Hatay'da buğday hasadında patozla ayrıştırma sıcağa rağmen sürüyor
Hatay'da buğday hasadının son aşamasına gelen üreticiler, 40 dereceyi aşan sıcaklıklar ve yoğun toz altında patoz makinesiyle buğdayı samandan ayırıyor. Üreticiler şapka, eşarp ve bol suyla korunarak gün boyu zorlu koşullarda çalışıyor.
Hasat ve patoz uygulaması
Ekim ayında ekilen buğdaylar olgunlaşarak biçerdöverle hasat edilirken, engebeli arazilerde biçim eski usul orakla yapılıyor. Orakla kesilen buğday sapları bir araya getirilip patoz makinesine atılarak buğday tanesi ile saman birbirinden ayrıştırılıyor. Yayladağı ilçesi Kışlak Mahallesi'ndeki üreticiler, biçtikleri sapları patozda ayrıştırıyor; elde edilen buğday değirmende un ve bulgur haline gelirken çıkan samanlar hayvan yeminde kullanılıyor.
Üreticilerin görüşleri
Mehmet Türkoğlu çalışmayla ilgili şunları söyledi: "Burada gördüğünüz gibi patoz makinesinden buğday ve arpanın saplarını çekiyoruz. Önce tarlayı sürüp tohumlarını ekiyoruz, rabbim bize yağmurla bereketini veriyor. Ondan sonra buğday çıkıyor ve hasat ediyoruz. Bu patoz makinesiyle buğday saplarını koyup çektikten sonra buğday ve saman oluyor. Hava sıcak oluyor, bu işte çok toz var. Buna karşı biz, şapka veya eşarp takıyoruz ve işe yarıyor. Buğday saplarından olan samanları çuvallara koyuyoruz. Sabah 11 gibi başladık ve saat 4’e kadar devam ediyoruz. İşimiz olduğunda her zaman yapıyoruz. Sıcak havalar bizi çok zorluyor. Sıcak havadan korumak için su içiyoruz, şapka takıyoruz veya gölge yere oturuyoruz".
Aziz Özer ise patoz kullanımını ve süreci şöyle anlattı: "Mahalleye patoz yardımıyla sap çekiyoruz. Ekim aylarında tarlayı sürüp tohumlarını atarız. Gübreleme yaparak buğdaylar yetişiyor. Yetişen buğdayları biçerdöverle hasat ediyoruz. Bu karakılçık buğdayını patoz yardımıyla ayrışıyor. Bu buğdayın bulguru çok güzel oluyor. Patoz makinesi traktöre bağlı şekilde çalışır. Buğday saplarını patoza atıyoruz, buğdayı ve samanı ayrı çıkıyor. Hava güneşli ve güzel. Dün serindi ama bugün çok sıcak. Sapların çekilmesi için sıcak hava olması lazım. Sıcak hava olmasa patoz çekemez. Sıcak havalarda çalışıyoruz, zor oluyor ama katlanacağız. Tırmıkla da atılır ama elle daha iyi oluyor. Önce patoz makinesinden sonra değirmende geçerek un oluyor. Sabah 8’de başlıyoruz ve akşam 5’ de bırakıyoruz. Küçük yaştan beri yaptığım için makine sesine alıştım. Burada patoz kullanımı yaygın ve genelde patozla işimiz oluyor. Bunun buğdayını satacağız. Buğdayın sap hali 60 TL iken kaynayanı 100 TL oldu".
Çalışma saatleri genellikle sabah erken saatlerde başlıyor; bazı üreticiler sabah 8'de başlayıp akşam 17.00'ye kadar devam ettiklerini, diğerleri sabah 11'de başlayıp öğleden sonra çalıştıklarını belirtiyor. Üreticiler, hem sıcaklık hem tozun çalışma koşullarını zorlaştırdığına dikkat çekiyor.
Çiftçilerin kavurucu sıcakta tozlu mesaisi sürüyor
