Güney Sudan'da ana muhalefet SPLM-IO: 'Hükümet çöktü' iddiası
Güney Sudan'da ana muhalefet partisi SPLM-IO, görevden uzaklaştırılan Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Riek Machar ile bazı yetkililere yöneltilen suçlamalar sonucu hükümetin fiilen çöktüğünü savundu. Partinin yazılı açıklamasında, söz konusu tedbirlerin 'kesin bir şekilde reddedildiği ve kınandığı' belirtildi.
Muhalefetin temel iddiaları
Açıklamada, Machar'ın ve diğer tutukluların 'vatana ihanet, terör ve insanlığa karşı suçlar' suçlamalarıyla yargılanmak üzere görevden alınmalarının, barış anlaşmasının siyasi ve güvenlik hükümlerini fiilen durdurduğu vurgulandı. SPLM-IO, bunun sonucu olarak kurulan hükümetin 'çöktüğünü', yapısının ve meşruiyetinin sona erdiğini belirtti ve mevcut rejimin artık barış anlaşmasına değil 'diktatörlük ve zorbalık yoluyla iktidarı elinde tutan gayrimeşru bir yapıya' dayandığını öne sürdü.
Olayların kronolojisi
Gerginlik, Şubat ayında Yukarı Nil eyaletinin Nasir şehrine düzenlenen saldırıyla tırmandı; saldırıyı gerçekleştiren ve çoğunluğu Nuer kökenli olan 'Beyaz Ordu' milis güçlerinin eylemleri sonrasında Machar'a yakın bazı general ve bakanlar gözaltına alındı. 26 Mart'ta Riek Machar ev hapsine alındı. 11 Eylül'de, Machar dahil 21 şüphelinin aynı suçlamalarla yargılanacağı duyuruldu ve Cumhurbaşkanı Salva Kiir Mayardit Machar'ı görevden uzaklaştırdı.
Arka plan
Dünyanın en genç ülkesi olan Güney Sudan, 2011'de Sudan'dan ayrılarak bağımsızlığını kazandı. Ülke, 16 Aralık 2013'te başlayan ve uzun süre devam eden iç çatışmaların ardından 2018 ve 2022 yıllarında tarafların imzaladığı barış anlaşmalarıyla siyasi sürece dönme çabaları gösterdi. Ancak barış anlaşması sonrasında dahi kamu düzeni ve güvenlik tam olarak sağlanamadı; farklı kabileler ve gruplar arasında aralıklı şiddet olayları yaşandı. Barış anlaşmasının imzalanmasının ardından Machar görevine dönmüştü.
SPLM-IO'nun hedefleri ve olası sonuçlar
Ana muhalefet açıklamasında, SPLM-IO'nun ülkede rejim değişikliğini ve barış, adalet, eşitlik, demokrasi, hukuk devleti ve kalkınma temelli yeni bir siyasi düzen kurmayı hedefleyeceği belirtildi. Partinin bu iddiaları, hükümetin meşruiyeti ve barış anlaşmasının uygulanması konularında yeni tartışmaları beraberinde getirebilir; sürecin nasıl ilerleyeceği, hem ülke içi siyasi aktörlerin tutumuna hem de hukuki prosedürlere bağlı olacak.
