Karadeniz'de bekleyen gemiler:
Rusya-Ukrayna savaşı üçüncü yılına yaklaşırken Karadeniz üzerindeki güvenlik riski ticari deniz taşımacılığını doğrudan etkiliyor. Son dönemde artan dron saldırıları, özellikle Karadeniz'in doğu ve kuzey kesimlerinde seyreden yük gemileri için risk algısını yükseltti. Bu güvenlik endişesi nedeniyle bazı gemiler seyir planlarını değiştiriyor, bazıları ise daha güvenli oldukları gerekçesiyle Trabzon açıklarında beklemeyi tercih ediyor. Bölgedeki hareketlilik, farklı bayraklara kayıtlı yük gemilerinin liman ve açık sularda kuyruk oluşturmasına neden oldu.
TTSO'nun değerlendirmesi:
Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası (TTSO) Yönetim Kurulu Başkanı Erkut Çelebi yaşanan gelişmelerin üyeleri üzerinde ağır etkileri olduğunu vurguladı. Çelebi, ihracat ve ithalat yapan firmaların son dönemde dron saldırılarına maruz kaldıklarını ve bunun büyük kısmının Karadeniz'de ticaret yapan üyeleri etkilediğini belirtti. Bazı firmaların Samsun üzerinden ihracat yapsa da Trabzon kayıtlı şirketlerin ciddi zarar aldığına dikkat çekti. Çelebi'nin verdiği bilgiye göre şu anda ihracat "durma noktasına geldi" ve limanlarda bekleyen sebze ile narenciye ürünlerinde bozulma riski ortaya çıkıyor. Ayrıca firmaların kredi, bahçe ürünleri alım borçları ve sigorta yükleri nedeniyle mali açıdan zorlandığı, bu borçların ertelenmesi yönünde talep iletildiği aktarıldı.
İhracatçılar ve talep edilen önlemler:
Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği (DKİB) Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk İskender de saldırıların bölge ihracatına zarar verdiğini kaydetti. İskender, özellikle yaş sebze ve meyve ihracatı yapan üreticilerin zamana karşı yarıştığını ve limanlarda yaşanan gecikmelerin ürünlerin akıbetini belirsizleştirdiğini söyledi. Bölgedeki ihracatçıların limanlarda güvenlik gerekçesiyle beklemeyi tercih etmesinin plan ve programları aksattığını, bunun da maddi yük getirdiğini vurguladı. İskender, devletin konuyla ilgili girişimlerde bulunduğunu, sıkı güvenlik koşulları veya lojistik alternatifler sağlanana kadar yaş sebze ve meyve ihracatçılarının ödemelerine ilişkin mücbir sebep muamelesi veya erteleme, taksitlendirme gibi mali destek mekanizmaları talep ettiklerini belirtti.
Her iki temsilci de sorunun yalnızca anlık lojistik tıkanma olmadığını, aynı zamanda üretici ve ihracatçıların nakit akışı, kredi yükümlülükleri ve sigorta talepleri üzerinde uzun vadeli etkiler yaratabileceğine dikkat çekti. Bölgedeki gemi beklemeleri ve liman gecikmeleri, özellikle bozulmaya yatkın ürünlerin ihracatında kayıplara neden oluyor; bu sebeple kısa vadede hem güvenlik önlemlerinin artırılması hem de finansal rahatlama sağlayacak politikaların uygulanması gerektiği ifade ediliyor.
Yetkililer, devam eden risklerin ticaret rotalarını ve tedarik zincirini etkilemeye devam etmesi durumunda daha kapsamlı müdahaleler ve pazar stratejilerinin değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Bölgedeki aktörlerin ortak kaygısı, savaş koşullarının ticari hayatı uzun süre sekteye uğratmaması için acil ve koordineli adımlar atılmasıdır.
Rusya-Ukrayna savaşı deniz ticaretini vurdu: Gemiler Trabzon açıklarında bekliyor
