kansızlık tek başına tanı değildir
Denizli Devlet Hastanesi Hematoloji Uzmanı Doç. Dr. Aysun Şentürk Yıkılmaz, kansızlığın (anemi) toplumda sık görülen bir sağlık sorunu olduğunu; ancak bunun tek başına bir hastalık olarak ele alınmaması gerektiğini söylüyor. Aneminin ortaya çıkmasında birden fazla neden rol oynayabilir ve tedavi, sadece kana bakılan bir laboratuvar sonucunu düzeltmekten öteye gitmelidir.
Günlük pratikte sık rastlanan "kansızlığım var, demir kullanayım" yaklaşımı her zaman doğru sonuç vermez. Hastanın hemoglobini yükseltilirken, altta yatan etkenin açığa çıkarılması ve ona yönelik tedavinin planlanması esas hedeftir.
aneminin başlıca nedenleri ve ayırıcı tanı:
Aneminin en sık görülen nedeni demir eksikliği olsa da bunun dışında B12 ve folat eksiklikleri, kronik hastalıklar ve inflamasyon, böbrek hastalıkları, kan kayıpları, bazı enfeksiyonlar, ilaçlar ve kalıtsal kan hastalıkları anemiye yol açabilir. Türkiye'de talasemi taşıyıcılığı de önemli bir ayırıcı tanı nedeni olup, laboratuvar bulguları demir eksikliği ile benzerlik gösterebilir.
Bu benzerlik nedeniyle her mikrositer anemide doğrudan demir tedavisine başlamak doğru olmayabilir; yanlış tedavi hem hastayı gereksiz ilaç yüküne sokar hem de altta yatan sorunun gecikmesine neden olur.
ne zaman uzman değerlendirmesi gerekir:
Demir tedavisine rağmen düzelmeyen anemilerde, birden fazla kan hücresinde düşüklük olduğunda, kan sayımında olağandışı bulgular olduğunda veya ailede talasemi ya da diğer kalıtsal kan hastalıkları öyküsü bulunduğunda hematoloji uzmanı değerlendirmesi gereklidir.
Ayrıca anemiye eşlik eden açıklanamayan kilo kaybı, ateş, gece terlemesi, lenf bezi büyümesi, tekrarlayan enfeksiyonlar veya aşırı kanama gibi bulgular varsa daha ayrıntılı inceleme şarttır. Erkekler ve menopoz sonrası kadınlarda ortaya çıkan açıklanamayan demir eksikliğinde gastrointestinal sistemden kronik kan kayıpları araştırılmalıdır.
Doç. Dr. Şentürk Yıkılmaz, "Kansızlığı yalnızca hemoglobini yükseltilecek bir laboratuvar sonucu olarak görmek yanlış olur" diyerek, doğru tedavinin doğru tanıyla başladığını vurguluyor. Aynı hemoglobin düzeyine sahip iki hastanın tedavisi tamamen farklı olabilir; birine demir, diğerine B12, bir başkasına talasemi değerlendirmesi gerekebilir.
Sonuç olarak, kendi kendine uzun süreli demir kullanımından kaçınmak ve aneminin nedenini belirleyip hedefe yönelik tedavi uygulamak en doğru yaklaşımdır.
DENİZLİ DEVLET HASTANESİ HEMATOLOJİ UZMANI DOÇ. DR. AYSUN ŞENTÜRK YIKILMAZ, KANSIZLIĞIN (ANEMİ) TOPLUMDA SIK GÖRÜLEN SAĞLIK SORUNLARINDAN BİRİ OLDUĞUNU BELİRTEREK, "ALTINDA YATAN FARKLI NEDENLER BULUNABİLEN ANEMİ, TEK BAŞINA BİR HASTALIK OLARAK DEĞERLENDİRİLMEMELİ" DEDİ.
