Misparta Koku Medeniyeti: Aya Baniya Kilisesi koku müzesine dönüştü
Isparta’nın gül ve gül yağı üretimindeki uluslararası ünü, kentin yeni kültür projesinde odağa alındı. 1750’li yıllarda inşa edildiği tahmin edilen Aya Baniya Kilisesi, Isparta Belediyesi tarafından restore edilerek "Misparta Koku Medeniyeti" adıyla açıldı. Mekân, Türkiye’nin ilk koku müzesi olmasının yanı sıra dünyada sayılı örneklerden biri olarak dünyada 5’inci müze niteliğini taşıyor.
Müze koleksiyonu ve arkeolojik buluntular
Müze; Isparta’nın koku ve gül kültürünü anlatan etnografik öğeler, tarih boyunca kullanılan parfüm kapları ve kilise yapısından elde edilen arkeolojik buluntuları barındırıyor. Koleksiyonda, aristokratların özel yaşamlarına dair izler taşıyan parfüm kapları ile koku tarihine ışık tutan materyaller yer alıyor.
4 bin 500 yıllık parfüm formülü ve benzersiz içerik
Müzede dikkat çeken en önemli parça, Mezopotamya kökenli ve yaklaşık 4 bin 500 yıllık olduğu belirtilen parfüm formülü. Deneysel arkeoloji yöntemleriyle günümüze taşınan bu formülde, arasında gülün de bulunduğu 16 farklı ham madde yer alıyor. Söz konusu formülün sergilenmesi, bu özelliğiyle müzeyi eşsiz kılıyor.
Atölye: Gör, dinle, kokla ve kendi parfümünü tasarla
Müze içinde kurulan atölye, ziyaretçilere kokunun tarihinden parfüm yapımına uzanan bir deneyim sunuyor. Atölyede 12 farklı koku türü sunuluyor; bu kokular, Isparta Belediyesi Ahşap Atölyesi tarafından oyma tekniğiyle hazırlanmış çiçek formları içinde sergileniyor. Ziyaretçiler, bitkileri görme, anlatılanları dinleme ve kokuları deneyimleme imkânı buluyor. Ayrıca kişiye özel parfüm tasarımı bölümünde yaklaşık 600 farklı koku arasından seçim yapılarak bireysel parfüm oluşturulabiliyor.
Müze yönetimi, etkinlikler ve erişim
Müze küratörü ve bilim sorumlusu Meryem Karakurt Göksal, mekanın yaşayan ve sürekli yenilenen bir anlayışla işletildiğini vurguluyor. Müze, dönemsel sergiler ve özel koleksiyonları ağırlıyor; örneğin Bekir Kantarcı koleksiyonundan getirilen Atatürke ait koku ve şişeler sergilenmiş, ziyaretçi ilgisi yüksek olmuştu. Belediye Başkanı Şükrü Başdeğirmen inisiyatifiyle müzenin herkese açık tutulduğu, girişlerin ücretsiz olduğu bildiriliyor.
Isparta’nın koku mirası ve gelecek hedefi
Göksal, gülün parfümeriden tıbba, mutfaktan günlük yaşama kadar uzanan çok yönlü kullanımını ve Isparta ile olan tarihsel bağını vurguluyor. Misparta Koku Medeniyeti, kentin gül ve koku kültürünü belgelemeyi, yaşatmayı ve ziyaretçilere benzersiz bir duyusal deneyim sunmayı hedefliyor.
Not: Müzeyle ilgili güncel ziyaret saatleri ve düzenlenen etkinlikler için müzenin sosyal medya hesapları ve Isparta Belediyesi duyuruları takip edilebilir.
GÜL VE GÜL YAĞI ÜRETİMİYLE DÜNYACA TANINAN ISPARTA’DA, 1750’Lİ YILLARDAN KALMA AYA BANİYA KİLİSESİ RESTORE EDİLEREK “MİSPARTA KOKU MEDENİYETİ” ADIYLA TÜRKİYE’NİN İLK KOKU MÜZESİNE DÖNÜŞTÜRÜLDÜ. MÜZEDE, DÜNYANIN EN ESKİ PARFÜM FORMÜLÜ ZİYARETÇİLERİN İLGİSİNE SUNULUYOR.
