Kazakistan'da yeni anayasa yürürlüğe girdi
Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, 15 Mart'ta yapılan referandumda kabul edilen yeni anayasanın bugün yürürlüğe girmesi dolayısıyla halka hitaben bir mesaj yayımladı. Tokayev, yeni anayasanın yürürlüğe girmesini halkı kutlayarak, "Bugün Kazakistan tarihinde yeni bir dönem başlıyor" ifadesini kullandı.
Tokayev'in mesajı
Cumhurbaşkanı Tokayev, referandum sonucunun ülkenin gelecek onlarca yıldaki yönünü belirleyen tarihi bir tercih olduğunu vurguladı. Mesajında, yeni anayasanın siyasi sistemin köklü şekilde yeniden yapılandırılmasını ve devlet ile sivil toplumun temel kurumlarının dönüşümünü simgelediğini belirtti. Tokayev, halkın iradesini yansıtan anayasanın sarsılmaz hukuki temeline dayanarak belirledikleri hedeflere ulaşacaklarına ve toplumda hukuk, düzen ile ilerleme değerlerini hakim kılacaklarına inandığını ifade etti.
Yeni anayasanın öne çıkan hükümleri
Referandumda seçmenlerin yüzde 88 desteğiyle kabul edilen ve 96 maddelik yeni anayasa, mevcut düzenlemeler kapsamında çeşitli yapısal değişiklikler getiriyor.
Tek meclisli yasama: İki kanatlı parlamento kaldırılarak yerine kurultay adı verilen tek meclisli bir yasama organı oluşturulacak. Kurultay 145 sandalyeden oluşacak ve milletvekilleri nispi temsil sistemiyle 5 yıllık süre için seçilecek.
Cumhurbaşkanı yardımcılığı: Yeni düzenleme cumhurbaşkanı yardımcılığı makamının kurulmasını öngörüyor. Cumhurbaşkanı yardımcısı, kurultayın onayıyla cumhurbaşkanı tarafından atanacak; cumhurbaşkanının görevden ayrılması, istifası veya görevini yerine getirememesi halinde yetkileri cumhurbaşkanı yardımcısına devredilecek.
Yürütme ve kabine: Başbakan, cumhurbaşkanı tarafından kurultayın onayıyla atanacak. Kabine üyeleri ise kurultay ile istişare edildikten sonra başbakan tarafından belirlenecek.
Dil politikası: Devlet kurumları ile yerel yönetim organlarında Kazakça'nın yanı sıra Rusça da kullanılacak. Anayasa, Rusça'nın Kazakça ile eşit statüde olmadığını, ancak Kazakça'nın yanında kullanılacağını hükme bağlıyor.
Sivil toplum ve sosyal maddeler: Anayasa, ulusal diyalog platformu olarak halk konseyinin oluşturulmasını öngörüyor. Ayrıca evlilik tanımı "bir erkek ile bir kadının birliği" olarak yer alıyor ve çalışma gücüne sahip çocuklara, çalışamayacak durumda olan ebeveynlerine bakma yükümlülüğü getiriliyor.
Hukuk ve haklar: Yeni anayasa ile ölüm cezası mutlak olarak yasaklanırken, kişisel verilerin korunması, dijital ortam da dahil olmak üzere anayasal güvence altına alınıyor.
Tokayev, halkın 15 Mart'taki ulusal referandumda verdiği kararın "milyonlarca vatandaşımızın gerçek vatanseverliğinin ve yüksek vatandaşlık sorumluluğunun parlak bir örneği" olduğunu belirterek bu değişikliklerin ülke tarihinde kalıcı bir yer edineceğini ifade etti.
KAZAKİSTAN CUMHURBAŞKANI KASIM CÖMERT TOKAYEV, YENİ ANAYASANIN BUGÜN YÜRÜRLÜĞE GİRMESİ HAKKINDA YAPTIĞI AÇIKLAMADA, "BUGÜN KAZAKİSTAN TARİHİNDE YENİ BİR DÖNEM BAŞLIYOR" DEDİ.
