basın toplantısının öne çıkanları:
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, ağustos ayı dış ticaret verilerinin açıklandığı toplantıda Türkiye'nin ihracat performansına ilişkin ayrıntıları paylaştı. Bakan Bolat, ocak-ağustos döneminde ihracatın 185 milyar dolar23,5 milyar dolar ile rekor kırdığını belirtti. Ağustos ayında gerçekleşen yüzde 8,1'lik aylık artışın karşılığı ise 1 milyar 766 milyon dolar olarak açıklandı.
Bolat, ağustos itibarıyla son 12 aylık dönemin yıllıklandırılmış ihracatının 280,3 milyar dolara çıkarak Cumhuriyet tarihinin en yüksek seviyesine ulaştığını vurguladı. Bakan, son bir yılda mal ihracatındaki hedefin 282 milyar dolar olduğunu ve hedefe ulaşmak için geriye 1,7 milyar dolar kaldığını söyledi.
ekonomik büyümeye katkı ve sektörlere yansıması:
Bakan Bolat, Türkiye ekonomisinin 2026 ikinci çeyreğinde yüzde 2,3, yılın ilk yarısında ise yüzde 2,5 büyüdüğünü ve milli gelirin 1 trilyon 706 milyar doları aşarak tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktığını ifade etti. İkinci çeyrekte büyümeye net mal ve hizmet ihracatının 0,6 puan, ilk çeyreğe göre ise 1,6 puan katkı sağladığını belirten Bolat, ihracattaki yükselişin istihdam ve büyüme üzerinde olumlu etkisi olduğunu kaydetti.
Sektörler bazında tarım ikinci çeyrekte yüzde 13,3, yılın ilk yarısında yüzde 10; sanayi ikinci çeyrekte yüzde 2,4, ilk yarıda yüzde 0,9; hizmetler ise sırasıyla yüzde 2,1 ve yüzde 2,8 büyüme gösterdi. İnşaat sektörü ikinci çeyrekte yüzde 1,9 daralmasına rağmen yılın ilk yarısında yüzde 0,5 büyüdü. Bolat, Türkiye'nin 24 çeyrektir kesintisiz büyüdüğünü hatırlattı.
sektörel ve ülke bazlı performans:
İhracatta 27 sektörün 17'sinde ağustos ayında artış gözlemlendi. Aylık bazda artış gösteren sektörler arasında tekstil ve ham maddeleri, deri ve deri ürünleri, halı, kimya, otomotiv, gemi ve yat, elektrik-elektronik, demir ve demir dışı metaller, çelik, çimento, cam, seramik ve toprak ürünleri, altın ve mücevherat, iklimlendirme, madencilik, hububat, bakliyat, yağlı tohumlar, yaş meyve ve sebze, tütün, su ürünleri ve hayvansal ürünler yer aldı.
Bolat, hazır giyim ve konfeksiyon sektöründeki azalış trendinin gerilediğini, siparişlerin Türkiye'ye dönmeye başladığını ve sektörün yıl sonunda başa baş ya da artıya geçebileceğini söyledi. Elektrik-elektronik, makine, demir-çelik, çimento, savunma ve havacılık sanayii, iklimlendirme, madencilik ile yaş meyve-sebze ve su ürünlerinde de iyileşme gözlendiği aktarıldı.
Ülke bazında ilk 8 ayda ihracat artışında ilk sıralar ABD, Çin, İsviçre, Mısır ve Libya şeklinde sıralandı. En büyük düşüşlerin görüldüğü ülkeler ise Yunanistan (yaklaşık 1 milyar dolar), Birleşik Arap Emirlikleri (yaklaşık 1 milyar dolar) ve Irak (415 milyon dolar) olarak kaydedildi. Bolat, Körfez ülkelerine yönelik ihracatın mart ayında savaş nedeniyle gerilediğini ancak nisan ayından itibaren toparlanma başladığını ve mayıs-haziran-temmuz dönemiyle yükselişin sürdüğünü belirtti.
ithalat, dış ticaret açığı ve hizmetler ihracatı:
Ağustos ayında ithalat yıllık bazda yüzde 10,5 artarak 28,7 milyar dolar oldu; aylık net artış 2,7 milyar dolar olarak açıklandı. Ağustosta dış ticaret açığı 5,2 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Ocak-ağustos itibarıyla ihracatın ithalatı karşılama oranı yaklaşık %81,8, yıllıklandırılmış dönemde ise %74,1 olarak ifade edildi.
Hizmetler ihracatı yıllıklandırılmış bazda yaklaşık 125 milyar dolar seviyesine yükseldi; ocak ayına göre artış 2,5 milyar dolar oldu ve yıl sonu hedefi 128 milyar dolar olarak açıklandı. Mal ve hizmet ihracatının yıllıklandırılmış toplamı 405,3 milyar dolara ulaştı; yıl sonu hedefi 410 milyar dolar olarak açıklandı.
İthalatta ilk 8 ayda azalış gören ürünler arasında motorlu kara taşıtları, kıymetli yarı kıymetli taşlar, kakao, hava ve uzay taşıtları ile tekstil ve iplik yer aldı. İthalatta en fazla artış ise mineral yakıtlar, elektrikli makine ve cihazlar, bakır ve bakırdan eşya, kazan ve makine ile eczacılık ürünlerinde görüldü. Ülke bazında ithalatta en büyük azalışlar Rusya, Almanya ve BAE'de; en büyük artışlar ise Çin, ABD ve Brezilya'da kaydedildi.
finansman destekleri ve beklentiler:
Bolat, ihracatçıların finansmana erişimini kolaylaştırmaya yönelik önümüzdeki dönemde iyileştirmeler beklendiğini söyledi. Reeskont kredisi günlük limitinin Cumhurbaşkanı tarafından 5 milyar liraya çıkarıldığını, Merkez Bankası tarafından uygulanan döviz dönüşüm desteğinin 1 Ağustos-31 Ocak dönemine uzatıldığını ve yüzde 3 döviz dönüşüm prim oranının sürdürüldüğünü belirtti. Bakan, 1 Ekim'den itibaren devreye alınacak yeni modelle daha fazla sektörün, özellikle katma değerli ve emek yoğun sektörlerin döviz dönüşüm desteğinden yararlanmasının kolaylaşacağını ifade etti.
Bakan Bolat, son 40 ayın 29'unda aylık ihracat artışı sağlandığını, 22 ayda aylık ihracat rekoru kırıldığını ve bu yılın 8 ayının 5'inde aylık ihracat artışı ile 4'ünde aylık rekor görüldüğünü hatırlatarak, ihracattaki istikrarlı yükselişin yılın kalan döneminde de sürmesini beklediklerini vurguladı.
TİCARET BAKANI ÖMER BOLAT, AĞUSTOS AYI DIŞ TİCARET VERİLERİNİ AÇIKLADI
