Hierapolis sempozyumu: ortak gelecek ve bilimsel buluşma:
Denizli Hierapolis Antik Kenti, 17. İtalyan Arkeoloji Sempozyumu'na ev sahipliği yaptı. Açılışa Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ile İtalya Kültür Bakanı Alessandro Giuli katıldı; Türk ve İtalyan bilim insanları ile kent protokolü de programda yer aldı. Sempozyum, iki ülke arasındaki arkeolojik ortaklıkların stratejik önemine odaklandı ve Hierapolis'in tarihi dokusunun bu tür iş birlikleri için uygun bir zemin sunduğu vurgulandı.
Bakan Ersoy, Hierapolis'in antik çağlardan bu yana farklı toplulukları, inançları ve kültürleri bir araya getirdiğini hatırlatarak, son dönemdeki çalışmaların Türkiye ile İtalya arasındaki kültürel iş birliğini güçlendirdiğini belirtti. Ersoy, Geleceğe Miras Projesi kapsamında Pamukkale Üniversitesi'nden bilim insanlarının İtalyan kazı heyetine katkı verdiğini örnek gösterdi ve arkeolojinin yalnızca kazıdan ibaret olmadığını; koruma, restorasyon, çevre düzenlemesi, ziyaretçi yönetimi, müzecilik ve bilimsel yayın süreçlerinin birlikte ele alınması gerektiğini söyledi.
Denizli'nin uluslararası potansiyeli:
Ersoy, Denizli'nin arkeolojik çalışmaların yoğunlaştığı illerden biri olduğunu vurguladı. Pamukkale Hierapolis'in UNESCO Dünya Miras Listesi'nde, Laodikeia'nın ise UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi'nde bulunmasının kentin uluslararası düzeydeki potansiyelinin açık bir göstergesi olduğunu ifade etti. Ayrıca, Türkiye'de yabancı ekiplerin faaliyetlerini birbirinden bağımsız çalışmalar olarak görmek yerine, bilgi paylaşımı ve ortak koruma kültürünü geliştirici bir yapı olarak değerlendirdiklerini söyledi.
Genişleyen projeler ve kültürel programlar:
Türkiye ile İtalya arasında kültürel ve bilimsel iş birliğini çeşitlendirmeyi hedeflediklerini belirten Ersoy, geçmişte hayata geçirilen 'Truva ve Roma' sergisi örneğini anımsattı; bu sergide Roma'da sergilenen 221 eserin Anadolu ile İtalya arasındaki kültürel bağın hikayesini aktardığını söyledi. Önümüzdeki dönemde Efes ile Pompeii arasında bilimsel ve kültürel iş birliğinin güçlendirilmesi, Mersin Elauussa Sebaste Antik Kenti'nde İtalya Arkeoloji Merkez Enstitüsü ile ortak proje planlaması ve 2027 hedefli çalışmalar, Kapadokya'da duvar resimlerinin konservasyonu alanında birlikte sürdürülmesi hedeflenen ortaklıklar arasında sayıldı.
Ersoy ayrıca, hedeflerinin Türkiye arkeolojisini daha güçlü bilimsel imkanlarla desteklemek, kazı ve koruma çalışmalarının sürekliliğini sağlamak, Türk bilim insanlarının uluslararası alandaki etkinliğini artırmak ve yabancı bilim heyetleriyle nitelikli, kalıcı ortaklıklar geliştirmek olduğunu belirtti.
İtalya Kültür Bakanı Alessandro Giuli ise her antik şehrin bir kavşak, her limanın bir köprü olduğunu söyleyerek Akdeniz'in binlerce yıllık etkileşim coğrafyasını koruduklarını dile getirdi. Giuli, arkeolojik çalışmaların karşılıklı bilgi aracı haline geldiğini ve kültürün iki ülke arasındaki dostluğun en derin dillerinden biri olduğunu vurguladı. Ayrıca Kolezyum'da açılan Truva ve Roma sergisine atıfta bulunarak, benzer iş birliklerinin Hierapolis'te de sürdürüldüğünü belirtti.
Kaçakçılıkla mücadele ve kültürel diplomasi:
Her iki bakan da kültür varlıkları kaçakçılığıyla mücadeleyi ortak hassasiyet alanı olarak nitelendirdi. Ersoy, İtalya'da ele geçirilen ve ülkeye iadesi sağlanan eserlerin iş birliğinin somut sonuçlarından biri olduğunu söyledi. Sempozyumda bilim insanlarının kazı sahalarında iş birliği, laboratuvarlarda ortak çalışmalar, müzelerde düzenlenen sergiler ve genç araştırmacılar arasındaki ağlar gibi pratik iş birliği biçimleri ön plana çıktı.
Program kapsamında Hierapolis'te İzmir Devlet Senfoni Orkestrası'nın Şef ve Solist Riccardo Zamuner yönetiminde gerçekleştirmesi planlanan konser, aniden bastıran yağış nedeniyle iptal edildi. İptal, sempozyumun bilimsel gündemini etkilemedi ancak kent atmosferinde planlanan kültürel etkinliklerde hava koşullarının belirleyici olduğunu gösterdi.
Sempozyum, Hierapolis'in hem tarihsel hem de bilimsel bir buluşma noktası olarak önemini bir kez daha ortaya koyarken, Türkiye-İtalya arasındaki arkeolojik iş birliklerinin daha sistematik ve kapsamlı projelerle sürdürüleceğine dair mesajlar verdi.
KÜLTÜR VE TURİZM BAKANI MEHMET NURİ ERSOY
