Isparta'da 'Misparta Koku Medeniyeti' hizmete girdi
Isparta'da 1750'li yıllarda inşa edildiği düşünülen Aya Baniya Kilisesi restore edilerek Misparta Koku Medeniyeti adıyla Türkiye'nin ilk koku müzesi ve atölyesi olarak düzenlendi. Gül ve gül yağı üretimiyle tanınan kentte açılan müze, hem bölgenin koku kültürünü yansıtıyor hem de içerdiği nadir koleksiyonlarla öne çıkıyor.
Koleksiyon: Dünyanın en eski parfüm formülü ve arkeolojik buluntular
Müze koleksiyonunda dünyanın bilinen ilk parfüm formülü, tarih boyunca kullanılan parfüm kapları, kokuya dair etnografik öğeler ve kilise yapısından elde edilen arkeolojik buluntular sergileniyor. Özellikle 4 bin 500 yıllık Mezopotamya kökenli formül, içerdiği 16 farklı ham madde arasında gülün de bulunmasıyla dikkat çekiyor ve şu an için yalnızca Isparta'daki bu müzede ziyarete açık.
Deneyim atölyesi: Gör, dinle, kokla, tasarla
Müzenin atölye bölümünde ziyaretçilere tarihsel bir perspektiften koku deneyimi sunuluyor. Antik Çağ'dan günümüze kokularla ilgili bilgiler, aromaterapi uygulamaları ve kişiye özel parfüm tasarımı eğitimleriyle destekleniyor. Ziyaretçiler, Isparta Belediyesi Ahşap Atölyesi tarafından oyma tekniğiyle hazırlanan çiçek formları içinde sunulan 12 farklı koku türünü deneyimleyebiliyor; ayrıca yaklaşık 600 farklı koku arasından seçim yapıp kendi parfümünü oluşturabiliyorlar.
Küratörün ve projenin vurguları
Müzenin küratörü ve bilim sorumlusu Meryem Karakurt Göksal, kilisenin 1750'li yıllarda inşa edilmiş bir Ortodoks Rum Kilisesi olduğunu hatırlatarak projenin, Isparta Belediyesi'nin Sayın Belediye Başkanı Şükrü Başdeğirmen tarafından 2021'de başlatılan kültür projelerinin öncülerinden biri olduğunu belirtiyor. Göksal, koleksiyondaki parfüm kaplarının aristokratların özel yaşamından izler taşıdığını ve müzenin bir 'koku hafızası' oluşturduğunu vurguluyor.
Yaşayan müze anlayışı ve sergi etkinlikleri
Müze, sabit bir yapı olmaktan ziyade sürekli yenilenen etkinliklerle yaşayan bir merkez olarak kurgulanıyor. Örneğin Atatürk'ün Isparta'ya gelişinin 96. yılına özel olarak Bekir Kantarcı koleksiyonundan getirilen Atatürk'e ait koku ve şişeler sergilendi; bu etkinlik yoğun ilgi gördü. Göksal, benzer çalışmaların ilerleyen dönemde de sürdürüleceğini ifade ediyor.
Erişim ve ziyaretçi bilgileri
Belediye yetkililerinin önemsediği konulardan biri müzenin halka açık olması; bu nedenle girişler ücretsiz tutuluyor. Müzenin çalışma saatleri ve sosyal medya hesapları aktif olarak duyuruluyor; ziyaretçiler kokuları deneyimlemek için mekana gelebiliyor.
Gül ve gül yağıyla özdeşleşen Isparta'da kurulan Misparta Koku Medeniyeti, kentteki koku kültürünü gelecek kuşaklara aktarmayı amaçlarken ziyaretçilere hem tarihsel hem de deneyimsel bir bakış sunuyor.
Türkiye'nin ilk koku müzesi Isparta'da 4 bin 500 yıllık parfüm formülü sergileniyor
