ödülün gerekçesi:
Stockholm'de Karolinska Enstitüsü'ne bağlı Nobel Komitesi Genel Sekreteri Thomas Perlmann düzenlenen basın toplantısında ödülün "ışıkla kontrol edilen iyon kanalları ve optogenetik alanındaki keşifleri" nedeniyle Karl Deisseroth, Peter Hegemann ve Georg Nagel'e verildiğini bildirdi. Komite açıklamasına göre Peter Hegemann ve Georg Nagel, benzersiz özelliklere sahip bir protein olan kanalrodopsin'i keşfettiler; bu protein hangi hücreye yerleştirilirse o hücrenin ışığa duyarlı hale gelmesini sağladı.
Karl Deisseroth ise kanalrodopsin genini farelerin sinir hücrelerine aktardı ve hücreleri mavi ışıkla uyararak bir sinir sinyalini tetiklemeyi başardı. Daha sonra bu yaklaşımı canlı farelerin beyinlerinde çalışır hale getirerek sinir hücrelerinin ışıkla kontrol edilmesine olanak veren yöntemin temellerini attı; bu yöntem şimdi optogenetik olarak anılıyor ve dünya çapında hızla benimsendi.
laureatlerin görev yerleri ve yaşları:
Ödüle layık görülen bilim insanlarının çalıştığı kurumlar ve yaşları şu şekilde bildirildi: Karl Deisseroth 54 yaşında ve ABD'deki Stanford Üniversitesi'nde, Peter Hegemann 71 yaşında ve Almanya'da Humboldt Üniversitesi'nde, Georg Nagel 73 yaşında ve Würzburg Üniversitesi'nde çalışmalarını sürdürüyor.
bilimsel yankı ve bağlam:
Nobel Komitesi'nin değerlendirmesinde, ışıkla kontrol edilen sinir sinyallerinin canlı dokularda güvenilir ve spesifik biçimde kullanılmasının nörobilim araştırmalarına yeni deneysel olanaklar sağladığı vurgulandı. Komite açıklaması, bu buluşların sinir ağlarının işleyişini çözmede önemli bir araç haline geldiğini ve alan üzerinde geniş bir etkisi olduğunu belirtti.
Ayrıca açıklamada, geçen yılın ödüllerine atıf yapılarak 2025 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nün periferik bağışıklık toleransı alanındaki keşifleri nedeniyle Mary Brunkow, Fred Ramsdell ve Shimon Sakaguchi'e verildiği hatırlatıldı.
2026 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nü "ışıkla kontrol edilen iyon kanalları ve optogenetik alanındaki keşifleri" dolayısıyla Karl Deisseroth, Peter Hegemann ve Georg Nagel kazandı.
