Ukrayna’nın Ankara büyükelçisi celal basın toplantısında uyardı
Ukrayna’nın Ankara Büyükelçisi Neriman Celal, ülkesinin bağımsızlığının 35’inci yılı dolayısıyla düzenlenen basın toplantısında Karadeniz’de artan güvenlik risklerine dikkat çekti. Celal, Karadeniz’in "bir savaş alanı değil, barışın, ticaretin ve iş birliğinin denizi olması gerektiğini" belirterek sivil deniz taşımacılığına yönelik saldırıların sınırlandırılmasının öncelik olduğunu söyledi ve Türkiye’nin moratoryum girişimini desteklemeye hazır olduklarını açıkladı.
Cephedeki durum ve hava saldırılarındaki artış:
Celal, Rusya’nın 2014’te Kırım’ın işgaliyle başlayan saldırganlığının Ukrayna’yı uzun süre savunma pozisyonunda tuttuğunu, bu nedenle ülkenin son 13 yıldır kendisini savunmak zorunda olduğunu belirtti. Büyükelçi, Rusya’nın saha operasyonlarında verdiği kayıpların Ukrayna tarafına göre toplamda 1.478.000 ölü ve yaralıyı aştığını iddia etti. Ayrıca, Ukrayna Savunma Kuvvetleri’nin Ocak–Ağustos 2026 döneminde Dnipropetrovsk ve Donetsk sınırındaki operasyonlarda 745 kilometrekarelik alanı geri aldığı bilgisini paylaştı.
Hava saldırılarında belirgin bir artış olduğuna vurgu yapan Celal, her hafta İHA’lar, güdümlü hava bombaları ve balistik füzeler dâhil onlarca füze ve binlerce saldırı girişiminin yaşandığını söyledi. Başkent Kiev’de 20 Ağustos’ta bir saldırıda konut, okul ve sağlık tesislerinin vurulduğunu; 17 kişinin hayatını kaybettiğini, 42 kişinin yaralandığını; 21 Ağustos’taki Krıvıy Rih saldırısında ise 16 kişinin öldüğünü, aralarında 6 çocuğun da olduğu 140 kişinin yaralandığını aktardı. Yalnızca temmuz ayında Ukrayna’da en az 437 sivilin öldüğünü ve 2.610 sivilin yaralandığını ifade etti.
Seferberlik iddiası ve Pyongyang iş birliği:
Celal, Ukrayna istihbaratına dayandırdığı bilgileri paylaşarak Rusya’nın 21 Eylül’deki Devlet Duması seçimlerinin ardından yeni bir seferberlik dalgasına hazırlandığını, bunun kapsamında en az 300.000 kişinin daha askere alınmasının planlandığını öne sürdü. Ayrıca Rusya’nın Kuzey Kore kaynaklarını savaşa dâhil ettiğini; Kursk bölgesine yaklaşık 8.500 Kuzey Koreli askerin konuşlandırıldığını ve bunların yaklaşık 400ünün İHA operatörü olduğunu iddia etti. Rusya’nın Kuzey Kore’den 50.000e kadar ilave asker talep edebileceği yönündeki değerlendirmeleri küresel güvenlik açısından risk olarak niteledi.
Deniz güvenliği, limanlar ve tarım ihracı:
Karadeniz’de sivil deniz taşımacılığına yönelik risklerin giderek arttığını belirten Celal, savaşın başlangıcından bu yana Ukrayna liman altyapısına ait en az 1.054 tesisin zarar gördüğünü veya kullanılamaz hâle geldiğini söyledi. Celal, Karadeniz’de 232 sivil gemiye saldırı kaydedildiğini, bunların 30dan fazlasının yalnızca 2026 yazında gerçekleştiğini ve bu saldırılar sonucunda farklı ülkelerden toplam 307 vatandaşın hayatını kaybettiğini veya yaralandığını aktardı. 17 Ağustos’ta Odesa bölgesindeki bir saldırıda Togo bayraklı sivil bir geminin de hasar gördüğü belirtildi.
Celal, saldırıların sonuçlarının sınırların ötesine taştığını, Ukrayna Tarım Politikası ve Gıda Bakanlığı verilerine göre 30 milyon tondan fazla tarım ürününün dünya pazarlarına ulaşamayabileceğini söyledi. Ayrıca işgal altındaki bölgelerden tahılların yasa dışı yollardan çıkarıldığı; yalnızca 2025 yılında 2 milyon tondan fazla tahılın Afrika, Asya, Orta Doğu ve Avrupa pazarlarına gönderildiği iddiasını paylaştı ve bu faaliyetlerde Azak ile Karadeniz limanları, paravan şirketler ve "gölge tahıl filosu"nun kullanıldığını öne sürdü.
Ateşkes, esirler ve diplomasi çağrısı:
Ukrayna’nın derhal, şartsız ve kapsamlı ateşkese hazır olduğunu yineleyen Celal, Devlet Başkanı Volodımır Zelenskıyın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Türkiye’de görüşebileceğini belirtti; görüşmenin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trumpın arabuluculuğunda da gerçekleşebileceğini söyledi. Celal, diplomasi, yaptırım baskısı ve Ukrayna’ya desteğin birbirini dışlamadığını, aksine aynı sürecin parçaları olduğunu vurguladı.
Ukraynalı savaş esirleri konusuna da değinen Celal, teslim olan en az 345 Ukraynalı askerin infaz edildiğini ve 375 Ukrayna vatandaşının Rus esaretinde hayatını kaybettiğinin doğrulandığını öne sürdü; uluslararası kuruluşların esirlere ve sivillere erişiminin sağlanması gerektiğini belirtti.
Uyarılar ve Türkiye ile iş birliği:
Celal, denizciler ve gemi işletmecilerine resmi seyir uyarılarına kesinlikle uymaları çağrısında bulundu, deniz trafiğine kapalı bölgelere girmemeleri ve Rus limanlarından uzak durmaları gerektiğini vurguladı. Rusya’nın saldırılarının Karadeniz’i tehlikeli hâle getirdiğini belirterek hayatını kaybeden denizcilerin ailelerine taziyelerini sundu.
Türkiye’nin moratoryum girişimini desteklemeye hazır olduklarını yineleyen Celal, "Karadeniz bir savaş alanı değil, barışın, ticaretin ve iş birliğinin denizi olmalıdır" dedi ve Türkiye’nin "Gönüllüler Koalisyonu"ndaki rolüne önem verdiklerini belirtti. Ayrıca Türkiye’nin Kırım konusundaki değişmeyen tutumunun Ukrayna için özel önem taşıdığını söyleyerek tekrar vurguladı: Kırım Ukrayna’dır.
Toplantının sonunda Celal, savaşın daha fazla alana yayılma riskine dikkat çekti ve gerçek bir ateşkesi söylem değil uygulama olarak görmek istediklerini ifade etti. Türkiye’nin diplomatik gücünün barış sürecine daha yoğun katkı sağlaması çağrısında bulundu ve Rusya hazır olduğunda Ukrayna’nın her yerde görüşmeye hazır olduğunu yineledi.
UKRAYNA’NIN ANKARA BÜYÜKELÇİSİ NERİMAN CELAL
