Güneydoğu ihracatta hububatla liderliğini pekiştirdi: 7 ayda 2,2 milyar dolar
Güneydoğu Anadolu bölgesinde hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri sektörünün ihracatı, yılın ilk yedi ayında yüzde 7,4 artışla 2,2 milyar dolar seviyesine ulaştı. Bölge ihracatının yüzde 30,831,4 payla bölgenin lider konumunu pekiştirdi.
ürün bazlı performans:
Sektörün Güneydoğu'dan 2,5 milyon tonun üzerinde ihracat gerçekleştirdiği yedi aylık dönemde, ürün bazında dağılım öne çıkan verileri gösterdi: yaklaşık 736 bin ton makarna, 467 bin ton buğday unu ve 280 bin ton ayçiçek yağı ihraç edildi.
Gelir bazında ise ayçiçek yağı en fazla döviz girdisi sağlayan ürün oldu; ayçiçek yağındaki ihracat yüzde 26,4 artışla 461,5 milyon dolara ulaşırken, makarna ihracatı yüzde 14,1 artışla 394,1 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti.
Pazar dağılımında da bölgenin güçlü bağlantıları göze çarpıyor: sektörün en büyük pazarı olan Orta Doğu'ya ihracat 900 milyon doları aşarken, Afrika pazarına yapılan 775,5 milyon dolar tutarındaki ihracat yüzde 22,4 artış kaydetti.
lojistik, pazar riskleri ve çözüm önerileri:
TİM Yönetim Kurulu Üyesi ve GAİB Hububat Birliği Başkanı Celal Kadooğlu, bölgenin küresel belirsizliklere ve jeopolitik risklere karşı gösterdiği uyum kabiliyetine dikkat çekti. Kadooğlu, ihracatçıların sahadaki gelişmelerle üretim ve lojistik süreçlerini birlikte ele aldıklarını belirterek şunları söyledi:
"Sektörümüzün uluslararası rekabet gücünü korumak ve yakın coğrafyamızın gıda arz güvenliğini kesintisiz sağlamak adına, üretimden lojistiğe kadar tüm süreçleri sahadaki güncel gelişmelerle birlikte ele alıyoruz. Nitekim Karadeniz’de son dönemde tırmanan güvenlik risklerinin hammadde tedarik hatlarımız ve navlun maliyetlerimiz üzerinde oluşturduğu baskıyı, Suriye pazarında uygulamaya giren yüksek gümrük tarifelerini ve en önemli pazarlarımızdan Irak’ta ASYCUDA altyapısı ile bankacılık kanallarında karşılaşılan ilave maliyet yüklerini çok yakından takip ediyoruz. Gıda ihracatçılarımızın maliyetlerini dengelemek ve ticari direncini artırmak amacıyla, döviz dönüşüm desteklerinin artırılmasından navlun giderlerini hafifletecek bölgesel mekanizmaların kurgulanmasına kadar pek çok hayati başlığı titizlikle analiz ettik. Tüm bu hususlara dair somut tespitlerimizi ve çözüm önerilerimizi geçtiğimiz günlerde Ankara’da gerçekleştirdiğimiz temaslar kapsamında ilgili Bakanlıklarımızla paylaştık. Kamu otoritemizin, sanayicimizin ve ihracatçımızın rekabetçiliğini pekiştirecek ve sahadaki beklentilerini giderecek adımları kararlılıkla atacağına yürekten inanıyoruz."
Kadooğlu ayrıca hammadde erişimi, lojistik tıkanıklıklar ve navlun maliyetlerinin ihracat sürdürülebilirliği açısından kritik olduğunu vurguladı ve sektörün çözüm odaklı adımlar attığını belirtti:
"Özellikle yağışların olumlu seyretmesiyle bu yıl ayçiçeği rekoltemizde yaşanan memnuniyet verici artışa rağmen, Karadeniz başta olmak üzere bölgemizdeki lojistik tıkanıklıkların bir an önce çözüme kavuşturulması gerek iç piyasa gerekse ihracatımız açısından son derece kritik bir konudur. Çok büyük emekler harcayarak, yıllardır bin bir zahmetle oluşturduğumuz ihracat pazarlarımızdaki konumumuzu korumak ve güçlendirmek için ürün tedarik zincirinin kırılmaması ve ihracatımızın sürdürülebilirliğini sağlayabilmek bizler için hayati derecede önemlidir. Diğer taraftan bölgemizin limanlara olan coğrafi uzaklığının oluşturduğu navlun dezavantajını kıracak ve devlet desteklerinin etkinliğini artıracak dinamik politikalar, Afrika’dan Asya’ya kadar uzanan hedef pazarlarımızda elimizi son derece güçlendirecektir. Türkiye’nin gıda ticaretindeki stratejik merkez konumunu sürdürülebilir kılmak adına, kamumuzun öncülüğünde ve sektörümüzün üretim gücüyle ortak akıl çerçevesinde hareket etmeye, ülkemizin dış ticaret hedeflerine en yüksek katkıyı sunmaya aralıksız devam edeceğiz."
Sonuç olarak, Güneydoğu Anadolu hububat sektörü hem miktar hem gelir bakımından bölge ihracatının lokomotifi olmayı sürdürüyor; ancak sürdürülebilir büyüme için lojistik iyileştirmeleri, maliyet dengeleri ve bölgesel destek mekanizmalarının hayata geçirilmesi öncelikli gündem maddeleri arasında yer alıyor.
GAİB HUBUBAT BİRLİĞİ BAŞKANI CELAL KADOOĞLU
