Hasköy’ün tarihi çay evi: Nostalji, sessizlik ve strateji
Muş’un Hasköy ilçesinde yaklaşık 40 yıldır hizmet veren tarihi çay evi, kağıt oyunları yerine satranç ve dama oynanan huzurlu ortamıyla öne çıkıyor. İlçe halkının yanı sıra çevre illerden gelenler de mekâna ilgi gösteriyor; işletme hem kültürel bir mirası koruyor hem de günlük hayatın temposundan uzak bir buluşma noktası sağlıyor.
Mekânın atmosferi ve servis geleneği
Çay evinde kış aylarında odun ateşinde demlenen çay misafirlere ikram ediliyor. Közden çıkan dumanın çaya kattığı aroma, tarçın kokusu ve yıllardır kullanılan masa, sandalye ile demlikler ziyaretçilere nostaljik anlar yaşatıyor. Sigara içilmesine izin verilmeyen mekânda, kağıt oyunları tercih edilmediği için daha sakin bir sohbet ve oyun ortamı oluşuyor.
İşletmede gözlenen servis ritüellerinden biri de baristalığı çağrıştıran bir ustalığın sergilenmesi: Gudbettin Usta, yılların deneyimiyle aynı anda yaklaşık sekiz bardağı eline alıp masalara servis yapabiliyor; bu görüntü çay evinin özgün kültürünü yansıtıyor.
Kültürel ve toplumsal işlev
Çay evi, yalnızca bir içecek satış noktası değil; kötü alışkanlıklardan uzak bir sosyalleşme alanı olarak dikkat çekiyor. Gençlerin satranç ve dama oynayarak vakit geçirdiği mekân, ilçede adeta bir kültür merkezi işlevi görüyor. Bu durum, kuşaklar arası etkileşimi desteklerken, yerel dayanışmanın da sürdürüldüğü bir ortam yaratıyor.
Ayrıca işletmenin fiyat politikası ve erişilebilirliği toplumsal bir boyut taşıyor: 54 yaşındaki çay evi sahibi Mühebettin Akdemir işletmeyi Hasköy kültürünü yaşatmak amacıyla koruduklarını belirterek, "Yaklaşık 40 yıldır bu işi yapıyorum. Çay başta olmak üzere nane limon, kahve gibi içeceklerimiz de var. Hasköy halkının maddi durumu çok iyi değil, aramızda fakir ve gariban insanlar var. Onlara hizmet etmek bizim için bir onur. Çayımız 5 TL, bir yıl da geçse iki yıl da geçse 5 TL olacak. Bizim kahvemizde satranç ve dama oynanır. Sigara ise kesinlikle yasak. Sağlık her şeyden önemlidir" dedi.
Müdavimlerin görüşleri ve sosyal hafıza
Mekânın müdavimlerinden Cevdet Akdemir ise çay evinin yerel kültürdeki rolünü vurguladı: "Bizim kahve kültürümüz çok güzeldir. Türkiye’de kapalı alanlarda sigara yasağı geldiğinde bunu ilk uygulayan yerlerden biri Hasköy oldu. Burada düğünde birlikte oynarız, taziyede birlikte ağlarız. İstanbul’dan geldim, en çok özlediğim şey bu ortam ve közde demlenen çaydı. Burada gençler sigaradan, alkolden uzak bir şekilde satranç ve dama oynayarak vakit geçiriyor. Allah bu huzurumuzu bozmasın" diye konuştu.
Değerlendirme: Küçük mekân, büyük işlev
Bu çay evi, yerel hafızanın, ekonomik hassasiyetin ve sağlıklı sosyalleşmenin kesiştiği bir örnek sunuyor. Kağıt oyunlarının yerine satranç ve dama tercih edilmesi, mekânın sadece nostaljik değil aynı zamanda bilinçli bir seçimle toplum sağlığını gözettiğini gösteriyor. Sabit fiyat politikası ve sigara yasağı gibi uygulamalar ise çay evini hem ekonomik bir dayanışma alanı hem de korunan bir kültür mekanı haline getiriyor.
Öne çıkan noktalar:
- Mekân yaklaşık 40 yıldır hizmet veriyor.
- Kağıt oyunları yasak, satranç ve dama tercih ediliyor.
- Kışın odun ateşinde demlenen çay ve nostaljik eşyalar atmosferi belirliyor.
- Sigara kesinlikle yasak ve çayın fiyatı 5 TL olarak sabit tutuluyor.
ÇAY EVİ SAHİBİ GUDBETTİN USTA
