Havza'da sırayla toplanan kadınların yufka imecesi sürüyor
Samsun'un Havza ilçesinde yıllardır devam eden yufka geleneği, kadınların imece usulüyle bir araya gelmesiyle yaşıyor. Belirlenen sıraya göre komşular sabahın erken saatlerinde buluşup, akşamdan yoğurulan hamuru sac üzerinde pişirerek evlerin günlük ve kışlık ihtiyacını karşılıyor. Uygulama hem mutfak işlerini kolaylaştırıyor hem de mahallenin sosyal dokusunu güçlendiriyor.
Günlük iş bölümü ve uygulama:
Yufka yapım süreci belirli bir düzen içinde ilerliyor: akşamdan yoğurulan hamur sabah küçük bezelere ayrılıyor, bazı kadınlar hamuru açarken bazıları sacın başında yufkaları pişiriyor. Böylece emek paylaşımı sağlanıyor; işler daha kısa sürede tamamlanıyor ve ortaya çıkan yufkalar günlük tüketimin yanı sıra kışlık stok olarak da saklanabiliyor. Bu yöntem teknolojik alternatiflerin yaygın olduğu dönemde bile geleneksel üretimi koruyor.
Sosyal bağ ve kuşaktan kuşağa aktarım:
İmece sadece iş bölümü değil, aynı zamanda bir dayanışma biçimi olarak öne çıkıyor. Kadınlar bir araya geldiklerinde sohbet ediyor, bilgi ve anılarını paylaşıyor; bu sayede geleneksel bilgiler yeni kuşaklara aktarılıyor. Gelenekten söz eden kadınlardan Hatice Söme uygulamanın anlamını şöyle aktarıyor:
Hatice Söme: "Bir araya gelerek sırayla birbirimizin yufkasını yapıyoruz. Bir gün bir komşumuzun evinde, başka bir gün diğer komşumuzun evinde toplanıyoruz. Herkes elinden geldiğince yardımcı oluyor. Birlikte çalışınca hem işimiz kolaylaşıyor hem de daha kısa sürede yufkamızı hazırlıyoruz"
Hatice Söme: "Bu sadece yufka yapmak değil, aynı zamanda komşuluk ve yardımlaşma demek. Bir araya geldiğimizde sohbet ediyor, birbirimizle vakit geçiriyoruz. Büyüklerimizden gördüğümüz bu geleneği devam ettirmek ve gelecek nesillere aktarmak istiyoruz"
Havza'daki bu uygulama, yerel mutfak kültürünün korunmasının yanı sıra toplumsal ilişkilerin canlı tutulmasına da katkı sağlıyor. İmece sayesinde hem somut bir gıda ihtiyacı karşılanıyor hem de komşuluk dayanışması gündelik hayata yansıyor.
HAVZA'DA GELENEKSEL YÖNTEMLERLE YUFKA VE EKMEK YAPAN KADINLAR, BELİRLENEN SIRAYA GÖRE BİR ARAYA GELEREK AKŞAMDAN YOĞURULAN HAMURU SABAHIN ERKEN SAATLERİNDE SAC ÜZERİNDE PİŞİRİYOR. KADINLARIN EL BİRLİĞİYLE YÜRÜTTÜĞÜ ÇALIŞMADA KİMİ HAMUR AÇARKEN KİMİ DE SACIN BAŞINDA YUFKALARI PİŞİRİYOR. HAZIRLANAN YUFKALAR, EVLERİN GÜNLÜK İHTİYACININ KARŞILANMASININ YANI SIRA KIŞLIK TÜKETİM İÇİN DE DEĞERLENDİRİLEBİLİYOR.
