kayalıpınar kazılarında yeni kraliyet arşivi
Sivas’ın Yıldızeli ilçesindeki Kayalıpınar Antik Kenti (antik adıyla Samuha) kazılarında bu yıl Hitit Kralı 2. Tudhaliya dönemine tarihlenen 131 çivi yazılı tablet ve tablet parçası bulundu. Önceki sezonlarda çıkarılanlarla birlikte antik kentten elde edilen toplam tablet sayısı 184 oldu. Bulgular, Kültür ve Turizm Bakanlığı himayesinde Koç Üniversitesi tarafından yürütülen kazılarda ortaya çıkarıldı.
arşivin sunduğu bilgiler:
Yaklaşık 3 bin 400 yıl öncesine tarihlenen tabletler, Hitit devlet yönetimi, askerî örgütlenme, kraliyet ailesinin iç işleri ve dönemin sosyal yaşamına dair ayrıntılar sunuyor. Belgeler arasında idari yazışmalar, resmi kayıtlar ve günlük hayata ilişkin notlar yer alıyor; bu yönüyle arşiv, Hititlerin siyasi ve toplumsal yapısını aydınlatma potansiyeli taşıyor.
Tabletlerde ayrıca dönemin salgın hastalıklarına ilişkin kayıtlar dikkati çekiyor. Metinlerde şehirler arasında yayılan, özellikle çocuklar ve bebekleri etkileyen yüksek ateşli bir salgından söz ediliyor; bir metinde hasta düşen bir bebek prensesin sağlık durumu izlendiği, daha sonra hayatını kaybettiği ve cenaze törenine ilişkin işlemlerin kayda geçirildiği belirtiliyor. Bu kayıtlar hem epidemiyoloji hem de kraliyet ailelerinin sağlık uygulamalarına ışık tutuyor.
askerî yazışmalar ve bölgesel tehditler:
Buluntular arasında Hitit Devleti’nin askerî teşkilatı ve haberleşme ağını yansıtan belgeler de yer alıyor. Batı Anadolu’da görev yapan generallere ait olduğu değerlendirilen mektuplarda, karşılaşılan düşman tehdidi karşısında asker, at ve savaş arabası desteği talep edildiği; yardımın ulaşmaması durumunda ordunun yok olabileceği uyarılarının yer aldığı kaydediliyor. Bu tür yazışmalar dönemin askerî stratejileri ve bölgesel gerilimleri hakkında doğrudan bilgi veriyor.
kazı süreci ve değerlendirmeler:
Kayalıpınar’da yürütülen çalışmalar 2005 yılından bu yana sürüyor ve sadece çivi yazılı tabletlerle sınırlı kalmadı; Hitit krallarına, prens ve prenseslere ait mühür baskıları, mezarlar ve farklı dönemlere ait mimari kalıntılar da gün ışığına çıkarıldı. Kazı ekibinde Doç. Dr. Çiğdem Maner ve Prof. Dr. Daniel Schwemer gibi isimler görev alıyor.
Sivas Valisi Yılmaz Şimşek, ulaşılan kraliyet arşivinin dünya arkeolojisi açısından önemine dikkat çekerek, buluntuların 1906’da Hattuşa’da keşfedilen tabletlerden sonraki en önemli Hitit arşiv keşiflerinden biri olarak değerlendirildiğini aktardı. Geçen yıl bulunan dört eser ise Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen Geleceğe Miras sergisinde yer almıştı.
Yetkililer, kazı çalışmalarına destek vermeye devam edeceklerini ve ortaya çıkarılan belgelerin Hititlerin idari, askerî, dinî ve kültürel yapısının daha iyi anlaşılmasına önemli katkı sağlayacağını belirtti. Kazı ekibine ve desteği veren kurumlara teşekkürler ile çalışmaların sürdürüleceği vurgulandı.
SİVAS VALİSİ YILMAZ ŞİMŞEK
