Japon arkeolog Büklükale kazılarında Anadolu tarihine ışık tutuyor
Doç. Dr. Kimiyoshi Matsumura başkanlığındaki kazılar, Kırıkkale'nin Karakeçili ilçesindeki Büklükale arkeolojik alanında sürüyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 2009 yılında başlatılan çalışmalar her yıl mayıs ve haziran aylarında yürütülüyor. Bölge, aşağı şehir ve yukarı şehir olmak üzere iki ayrı alandan oluşuyor ve farklı dönemlere ait izleri barındırıyor.
Kazı alanı ve dönem katmanları
Büklükale'de elde edilen bulgular, bölgenin çok katmanlı bir yerleşim olduğunu gösteriyor. Kazılarda Osmanlı, Helenistik dönem, Büyük İskender dönemi, Demir Çağı, Ahameniş Persleri, Lidyalılar, Kimmerler ve Hititlere ait izlere rastlandığı belirtiliyor. Alanın Kızılırmak geçiş güzergahında bulunması, tarih boyunca stratejik bir konumda yer aldığı değerlendirmesini güçlendiriyor.
Öne çıkan buluntular
Kazılarda ön plana çıkan buluntular arasında, öncekilerde olduğu gibi Hitit kralı veya kraliçesine ait olduğu değerlendirilen 3 mühür baskısı bulunuyor. Matsumura, bu mühür baskılarının "Büklükale'nin Hitit başkenti ya da Hitit kralı ile doğrudan bağlantısı olan bir şehir olabileceğini" gösterdiğini ifade ediyor. Bölgeden çıkarılan tabletlerden birinin ise büyük ihtimalle Hitit kralına gönderilmiş bir mektup olduğu belirtiliyor; Matsumura, bunun "Hitit kralının Büklükale ile doğrudan temas kurduğunu gösterdiğini" ve kısa süreli bulunuşların olasılığını vurguluyor.
Arzava ve Tarhundaradu bağlantısı
Kazılarda, Batı Anadolu'nun önemli güçlerinden Arzava ile ilişkili materyaller de tespit edildi. Bir tablette Arzava Kralı Tarhundaradu'nun ismine rastlandığı bildirildi. Matsumura, Tarhundaradu'nun Mısır ile yazıştığını ve diplomatik girişimlerde bulunduğunu hatırlatarak, burada bulunan tabletin "o dönemde Hititlere karşı bir dua ya da ritüel amacıyla hazırlanmış olabileceğini" öne sürüyor.
Kimmerler ve yerleşim izleri
Kimmerlere ait olduğu düşünülen izlerin kıymeti de vurgulanıyor. Daha önce Kimmerlere ait bazı eserler bulunmuş olsa da Büklükale'de, sur duvarıyla aynı döneme ait mimari taban üzerinde Kimmerlere ait olabileceği değerlendirilen malzemelerin tespit edilmesi, Kimmerlerin Anadolu'daki varlığı ve yerleşim düzenine dair önemli ipuçları sunuyor.
Değerlendirme ve beklentiler
Matsumura, Büklükale kazılarının ilerleyen yıllarda Anadolu tarihine yeni bilgiler kazandırabileceğini belirtiyor. Alanın farklı dönemlere ait izler taşıması, Büklükale'yi hem bölgesel hem de dönemsellik açısından önemli bir merkez olarak öne çıkarıyor. Kazı başkanının ifadelerine göre bulunan mühürler ve tabletler, Büklükale'nin Hitit dünyasıyla doğrudan ilişkili olabileceğine dair kanıt niteliği taşıyor.
Not: Haberde yer alan özel isimler, tarihler ve sayısal veriler korundu; metin mevcut kazı bulgularına dayanarak derlenmiştir.
JAPON ARKEOLOG DOÇ. DR. KİMİYOSHİ MATSUMURA
