Karadeniz'de oksijenli su kütlesindeki daralma
KTÜ Deniz Bilimleri Fakültesi tarafından yürütülen AB BIOBLACK Projesi kapsamında düzenlenen çalıştayda, Türkiye, Bulgaristan ve Romanya'dan proje ortakları ve paydaşlar, Karadeniz'in biyolojik zenginliğine ilişkin son araştırmaları değerlendirdi. Katılımcılar, ülke bazındaki verileri paylaşıp, bölgesel koruma stratejileri için iş birliği olanaklarını tartıştı.
Çalıştay bulguları:
Çalıştayda konuşan Prof. Dr. Coşkun Erüz Karadeniz'de deniz suyu sıcaklığının küresel ısınma nedeniyle hızla arttığını ve bunun oksijence zengin su katmanlarının daralmasına yol açtığını vurguladı. Erüz'e göre daha önce yaklaşık 200 metre derinliğe kadar uzanan oksijenli su kütlesi, bazı bölgelerde yer yer 100 metre'ye kadar daralıyor. Erüz, "Bu sıcaklaşmada buharlaşmanın fazla olması ve tuzunun artmasıyla birlikte Karadeniz'in dip ve üst tabakası arasındaki etkileşim arttı. Bu durum balık ve diğer üstyapı organizmalarının yaşayabileceği oksijenli su kütlesini daralttı" dedi.
Erüz ayrıca iklim değişikliğiyle birlikte aşırı avcılık ve kirlilik baskısının Karadeniz'deki canlıların yaşama şansını zorlaştırdığını belirterek, yeni planlama ve bölgesel stratejiler gerektiğini söyledi. Özellikle tüm kıyı ülkelerinin ortaklaşa inorganik kirleticilerin denize girişini sıkı bir şekilde kontrol altına alması gerektiğini vurguladı.
Takip ve korunma araçları:
Projeye ilişkin geliştirmeler arasında Karadeniz'deki nesli tehlike altındaki türler ile yabancı türlerin dağılımını izlemeye yönelik bir mobil uygulama da bulunuyor. Uygulamayı geliştiren ekipten Prof. Dr. Hacer Sağlam, "Proje kapsamında mobil uygulama geliştirdik. Bu uygulamanın amacı özellikle nesli tehlike altında ve yabancı türlerin dağılımını belirlemekti" diye konuştu.
Sağlam, uygulamanın kullanımının yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini ve toplanan verilerin biyoçeşitliliğin korunmasına yönelik çalışmalarda kullanılacağını söyledi. Çalıştayta ayrıca hayalet ağlar, yasa dışı avcılık ve deniz çöplerinin de koruma öncelikleri arasında olduğu tekrarlandı.
Uzmanlar, Karadeniz'in besin kaynağı olan balık stoklarının korunması için bölgesel iş birliği, sıkı kirlilik kontrolü ve sürdürülebilir avcılık uygulamalarının acil olarak hayata geçirilmesi gerektiğini belirtti.
KTÜ DENİZ BİLİMLERİ FAKÜLTESİ ÖĞRETİM ÜYESİ PROF. DR. COŞKUN ERÜZ
