Hasat başladı:
Hatay’ın Antakya ilçesi Bohşin Mahallesi'nde protein ve lif bakımından zengin olan lübye hasadı başladı. Bölge üreticileri, ürünü hem taze tüketim hem de turşu ve kuru tane üretimi için yetiştiriyor. Tarlada kilogram fiyatı 40-50 TL aralığında satılan lübye, market raflarında 130-140 TL bandında alıcı buluyor.
İşçilik ve fiyat farkı:
Hasat, çoğunlukla işçiler tarafından tek tek elle yapılıyor. Haberde adı geçen çiftçi Halil Koçak'ın açıklamasına göre bir işçi günde en fazla iki çuval toplayabiliyor; bu da işçilik maliyetlerini artırıyor. Koçak, üretim alanını hem 10 dönümlük tarladan başlatılan hasattan söz eden kayıtlara göre hem de kendi beyanında 20 dönüm olarak ifade etti; üretici, ürünleri genellikle Antakya ve Kırıkhan'a gönderdiğini, gerektiğinde Reyhanlı'ya da sevkiyat yaptığını belirtti.
Hasat saatleri güneşten kaçınacak şekilde düzenleniyor: işçiler sabah 05.30'da evden çıkıp 06.00'da tarlada oluyor, bazı işçiler saat 10.00'da yarım yevmiye şeklinde işi bırakıyor; üreticiler ise genelde öğlene kadar çalışıyor. Sıcaklığın 40 dereceye yaklaştığı günlerde çalışmalar zorlukla sürdürülüyor.
Yetiştirme koşulları ve kullanım alanları:
Tarla üretiminde lübyenin erken veya yaz ortasında ekilebildiği ifade ediliyor. Bitkinin toplaması zor olduğu için hasat makasla değil el ile yapılıyor. Sulama konusunda üreticiler az su verilmesinin verimi olumlu etkilediğini; ekim sonrası bir kez, ardından ihtiyaç halinde iki-üç kez sulamanın yeterli olduğunu söylüyor. Fazla su verildiğinde bitkinin gövdece büyüdüğü ancak ürün veriminin istenen düzeye ulaşmadığı belirtiliyor.
Lübye birçok aile tarafından tıpkı börülce veya fasulye gibi kullanılıyor: yemeklerde taze tüketiliyor, tane halinde kuru olarak değerlendiriliyor, tohumluk amaçlı ekiliyor ve turşusu yapılıyor. Ayrıca yörede sağlığa faydalı olduğu, özellikle böbreklere iyi geldiği şeklinde yaygın kanaatler bulunuyor.
Üreticiler fiyat farkına ve yoğun işçilik gereksinimine dikkat çekiyor. Tarladan satış fiyatları ile marketteki fiyatlar arasındaki makas, üretici gelirleri ve tüketiciye ulaşan nihai fiyatlar hakkında soru işaretleri yaratıyor. Lübyenin iklim koşullarına duyarlılığı, sulama gereksinimi ve hasat zorluğu, üretimin maliyet yapısını belirleyen başlıca unsurlar olarak öne çıkıyor.
Çiftçi Halil Koçak'ın aktardıkları, hem üretim sürecinin emek yoğunluğunu hem de bölgesel dağıtım ağı içindeki hareketliliği gözler önüne seriyor: ürünler yerel pazarlarda satılmak üzere Antakya ve Kırıkhan'a gönderiliyor; gerektiğinde diğer ilçelere sevkiyat yapılabiliyor. Hasadın devam ettiği süre içinde üreticiler, verim ve fiyat dengesini korumanın yollarını aramaya devam ediyor.
Protein ve lif bakımından zengin olan lübyede hasat başladı
