2033 vizyonunun ana hatları
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Başbakanı ve UBP Genel Başkanı Ünal Üstel, düzenlenen "Hayatı Kolaylaştıran Projeler Lansmanı"nda önümüzdeki beş yıllık yatırım programını ve 2033 hedeflerini kamuoyuna sundu. Üstel, KKTC kuruluşunun 50. yılında kalkınma hedeflerini merkezine alan vizyon doğrultusunda Türkiye ile imzalanan protokoller sayesinde yaklaşık 75 milyar TL kaynak sağlandığını belirtti ve hükümetin başarılarını, yeni dönemde hayata geçirilecek projelerle sürdüreceklerini vurguladı.
Enerji altyapısı ve maliyet indirimine odaklanma:
Üstel, Türkiye ile elektrik enterkonnekte bağlantısı ve doğal gaz boru hattı projelerinin tamamlanmasının hedeflendiğini aktardı. Mevcut KIB-TEK kapasitesine 300 megavat doğal gaz üretim kapasitesi ve 40 megavat yedek ünite eklenmesi, ayrıca yaklaşık 200 milyon dolar tutarında yatırım ile enerji altyapısının beş yıl içinde yenileneceği bildirildi. Lefkoşa’dan başlayarak enerji hatlarının yer altına alınacağı, 100 megavata kadar güneş enerjisi tesisi ve 25 megavat depolama ünitesi kurulacağı açıklandı. Üstel, bu düzenlemeler sayesinde ev ve iş yerlerinde enerji maliyetlerinin en az yüzde 50 düşürüleceğini ve elektrik kesintilerinin son bulacağını söyledi.
Sağlıkta entegrasyon ve yeni yatırımlar:
Sağlık alanında Türkiye ile yeni bir protokol hazırlanacağı, Genel Sağlık Sigortası kapsamında KKTC vatandaşlarının Türkiye’deki anlaşmalı hastanelerden aynı şartlarla faydalanabilmesinin hedeflendiği duyuruldu. Sistem için hedeflenen başlangıç tarihi 1 Mart 2027 olarak verildi. Sağlık yatırımlarında 343 yataklı Yeni Lefkoşa Devlet Hastanesinin 2027’de, Karpaz Pamuklu Devlet Hastanesi’nin ise 2026 sonunda tamamlanması planlanıyor. Ayrıca İskele’ye yeni devlet hastanesi, Lefkoşa, Gazimağusa ve Girne’ye üç ağız ve diş sağlığı hastanesi, helikopter ambulans ve yeni 112 Acil Komuta Merkezi öngörüldü.
Ulaşım, turizm ve denizcilik hamleleri:
Hava taşımacılığında Kıbrıs Türk Hava Yollarının 16 yıllık aranın ardından 2028 yılında yeniden faaliyete geçirilmesi hedefleniyor. Yol ağı yatırımlarında son beş yılda 200 kilometrenin üzerinde yol yapıldığı veya yenilendiği; yeni dönemde ilave 150 kilometre yol yatırımının planlandığı, Haspolat-Atatürk Öğretmen Akademisi Yolu, Ercan-İskele çift şeritli yol ve Girne-Güzelyurt Batı Sahil Yolu projelerinin hayata geçirileceği bildirildi. Denizcilik Dairesi kurulacak, Girne ve Gazimağusa limanları iki yıl içinde modernize edilecek, Lefke limanı ve marinası ile İskele’de yeni marina projeleri de yer alıyor.
Teknoloji ve dijital altyapı:
Türkiye ile yürütülen fiberoptik projesinde çalışmaların başladığı ve Türk Telekom ile adanın iki ucundan eş zamanlı çalışmanın planlandığı açıklandı. Proje tamamlandığında bir yıl içinde 150 bin hane ve iş yeri hızlı internete kavuşacak ve internet hızları beş kata kadar artarken fiyatların da daha uygun hale gelmesi hedefleniyor. Üstel ayrıca yazılım, yapay zeka, bilişim ve siber güvenlik alanlarını kapsayan "Kıbrıs Tech" projesiyle teknoloji yatırımlarına vergi muafiyetleri ve istihdam teşvikleri sağlanacağını belirtti.
Konut, sosyal destekler ve ekonomik hedefler:
Sosyal konut projeleri yaklaşık 30 yıl sonra yeniden başlatılarak devam eden 3 bin konut hedefinin yeni dönemde 15 bine çıkarılacağı açıklandı. "Ev-Yap Kredisi" ile yaklaşık 5 bin vatandaşa düşük faizli ve uzun vadeli kredi imkânı sunulacak. Aile desteklerinde 0-6 yaş arası çocuğu olan çalışan kadınlara kreş ve bakım desteği, sigorta girişi olmayan kadınlara aylık destekler, 0-12 yaş grubunda tüketim ürünlerinde KDV sıfırlaması ve yaşlı ile bakıma muhtaç vatandaşlara bakım desteği gibi adımlar yer alıyor. İlk kez konut sahibi olacaklar için İhtiyat Sandığı birikimlerinin yüzde 50’sinin geri ödemesiz kullanılabilmesi, kamuya 200 engelli istihdamı ve kadın girişimcilere sosyal güvenlik prim desteğinin 72 aya çıkarılması gibi düzenlemeler de hedefler arasında.
Üstel, ekonomik göstergelerde 2022-2025 döneminde gayrisafi milli hasılanın 74 milyar TLden yaklaşık 333 milyar TLye, kişi başı milli gelirin ise 12 bin 245 dolardan 20 bin 121 dolara yükseldiğini belirterek, Türkiye Cumhuriyeti ve kurumlardan gelen destekler için teşekkür etti. Başbakan, açıklanmayan diğer büyük projelerin iki ayrı lansmanla kamuoyuna duyurulacağını bildirdi.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Başbakanı Ünal Üstel, Türkiye ile hayata geçirilmesi planlanan "Hedef 2033" vizyonu kapsamında enerji maliyetlerinin en az yüzde 50 düşürülmesi, 15 bin sosyal konut yapılması, Kıbrıs Türk Hava Yolları’nın 2028’de yeniden uçuşlara başlaması ve Genel Sağlık Sigortası’nın 2027’de devreye alınmasının hedeflendiğini açıkladı.
