Prof. Dr. Durmuş Boztuğ, İnönü Üniversitesi'nde irfan geleneğini değerlendirdi
İnönü Üniversitesi Alevilik Araştırmaları Enstitüsü ve Alevilik Araştırmaları Öğrenci Topluluğu tarafından düzenlenen konferansta, "Türklerin İrfan Yürüyüşü: Horasan’dan Balkanlara Alevi Ocaklarının Doğuşu ve Gelişimi" başlığı etrafında Alevi ocaklarının tarihsel gelişimi ve Türklerin irfan geleneği ele alındı.
Konuşmacı olarak yer alan Munzur Üniversitesi Kurucu Rektörü ve BBP Genel Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Durmuş Boztuğ, İlahiyat Fakültesi Prof. Dr. Zahit Aksu Konferans Salonu’ndaki etkinlikte, çok sayıda akademisyen, kurum temsilcisi ve öğrencinin katılımıyla geleneksel irfan anlayışının izlerini sürdürdü.
irfan geleneğinin kaynağı ve sistematiği:
Boztuğ, Hoca Ahmet Yesevi ve Hacı Bektaş Veli öncülüğünde şekillenen Türk-İslam tasavvufu geleneğinin, özellikle "dört kapı kırk makam" anlayışıyla sistematize olduğunu vurguladı. Bu yapının, Ehlibeyt neslinden başlayan ve Türkistan ile Horasan üzerinden Anadolu ve Balkanlar’a uzanan uzun soluklu bir irfan yürüyüşüne zemin hazırladığı ifade edildi.
Konuşmada; irfan hareketlerinin yalnızca dinî bir aktarım değil, aynı zamanda toplumsal iskân ve irşat faaliyeti olduğu; Anadolu'daki yayılımın kılıç zoruyla değil gönüllerin kazanılmasıyla gerçekleştiği üzerinde duruldu.
hacı bektaş veli'nin nasihatleri ve toplumsal etkisi:
Boztuğ, Moğol ve Haçlı istilalarının yarattığı kaos ortamında Hacı Bektaş Veli’nin topluma birlik, muhabbet ve kardeşlik telkin ettiğini belirtti. Konuşmacı şu temel noktaları öne çıkardı:
Ayrılık yerine birlik, nefret dili yerine muhabbet dili ve çatışma yerine kardeşlik öğüdü, Boztuğ’a göre sekiz asır sonra bile birliğin ve toplumsal dayanışmanın en güçlü teminatı olarak kalmaktadır. Bu nasihatlerin, irfan geleneğinin birleştirici işlevini simgelediği aktarıldı.
Boztuğ ayrıca Hacı Bektaş Veli’nin "72 millete bir gözle bakma" anlayışına atıfta bulunarak, Horasan erenlerinin Anadolu’ya ve Balkanlar’a gerçekleştirdiği irşat ve iskân faaliyetlerinin önemine dikkat çekti.
balkanlarda gönül erenleri ve hoşgörü örnekleri:
Konuşmada Sarı Saltuk Sultan ve Akyazılı Baba Sultan gibi Balkanlar’da etkili olan gönül erenleri örnek gösterildi. Boztuğ, bu erenlerin hoşgörü ve bağ kurma pratiklerinin hem yerel hem de bölgesel düzeyde Türk-İslam varlığının güçlenmesine katkı sunduğunu belirtti.
Program, katılımcıların soru-cevap bölümünün ardından çekilen hatıra fotoğrafıyla sonlandı. Etkinlikte İnönü Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nusret Akpolat, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Mehmet Sağlam, İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mehmet Kubat, Enstitü Müdürü Doç. Dr. Yakup Yıldız ile Cem Vakfı ve Zeynel Abidin Vakfı temsilcileri de yer aldı.
PROF. DR. DURMUŞ BOZTUĞ, TÜRK İRFAN GELENEĞİNİN TARİHSEL İZLERİNİ ANLATTI
