Kilometre oyunlarına karşı elektronik beyinle kontrol şartı:
İkinci el araç piyasasında kilometre düşürme uygulamaları alıcıları maddi zarara uğratmaya devam ediyor. Konya'da oto ekspertiz yaparak değerlendirme yapan Şenol Uysal, sadece muayene kayıtlarına bakmanın yeterli olmayabileceğini vurguluyor. Uysal, araçların gerçek yürüyüş mesafesinin araçların elektronik beyni (ECU) üzerinden de okunabildiğini ve bu verilerin, muayene kayıtlarından farklı sonuçlar verebileceğini söylüyor.
Uysal, araçtaki kilometre bilgisinin yalnızca gösterge tablosunda değil, şasi numarasıyla ilişkilendirilen beyinden de sorgulanabildiğini belirterek, sahte veya düşürülmüş göstergelerin beyindeki kayıtla karşılaştırıldığında tespit edilebildiğini ifade ediyor.
Uzman tespiti ve örnek mali etkiler:
Uysal, uygulamalı örneklerle olası zararları anlattı: "Kilometre düşürüldüğü zaman 50 bindeki aracı 15 bine düşürdüğün zaman 100 bin lira gibi fiyat belki daha fazla oynuyor." Bu tür manipülasyonların hem piyasa değerini etkilediğini hem de alıcılar için ciddi kayıplara yol açtığını söyledi. Ayrıca kilometre düşürmenin "nitelikli dolandırıcılığa" girdiğini ve hukuki sorumluluk doğurduğunu vurguladı.
Hukuki süreç ve alıcıların hakları:
Uysal, bir alıcı aracın ruhsatta yazan kilometre ile ilgili yanıltıldığını sonradan fark ederse dava açma hakkının olduğunu belirtti. "Araba üzerindeki olan ruhsatta üzerinde olan şahıs da kilometre oyununu bilmiyorsa bir önceki arabayı aldığı şahsa dava açabiliyor. Artık nereye kadar giderse, kimde düştüğü belli olana kadar gider bu. Yani o yönde dava açılabiliyor" şeklinde konuştu. Bu ifadeler, alıcıların tespit edildiğinde hukuki yollara başvurabileceğine işaret ediyor.
Uzman, alıcıları işlem öncesinde sadece görsel kontrole ya da muayene kayıtlarına güvenmemeleri konusunda uyarıyor; elektronik kayıt sorgulaması ile geçmiş veri tutarlılığı mutlaka kontrol edilmeli.
Ekspertizde öncelikli kontrol edilmesi gereken beş nokta:
Uysal, ekspertizde öne çıkan kritik unsurları sıralıyor: kilometre, airbag (hava yastığı), kaporta, motor ve şanzıman. Bu beş nokta ağır kusur kapsamına giriyor ve şaselerde işlem olması da ayrı bir ağır kusur olarak değerlendiriliyor. "Biz elimizden geldiği kadar burada bazı araçlarda beyinden kilometre okumuyor ve okumadığını da belirtiyoruz ama yüzde 90, kilometre düşürmeyi net tespit edebiliyoruz" diyerek, elektronik incelemenin tespitte yüksek doğruluk sağladığını aktardı.
Ayrıca Uysal, dışta boya olmamasının hasar kaydı olmadığı anlamına gelmediğini hatırlatıyor: "Araba dışı boya yok mesela, boya olmuyor ama sel hasarlı oluyor. Dışında boya olmuyor diye hasar kaydı olmayacak anlamı yok. Daha sonra hava yastığı açmış olabiliyor." Bu yüzden ekspertiz sırasında sadece dış görünüşe bakılmaması gerektiğine dikkat çekiyor.
İkinci el araç alacakların, alım öncesi elektronik beyin sorgulaması, eksiksiz ekspertiz raporu ve ruhsat-kayıt karşılaştırmasını talep etmeleri; satıcıdan açık ve belgeli geçmiş bilgisi istemeleri öneriliyor.
KONYA'DA İKİNCİ EL ARAÇ PİYASASINDA KİLOMETRE DÜŞÜRME İŞLEMLERİNE KARŞI VATANDAŞLARI UYARIDA BULUNAN UZMANLAR, ARAÇLARIN ELEKTRONİK BEYİNLERİ ÜZERİNDEN YAPILAN KONTROLLERDE KİLOMETRELERİN BÜYÜK ORANDA TESPİT EDİLEBİLDİĞİNE DİKKAT ÇEKİYOR.