Kavurucu sıcakta hasat edilen domates tarladan 15 TL'ye alıcı buluyor
Hatay'da hava sıcaklıklarının 35 derece'ye çıktığı günlerde, hasat olgunluğuna ulaşan domatesler işçiler tarafından tek tek toplanıyor. Kumlu ilçesi Doğu Ayrancı Mahallesi'ndeki 45 dönümlük domates tarlasında yaklaşık 25 işçi ile hasat çalışmaları sürüyor.
hasat koşulları
İşçiler sabah erken saatlerde tarlaya giriyor; bazı ifadelerde sabah 5'te geldiklerini, genel uygulamanın ise sabah 6'da başlayıp öğlen 14'te mesainin sona erdiği belirtildi. Sıcaklığın etkili olduğu günlerde çalışma süresi azaltılarak, çalışanlar yarım yevmiye çalışıp dinlenmeye çekiliyor. Hasat sırasında domatesler üç-dört kez toplanıyor; yeşil olanlar bırakılıyor, sonraki seferde olgunlaşanlar alınarak salçaya gönderilecek bölümler ayrılıyor.
fiyat, yevmiye ve dağıtım
Tarladan alıcı bulan domatesin fiyatı 15 TL olarak aktarılıyor; tezgahta ise fiyatın 25–30 TL seviyelerine ulaştığı ifade edildi. İşçibaşı Mehmet İşçimen, işçi yevmiyesinin bin 100 TL olduğunu vurguladı. Ürünler iç piyasa için sevk ediliyor; belirtilen dağıtım noktaları arasında Diyarbakır, Şanlıurfa, Kahramanmaraş ile bölgedeki Reyhanlı ve Antakya hallerinin yer aldığı bildirildi.
işçilerin anlatımı
Mehmet İşçimen şunları söyledi: "Burası Doğu Ayrancı Mahallesi’nde bulunan 45 dönümlük domates tarlası. Domates hasadına başladık. Aşırı yağışlardan dolayı bu yıl hasatta biraz verim düşük oldu. Aşırı yağışlar baya zarar verdi. Sadece domatesle değil, bütün mahsullere zarar verdi ama elimizden geleni yapıyoruz. Geçen yıla göre verim, bu yıl daha düşük oldu. Yine kuraklık vardı ama böyle sıkıntılı değildi. Şu an domateste hastalık var. Domatesin şu an fiyatı 15 TL’ye giderken tezgaha yetişene kadar bu 25 ila 30 TL’yi buluyor. Aslında bunun önüne geçmek gerekiyor. Çiftçi ile satıcı arasındaki aracılar olmasın. Bizim aldığımız yevmiye bin 100 TL. Pazara gitse bununla alışveriş yapamaz zaten. Burada şu an 25 kişi çalışıyor. Sabah bir araba gönderdik ve ikinci arabaya başladık. Sabah saat 6’da başlayıp öğle 2’de bırakıyoruz. Tarlada 8 saat çalışıyoruz. Tarlada çok sıcak olduğu zaman saat 11’de işi bırakıyoruz. Bu domatesler iç piyasaya gidiyor. Dış piyasaya gönderdiğimiz olmadı. İç piyasaya da Diyarbakır’a, Şanlıurfa’ya ve Kahramanmaraş’a gönderiyoruz. Bizim buradaki Reyhanlı ve Antakya hallerine gönderiyoruz."
Meryem Yapıcı ise çalışma koşullarını şöyle aktardı: "Burada domates topluyoruz. Domatesleri üç sefer topluyoruz ve dördüncü sefer salçaya topluyoruz. Yeşil olan domatesleri bırakıyoruz ve on gün sonra tekrar kızarınca topluyoruz. Arkadaşlar domatesleri topluyor. Gençler getirip tezgaha koyuyor. Biz domatesleri diziyoruz. Sabah 5’te geliyoruz ve saat 2’de de gidiyoruz. Tabii ki sıcak da oluyor serin de oluyor. Yapacak bir şey yok, mecburuz çalışacağız. Havalar çok sıcak olduğu zaman yarım yevmiye çalışıp eve gidiyoruz. Sıcak olunca zaten çalışılmıyor ve sıcaktan bulanıyoruz."
Genel tabloda, aşırı yağışların verimi düşürdüğü, sıcaklık nedeniyle çalışma düzenlemeleri yapıldığı ve tarladan ile pazara yansıyan fiyat farkının yerel üretici ile tüketici arasındaki aracı yapısını gündeme getirdiği görülüyor.
KAVURUCU SICAKLARIN OLDUĞU GÜNLERDE İŞÇİLER, YARIM YEVMİYE ÇALIŞARAK SICAKLIKTAN KORUNMAYA ÇALIŞIYOR.
