kalp krizi belirtilerinde acil yaklaşım:
Komedyen Cem Yılmaz’ın yaşadığı sağlık sorunu, kalp krizi belirtilerine dikkat edilmesinin önemini yeniden gündeme getirdi. Medicana Ataköy Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Fatih Güngören, kalp krizinin ilk belirtilerinin kişiden kişiye farklılık gösterebileceğini; bazılarında göğüs ağrısı, bazılarında nefes darlığı, bazılarında ise bayılma veya çarpıntı hissiyle başladığını belirtiyor. Uzman, şüphe hâlinde zaman kaybetmeden tıbbi yardım alınmasının hayat kurtarabileceğini vurguluyor.
belirtiler ve ilk değerlendirme:
Hastaların çoğu göğsün ön bölgesinde başlayıp kola veya sırta yayılabilen ağrı şikâyetiyle başvuruyor. EKG değerlendirmesinde ST elevasyonu saptanırsa hastanın acil olarak anjiyografiye alınması ve tıkanıklığın müdahale edilmesi gerekiyor. Bu süreçte hedef, ilk tıbbi temastan itibaren hastanın ideal olarak 120 dakika içinde uygun tedaviye ulaşmasıdır. Bazı hasta gruplarında EKG değişikliği gözlenmeyebilir; bu durumda seri EKG, klinik izlemler ve kan testleri ile takip yapılır.
Doç. Dr. Güngören, kalp krizinde hissedilen ağrının her zamankinden farkı olabileceğini; yanma, göğse bir şey oturuyormuş hissi, sıkıştırma gibi belirtilere terleme, bulantı ve kusma eşlik edebileceğini söylüyor. Yolunda gitmeyen bir belirti fark edildiğinde 112 aranması veya derhal hastaneye başvurulması gerektiğini hatırlatıyor.
Frank işareti değerlendirmesi:
Sosyal medyada sıkça tartışılan kulak memesi üzerindeki diagonal çizgi olarak bilinen Frank işareti hakkında Doç. Dr. Fatih Güngören şunları aktarıyor: Yapılan bazı çalışmalarda kalp damar hastalığı olan kişilerde bu çizginin daha sık görüldüğüne ilişkin korelasyon saptanmış. Bu nedenle Frank işareti olan kişilerin bir kardiyoloji uzmanı tarafından değerlendirilmesi faydalı olabilir.
Ancak uzman, her Frank işareti bulunan kişinin mutlaka kalp damar problemi olduğu sonucuna varmanın doğru olmadığını vurguluyor. Değerlendirme sırasında hastanın eşlik eden hastalıkları ve diğer risk faktörleri bütüncül olarak ele alınıyor ve ancak buna göre ileri görüntüleme veya girişim gerekip gerekmediğine karar veriliyor. Her Frank işareti bulunan kişiye anjiyo ya da koroner BT anjiyografi yapılması gerektiğini söylemek doğru bir yaklaşım değildir.
risk faktörleri ve korunma:
Kalp-damar hastalıklarında hipertansiyon, diyabet, yüksek kolesterol ve ailede genç yaşta kalp krizi öyküsü önemli risk faktörleri arasında yer alıyor. Sigara kullanımı, aşırı alkol tüketimi ve sedanter yaşam tarzı da kalp sağlığını olumsuz etkiliyor. Doç. Dr. Güngören, bu faktörlerin bir arada değerlendirildiğinde kişinin toplam kardiyovasküler riskini belirlemede yol gösterdiğini ifade ediyor.
Ayrıca stresin de kalp sağlığı üzerinde etkili olduğuna dikkat çekiliyor. Adrenalin ve kortizol gibi stres hormonlarının tansiyon ve nabız üzerinde yükselebilir etkisi, var olan aterosklerotik plakların yırtılmasına ve pıhtı oluşumuna katkıda bulunabilir. Bu nedenle stres yönetimi de kalp-damar sağlığı açısından önemli kabul ediliyor.
Kontroller konusunda Doç. Dr. Güngören, ailede erken kalp krizi öyküsü veya ailesel hiperkolesterolemi varsa daha erken değerlendirme gerektiğini; genel önerinin erkeklerde 40 yaşından sonra, kadınlarda ise menopoz döneminde ve sonrasında kardiyovasküler risk değerlendirmesinin yapılması yönünde olduğunu belirterek sözlerini tamamladı.
KARDİYOLOJİ UZMANI DOÇ. DR. FATİH GÜNGÖREN
