Jeotermal sektöründen yüzde 20 hibrit kurulu güç talebi
İzmir'de jeotermal enerji sektörü temsilcileri, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) jeotermal santrallere tahsis ettiği 100 megavatlık hibrit kurulu güç limitinin yetersiz olduğunu belirterek, santrallerin kurulu gücünün en az yüzde 20si kadar hibrit kapasite tahsisi yapılmasını talep etti.
EPDK kararı ve tahsis süreci
EPDK'nın 16 Nisan 2026 tarihli kararıyla jeotermal enerji santralleri için ayrılan 100 megavat kurulu güce ilişkin birden çok kaynaklı hibrit santral başvuruları 30 Haziran mesai bitimine kadar alınmaya devam edilecek. Sektörün toplam jeotermal kurulu gücü 1.800 megavat olup, ayrılan kapasite bunun sadece yüzde 5,5'ine denk geliyor.
YEKDEM şartı ve öz tüketim vurgusu
Jeotermal Enerji Derneği (JED) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Kındap, jeotermal santrallerin baz yük konumunda olduğunu ve kapasite faktörlerinin yüzde 80'in üzerinde olduğunu belirtti. Kındap, santrallerin ürettikleri enerjinin yaklaşık yüzde 20-25'ini kendi ihtiyaçları için tükettiğini ifade etti ve tahsisin sadece YEKDEM süresini tamamlamış santraller tarafından başvurulabilir olmasının sorun yarattığını vurguladı.
Kındap'ın verdiği rakamlara göre 2025 yılı sonu itibarıyla YEKDEM sürelerini tamamlayarak sistemden çıkan jeotermal santrallerin kurulu gücü 620 megavat seviyesinde, 2026 yılı sonunda ise 833 megavat olarak gerçekleşecek. Bu veriler, 100 megavat'lık hibrit tahsisinin yetersizliğini gösteriyor.
Kapasite faktörü adaletsizliği endişesi
EPDK başvurularda santrallerin kapasite faktörlerini dikkate alacak ve en yüksek kapasite faktöründen başlayarak tahsis yapacak. Kındap, farklı rezervuar alanlarında üretim yapan santraller arasında kapasite faktörü farklılıkları bulunduğunu, kurulu gücü ve öz tüketimi yüksek olmasına rağmen kapasite faktörü görece daha düşük bir santralin bu tahsisten yararlanmasının zorlaşacağını belirtti.
Sektör beklentisi: 360 megavat
Sektör temsilcileri, toplam kurulu gücün yüzde 20'sine karşılık gelen 360 megavat hibrit santral kapasitesi tahsis edilmesi halinde yatırım motivasyonunun artacağını belirtiyor. Ayrıca bir jeotermal santral için azami 10 megavatlık kapasite sınırı getirildiği, 16 Nisan'dan önce hibrit başvurusu yapan yatırımcıların da aynı tahsise dahil edileceği ifade edildi.
Kındap, yatırımcı taleplerinin makul ve uygulanabilir olduğunu vurgularken, Türkiye genelindeki güneş kurulu gücü 27.000 megavat ve rüzgar kurulu gücünün 16.000 megavat seviyelerinde olduğuna dikkat çekti.
Başvuru takvimi ve tahsis usulü
Hibrit santral başvurularında, YEKDEM süresini tamamlamış her bir jeotermal santral için son 5 yıla ait üretim ve kurulu güç verileri kullanılarak ortalama kapasite faktörü hesaplanacak. Başvurular, en yüksek kapasite faktörüne sahip santrallerden başlanarak sıralanacak ve açıklanan toplam tahsis kapasitelerine ulaşılana kadar kapasite tahsisi yapılacak.
Tahsis usulüne ilişkin diğer kurallar şunlar:
- İşletmedeki elektriksel kurulu gücü 3 megavat ve altında olan tesisler için işletmedeki kurulu güce kadar kapasite tahsis edilebilir.
- 3 megavatın üzerindeki tesislerde tahsis, kurulu gücün 3 megavatı aşan kısmının %25'inin söz konusu 3 megavata ilave edilmesiyle belirlenecek.
- Bir jeotermal santral için tahsis edilebilir kapasite azami 10 megavat olacak.
- Santral için daha önce alınmış kapasitenin limitlerin üzerinde olması halinde başvuru iade edilecek; altında olması halinde eksik miktar Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) tarafından tahsis edilecek.
JEOTERMAL ENERJİ SEKTÖRÜ YÜZDE 20 HİBRİT KURULU GÜÇ TALEP EDİYOR
