Elazığlı öğrencilerden QR kodlu tanımlama sistemi
Elazığ'da Mehmet Koloğlu Anadolu Lisesi öğrencileri Elanur Emerce ve Nisa Kapar ile danışman öğretmenleri Fatih Aladar tarafından geliştirilen proje, Alzheimer ve unutkanlık nedeniyle kaybolma riski taşıyan kişilerin yakınlarına kolay ulaşılmasını hedefliyor. Proje, TÜBİTAK 4007 desteğiyle "Güvende Kal: Alzheimer Hastaları İçin QR Kodlu Tanımlama Sistemi" adıyla tasarlandı.
nasıl çalışıyor:
Projede her kişiye özel hazırlanan QR kodu vücudun görünür bir yerine yerleştirilebiliyor; örneğin el üstü, tırnaklara iliştirilen etiket ya da kalıcı dövme şeklinde uygulanabiliyor. QR kodu bir telefon kamerasıyla okutulduğunda sistemde hasta bilgileri ve hasta yakınlarıyla doğrudan iletişim kurulmasını sağlayan butonlar çıkıyor. Kullanıcılara, yer bildirimi gönderebilecekleri WhatsApp butonu ve hasta yakınına anında ulaşma seçenekleri sunuluyor. Sistem için tek gerekenler internet bağlantısı ve QR kod okuyabilen bir kamera olması.
uygulama seçenekleri ve maliyet karşılaştırması:
Danışman öğretmen Fatih Aladar uygulamanın Japonya'da benzer bir örneği olduğunu, tırnaklara yapılan uygulamanın aylık yenilenme gerektirdiği için maliyet getirdiğini, buna karşın kalıcı dövmenin bir kez yapıldığında yıllarca kullanılabileceğini belirtiyor. Proje ekibi, maliyet açısından kalıcı dövmenin avantajına dikkat çekiyor ve sistemin geniş kapsamlı fayda sağlayacağını vurguluyor.
hukuki ve dini boyut:
Aladar, uygulamanın önünde iki önemli engel bulunduğunu aktarıyor: hukuki ve dini. Hukuki açıdan mevcut düzenlemeler kişinin vücut bütünlüğü üzerinde söz hakkı olduğunu belirtiyor; bu nedenle hasta üzerinde işlem yapılabilmesi için vasinin gerekli sağlık raporlarıyla mahkemeye başvurması ve mahkeme onayının alınması öneriliyor. Dini boyutta ise İslam açısından dövmenin hükmü tartışma konusu; ekip, Din İşleri Yüksek Kurulu'ndan aldıkları resmi yanıt doğrultusunda zaruret durumunda işlemin yapılabileceği fetvası alındığını bildiriyor.
kamu bilinci ve yaygın kullanım çağrısı:
Aladar, projenin daha etkili olması için Sağlık Bakanlığı gibi kurumların kamu spotlarıyla farkındalık yaratmasını istediklerini belirtiyor. Amaç, sokakta rastlanan bir kişinin görünür bir yerine yerleştirilmiş QR kod veya ibare sayesinde yardım edenlerin o kişinin yardıma muhtaç olduğunu hemen anlaması ve gerekli iletişimi sağlayabilmesi. Proje, sıfır maliyet hedefiyle geniş fayda sunacak bir çözüm olarak nitelendiriliyor.
inceleme ve değerlendirme:
Projeyi inceleyen Pınar Dalgakıran, çalışmayı çağın gerektirdiği kalıcı ve faydalı bir çözüm olarak değerlendiriyor, öğretmeni ve öğrencileri tebrik ettiğini ifade ediyor. Aladar ayrıca projenin fikir aşamasının tamamen öğrencilerden çıktığını ve öğrencilerin YKS hazırlığı nedeniyle şu an aralarında olamadıklarını belirtiyor.
Geliştirilen sistem, basit teknik gereksinimleri ve hasta yakınlarına doğrudan ulaşma imkanı sayesinde unutkanlık ve kaybolma riski taşıyan kişilerin güvenliğini artırmayı hedefliyor.
MEHMET KOLOĞLU ANADOLU LİSESİ ÖĞRENCİLERİ ELANUR EMERCE VE NİSA KAPAR, DANIŞMAN ÖĞRETMENİ FATİH ALADAR İLE BİRLİKTE ALZHEİMER HASTALARI BAŞTA OLMAK ÜZERE UNUTKANLIK YAŞAYAN, YAŞLILIK NEDENİYLE KAYBOLMA RİSKİ BULUNAN VE YARDIMA İHTİYAÇ DUYAN KİŞİLER İÇİN PROJE GELİŞTİRMEYE KARAR VERDİ.
