Kapadokya’da peribacası çökmesi risk yönetimini gündeme taşıdı

Prof. Dr. İsmail Dinçer, Göreme’de 29 Ekim’deki çökmede yağış, ani ısı değişimi, çatlaklar ve eski oyma mekanların rol oynadığını, önlem çağrısı yaptı.

Yayın Tarihi: 17.11.2026 09:45
Güncelleme Tarihi: 17.11.2026 09:47

Kapadokya’da peribacası çökmesi risk yönetimini gündeme taşıdı

Göreme olayının sahadan tespitleri:

Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. İsmail Dinçer, Nevşehir’in Göreme beldesinde 29 Ekim’de meydana gelen ve 3 kişinin hayatını kaybettiği peribacası çökmesine ilişkin saha gözlemlerini paylaştı. Dinçer, çökmenin tek bir nedenine bağlanamayacağını; kaya yapısındaki zayıflık, mevcut çatlaklar, insan etkileri ve çevresel şartların birlikte etki ettiğini belirtti.

İklim ve kayaç özellikleri:

Sahada incelenen peribacasının özellikle güney cephesinde daha önce başlayan bir duraysızlık saptandığını söyleyen Dinçer, bölgede hakim tüf ve ignimbrit gibi düşük dayanımlı kayaçların ıslanma-kuruma ve donma-çözülme döngülerine karşı hassas olduğunu vurguladı. Olay günü bölgede mevsim normallerinin üzerinde yağış olduğu ve sıcaklıklarda yaklaşık 7-8 derece ani düşüş yaşandığı kaydedildi; bu tür ani iklim değişimlerinin geçmişte de kaya düşmelerine yol açtığı ifade edildi.

Zaman içinde gelişen yapısal zayıflık:

Dinçer, peribacasının alt bölümündeki taşıyıcı desteğin zamanla azaldığını, bu nedenle mevcut süreksizlik ve kırıklarda genişlemeler ve yeni deformasyon çatlaklarının oluştuğunu açıkladı. Önceki fotoğraflarda üst kesimlerdeki kaya oyma mekanlarda çatlakların belirginleştiği, bunun yapıyı çökmeye daha yatkın hale getirdiği belirtildi.

İnsan etkileri ve geçmiş örnekler:

Peribacalarının içinde geçmiş dönemlerde açılmış kaya oyma mekanların terk edilmesinin süreci hızlandırdığına dikkat çeken Dinçer, kullanım dışı kalan yapıların yağmur sularına daha fazla maruz kaldığını ve suyun kayacın dayanımını düşürdüğünü söyledi. Geçen yıl da benzer bir iklim koşulunun ardından Göreme Açık Hava Müzesi girişinin sol tarafındaki bir peribacasında büyük bir kaya kütlesinin hareket ettiği hatırlatıldı. Dinçer, Nevşehir’in kaya düşmelerinde Türkiye’de "üçüncü veya dördüncü sırada" yer aldığına ve bunun bölgede sık görülen doğal bir olgu olduğuna işaret etti.

Güvenlik önerileri ve uygulama öncelikleri:

Kapadokya gibi geniş bir alanda tüm riskli yapıların kısa vadede yapısal olarak güçlendirilmesinin mümkün görünmediğini belirten Dinçer, önceliğin ziyaretçi güvenliğinin sağlanması olması gerektiğini vurguladı. Öneriler arasında ziyaretçi rotalarının yeniden düzenlenmesi, kontrolsüz şekilde kaya oyma mekanlara girişlerin engellenmesi, uyarı levhalarının arttırılması ve sahada görev yapacak personel bulundurulması yer aldı.

Dinçer, yurt dışındaki doğal parklarda olduğu gibi saha görevlilerinin ziyaretçileri uyarmasının önemine değinerek, çok göz önünde olan bölgelerde ilave önlemler alınarak insanların bu yapıları daha uzaktan ve emniyetli alanlardan izlemelerinin sağlanabileceğini aktardı.

Kapadokya'nın doğal dinamiği:

Kapadokya’daki kaya düşmelerinin bölgenin doğal aşınma ve değişim sürecinin parçası olduğunu belirten Dinçer, günümüzde vadilerin oluşumunun geçmişteki aşınma ve kopmalarla ilişkili olduğunu söyledi. Zelve Vadisi örneği verilirken, bazı kesimlerde duraysızlıkların devam ettiği, üst kotlardan gelen yağmur sularının ani yağışlarda peribacalarının iç mekanlarında birikebildiği ve suyun uzun süre kaya içinde kalmasının dayanımı azalttığı ifade edildi.

Dinçer, olayın gündüz saatlerinde ve ziyaretçilerin bulunması nedeniyle can kaybı yaşandığını belirterek hayatını kaybedenlere başsağlığı ve yaralılara acil şifalar diledi. Haber sonrası atılacak adımların öncelikle insan yaşamını korumaya odaklanması gerektiğini vurguladı.

PROF. DR. İSMAİL DİNÇER AÇIKLAMALARDA BULUNDU

PROF. DR. İSMAİL DİNÇER AÇIKLAMALARDA BULUNDU

Yazar
EDİTÖR

Ahmet Demir

Ben Ahmet Demir, 30 yaşındayım, İstanbul. aksiyon.com.tr Gündem ekibinin 'son dakika' uzmanıyım diyebilirsiniz. Kriz anları benim işim. En stresli anlarda soğukkanlılığımı korurum ve en hızlı, en doğru bilgiyi almak için uğraşırım. Pratik çözümler benden sorulur.