Proje ve teknik yaklaşım:
Karabük Üniversitesinde yürütülen ve TÜBİTAK desteğiyle gerçekleştirilen proje, rüzgar türbinlerinin farklı rüzgar hızları ve elektriksel yük koşullarında maksimum güç üretebilmesini hedefliyor. Projenin başlığı "Değişken Hızlı Rüzgar Türbinleri İçin Rezonans Güç Dönüştürücülü Maksimum Güç Noktası İzleyici Geliştirilmesi" olup yürütücülüğünü Prof. Dr. Selim Öncü, araştırmacılığını ise Öğr. Gör. Dr. Tufan Volkan Küçük üstlendi.
Çalışmada, enerji aktarımında yüksek verim sağlamak üzere seri rezonans güç dönüştürücü devresi tasarlandı ve güç kontrolü için darbe yoğunluk modülasyonu (PWM) uygulandı. Bu yöntemle türbinin elektriksel çıkış gücünün hassas biçimde kontrol edilmesi hedeflendi.
Ana hedef: anahtarlama kayıplarını azaltmak ve güç yoğunluğunu yükseltmek:
Proje kapsamında yapılan uygulamalar, 1,5 kilovat gücündeki rüzgar türbininde gerçekleştirildi. Tasarımda anahtarlama kayıplarının azaltılması öncelikli hedef olarak belirlendi; böylece daha yüksek anahtarlama frekanslarına geçiş mümkün olacak ve pasif devre elemanlarının boyutları küçültülerek sistemin güç yoğunluğu artırılabilecekti. Bu yaklaşımla hem sistem verimliliği hem de kompaktlık iyileştirilmesi amaçlandı.
Deneysel doğrulama ve sensörsüz izleme:
Proje kapsamında kurulan deneysel düzenekte rüzgar türbini farklı rüzgar hızları ve elektriksel yük şartlarında test edildi. Sistem, geleneksel uygulamalardan ayrılarak hız sensörüne ihtiyaç duymadan maksimum güç noktası takibi (MPPT) gerçekleştirebiliyor. Ölçüm ve deneysel çalışmalar, sistemin değişken rüzgar koşullarında yüksek dönüştürücü verimi ve başarılı takip performansı sergilediğini gösterdi.
Ayrıca proje süresince üniversite-sanayi iş birlikleriyle ortak uygulamalar yürütüldü ve geliştirmelerin pratik uygulamaya dönüştürülmesine yönelik adımlar atıldı.
Üniversitenin hedefleri ve değerlendirme:
KBÜ Rektörü Prof. Dr. Fatih Kırışık, projenin yenilenebilir enerji teknolojilerinin geliştirilmesi ve rüzgar enerjisinden daha yüksek verim elde edilmesi açısından önemine dikkat çekti. Kırışık, üniversitenin araştırma üniversitesi olma hedefi doğrultusunda bilimsel araştırmaların nitelik ve uygulama kapasitesini artırmaya odaklandıklarını; enerji teknolojileri gibi stratejik alanlarda geliştirilen yenilikçi çözümlerin akademik bilgi birikimine katkı sağladığını ve Türkiye'nin enerji teknolojilerindeki dışa bağımlılığını azaltmaya yardımcı olacağını belirtti.
Rektör ayrıca, "Akademisyenlerimizin geliştirdiği bu tür projeler, Karabük Üniversitesinin araştırma ve yenilikçilik kapasitesinin somut göstergeleridir" ifadeleriyle üniversite-sanayi iş birliklerini güçlendirerek katma değerli teknolojik ürünlerin ortaya çıkarılmasının önemini vurguladı.
KARABÜK ÜNİVERSİTESİNDE (KBÜ), RÜZGAR TÜRBİNLERİNİN FARKLI RÜZGAR HIZLARI VE ELEKTRİKSEL YÜK KOŞULLARINDA MAKSİMUM GÜÇ ÜRETMESİNİ SAĞLAMAK AMACIYLA TÜBİTAK DESTEKLİ PROJE KAPSAMINDA YENİ BİR GÜÇ DÖNÜŞTÜRÜCÜ VE MAKSİMUM GÜÇ NOKTASI İZLEME SİSTEMİ GELİŞTİRİLDİ. KBÜ REKTÖRÜ PROF. DR. FATİH KIRIŞIK, PROJENİN YENİLENEBİLİR ENERJİ TEKNOLOJİLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE RÜZGAR ENERJİSİNDEN DAHA YÜKSEK VERİM ELDE EDİLMESİ AÇISINDAN ÖNEMLİ OLDUĞUNU BELİRTTİ.
