Durumun özeti
Hindistan sokaklarında tahmini 62 milyon sokak köpeği bulunuyor. Bu durum, toplum sağlığı, güvenlik ve sosyal adalet açısından uzun süredir devam eden bir sorun olarak öne çıkıyor. Resmi veriler ve hakim kararları, konunun hem yerel yönetimlerin uygulama kapasitesi hem de en kırılgan kesimler üzerindeki etkisi bakımından incelenmesini gerektiriyor.
Kuduz ve ısırma vakaları
Yetkililerin bildirdiğine göre 2024 yılında ülkede 3,7 milyon ısırma vakası kaydedildi. Dünya Sağlık Örgütü verileriyle paralel olarak, dünyadaki kuduz kaynaklı ölümlerin yaklaşık üçte birinin Hindistan’da gerçekleştiği belirtiliyor; ülkede yılda 18–20 bin kuduz kaynaklı ölüm yaşanıyor ve bildirilen vakaların yaklaşık %60’ı 16 yaş altı çocuklar arasında görülüyor.
Uygulanan yöntem ve yetersizlikler
Resmi otoriteler, sokak köpekleriyle mücadelede yakalama, kısırlaştırma, aşılanma ve tekrar salıverme (capture-sterilize-vaccinate-release) modelini uygulamaya çalışıyor. Ancak uygulama kronik olarak yetersiz finanse ediliyor ve kötü uygulanıyor; bu nedenle kısırlaştırma çabaları köpeklerin üreme döngüsüne yetişemiyor. Ülke genelinde kayıtlı 76 kısırlaştırma merkezi bulunuyor.
Sosyal eşitsizlik ve coğrafi yoğunlaşma
Sokak köpekleri, çöplerin açıkta bulunduğu, altyapı ve belediye hizmetlerinin yetersiz olduğu yoksul mahallelerde yoğunlaşıyor. Bu yoğunlaşma, özellikle alt sınıfları, yoksulları, Dalitleri ve sokakta çalışmak zorunda kalanları daha fazla risk altında bırakıyor. Tropikal iklim ve gece mesaisiyle çöp toplayıcıları ile gece çalışan işçilerin maruz kaldığı riskler de artıyor; zengin kesimler ise korumalı yaşam alanları nedeniyle bu risklerden nispeten korunuyor.
Ekonomik etkiler
Sokak köpeklerinin yarattığı sağlık ve güvenlik sorunlarının ekonomik maliyeti yıllık yaklaşık 3,5 milyar dolar olarak hesaplanıyor. Bu rakam hastane giderleri, yaralıların tedavisi, kuduz aşı ve tedavileri ile bu alana ayrılan iş gücü maliyetlerini içeriyor. Ayrıca turizme dayalı sahil kentlerinde yaşanan güvenlik endişeleri ve olumsuz görüntüler ülkenin imajına zarar veriyor.
Güncel örnek: Delhi Uluslararası Havalimanı
Başkentteki Delhi Uluslararası Havalimanı’nda yaşanan vakalar, sorunun kamu alanlarına yansımasını gösteriyor. Havalimanı yetkilileri, 7 Nisan açıklamasında üç terminalde de sokak köpekleri bulunduğunu kabul ederek, hayvanların ekipler tarafından bakıldığını ve veterinerlik yönergelerine uygun şekilde beslendiğini bildirdi. Yetkililer, iki yolcunun ısırılmasının ardından ilgili hayvanın sakinleştirildiğini ve alışkın olduğu alana nazikçe geri bırakıldığını duyurdu.
Yüksek Mahkeme müdahalesi ve hukuki süreç
Hindistan Yüksek Mahkemesi, medyada geniş yankı uyandıran vakalar üzerine Temmuz 2025’te kamu yararı dosyası açtı. Mahkeme, ilk aşamada Ağustos 2025’te tüm sokak köpeklerinin toplanıp kalıcı barınaklara yerleştirilmesine karar verdi; bu karar hayvan hakları gruplarınca uygulanamaz ve yasa dışı olarak nitelendirildi. Geniş tepkiler sonrası üç üyeli heyet kararın büyük kısmını iptal ederek, kuduz ve saldırgan köpekler hariç olmak üzere tekrar yakalama–kısırlaştırma–aşılama–geri salma modeline dönülmesine hükmetti. Mahkeme, 2025 sonbaharında okullar, hastaneler ve ulaşım merkezleri gibi alanlardan köpeklerin kaldırılmasına ilişkin tedbirlerin uygulanmasına ve eyaletlerden rapor istenmesine karar verdi.
Uygulama, direnç ve devam eden baskı
Bazı eyaletlerin mahkeme talimatlarını tam olarak uygulamadığı bildiriliyor; yargıdaki süreç ise devam ediyor. Sokak köpeklerinin çocuklara yönelik saldırılarına ilişkin yeni görüntü ve vakaların artması, hem Yüksek Mahkeme hem de yerel yetkililer üzerinde baskıyı sürdürüyor ve toplum sağlığı ile hayvan hakları arasında çözümler aranmaya devam ediyor.
Sonuç olarak, sorun teknik ve finansal kapasitenin yetersizliği, kent altyapısı eksiklikleri ve sosyal eşitsizliklerle iç içe geçmiş durumda. Bu nedenle etkili, sürdürülebilir ve adil çözümler ancak çok aktörlü politika uygulamaları, yeterli finansman ve hedef odaklı saha çalışmalarıyla mümkün görünüyor.
YAKLAŞIK 62 MİLYON SOKAK KÖPEĞİN SOKAKLARI İŞGAL ETTİĞİ ÜLKEDE BAŞIBOŞ SOKAK HAYVANLARI, ÇOCUKLAR BAŞTA OLMAK ÜZERE HER YIL MİLYONLARCA İNSANA SALDIRIYOR VE ONLARCA İNSANIN KUDUZDAN ÖLDÜĞÜ VAKALAR ORTAYA ÇIKIYOR
