heykel parçaları gün yüzüne çıkarıldı. Parçaların bir araya getirilmesiyle yaklaşık 2,14 metre yüksekliğindeki Hadrianus heykeli yeniden ayağa kaldırıldı.
Kazı ve restorasyon çalışmaları:
Çalışmalar, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın "Geleceğe Miras Projesi" kapsamında yürütülüyor. Restorasyon safhası, Prof. Dr. Ünal Demirer başkanlığındaki kazı-restorasyon ekibi tarafından gerçekleştirildi. Kazı başkanlığını yürüten Prof. Dr. Şükrü Özüdoğru 2006'dan beri devam eden projeyle antik kentin daha iyi korunup ziyaretçilere sunulmasının hedeflendiğini vurguladı.
Buluntuların yer aldığı alan ve hasar sebepleri:
Son dönem kazıları antik kent girişini oluşturan Anıtsal Kent Giriş Kapısı üzerinde yoğunlaştı. Kapının yüksek kesimlerinde sergilendiği değerlendirilen dört mermer heykele ait parçalar bulundu. Özüdoğru, heykellerin büyük olasılıkla MS 417 yılında yaşanan deprem sırasında yüksekten düşüp parçalandığını belirtti; kazılarda toplam 20 heykel parçası tespit edildi.
Buluntular arasında, daha önce bulunan zırhlı gövdeyle uyumlu olduğu tespit edilen sağlam bir portre başı da yer alıyor. Bu eşleştirme sayesinde heykelin bütünü büyük ölçüde yeniden oluşturuldu ve restorasyon sonrası Hadrianus heykeli ayağa kaldırıldı.
Heykelin özellikleri ve tarihsel bağlamı:
Özellikle zırhında yer alan aslan ve kartal kabartmaları dikkat çekiyor. Heykelde Afyon-Döğer ve İscehisar mermerlerinin kullanıldığı tespit edildi. Özüdoğru, portre özelliklerinin heykelin Hadrianus tasvirine ait olduğunu kesinleştirdiğini ve eserin Anadolu'da bütün halde çok fazla olmayan Hadrianus örneklerinden biri olduğunu söyledi.
Heykellerin üretiminin İmparator Hadrianus'un hüküm sürdüğü MS 117-138 dönemine tarihlendiği, muhtemel üretim döneminin ise MS 130'lar olduğu belirtildi. Kazı başkanı, Roma döneminde imparatorların Anadolu ziyaretleri öncesinde kentlerin önemli noktalarına imparator heykellerinin yerleştirildiğini; Kibyra'daki heykellerin de Hadrianus'un Anadolu ziyareti için hazırlanmış olabileceğini ifade etti, ancak imparatorun kente doğrudan gelip gelmediğine dair belge henüz bulunmadığını ekledi.
Kazılarda ayrıca İmparatoriçe Sabina'ya ait olduğu tespit edilen bir heykel ile yaklaşık 1,86 metre boyunda zırhlı bir imparator heykeli, üst ve alt gövdesi iki parçadan oluşan bir kadın heykeli ve yaklaşık 30 santimetre yüksekliğinde bir erkek heykel başı da ortaya çıkarıldı. Eksik parçaların ilerleyen kazı sezonlarında bulunması bekleniyor.
Kent giriş kapısının restorasyon hazırlıkları:
Anıtsal Kent Giriş Kapısı, iki yanında yuvarlak kuleler ve ortasında üç kemerli geçiş bulunan nadir plan örneklerinden biri. Kapının yoğun çalışılan alanı büyük ölçüde blok yığını halinde bulunuyordu; yapılan tasnif ve sınıflandırma sırasında yaklaşık 2 bin 500 blok taş taşındı. Özüdoğru, yapının kazılarının tamamlanmasının ardından restorasyon ve proje aşamasına geçileceğini söyledi.
Restorasyon tamamlandığında heykellerin Burdur Müze Müdürlüğü'ne teslim edilmesi ve müze teşhir salonlarında ziyaretçilere sunulması planlanıyor. Bu süreç, eserlerin güvenli şekilde korunup kamuyla buluşturulmasını sağlayacak.
Yükseköğretim Kurulu Başkanı Erol Özvar ise üniversitelerin arkeolojik saha çalışmalarıyla Türkiye'nin kültürel mirasına katkı sağladığını, Kibyra örneğinin bu açıdan önem taşıdığını vurguladı. Özvar, akademik birikimin sahada kullanılarak tarihî mirasın bilimsel yöntemlerle ortaya çıkarılmasının ve korunmasının büyük değer taşıdığını belirtti.
KİBYRA ANTİK KENTİ'NDE SÜRDÜRÜLEN KAZILARDA, ROMA İMPARATORU HADRİANUS VE EŞİ İMPARATORİÇE SABİNA'YA AİT YAKLAŞIK 1950 YILLIK MERMER HEYKELLERİN PARÇALARI GÜN YÜZÜNE ÇIKARILDI.
