Güney Çin Denizi'nde Çin ile Filipinler arasındaki gerilim, Scarborough Sığı çevresinde yaşanan yeni bir sürtüşme ile yeniden alevlendi. İki ülkenin sahil güvenlik birimlerinin duruma dair farklı anlatımları bulunuyor. Her iki taraf da, ihtilaflı bölgede karşılıklı engelleyici eylemlerde bulunduklarını ve bazı temaslar sırasında gemilerin çarpıştığını bildiriyor.
Çin Sahil Güvenliği Sözcüsü, Filipinler’in 3003 borda numaralı gemisinin, Çin’in uyarılarına rağmen 3302 borda numaralı sahil güvenlik gemisine yandan çarptığını iddia etti. Buna karşın, Filipin Sahil Güvenliği, Çin gemilerinin kendilerine 'tazyikli suyla' müdahale ettiğini ve gemilerin seyir antenlerini hedef aldığını ifade etti.
Scarborough Sığı ve Tarihsel Çatışmalar
Scarborough Sığı, üçgen şeklinde ortasında lagün bulunan bir deniz bendi olup, Filipinler'in kuzeyindeki Luzon Adası’na 120 deniz mili (222 kilometre) mesafededir. Filipinler tarafından 'Panatag', Çin tarafından ise 'Huangyan' olarak adlandırılan bu bölge, iki ülke arasındaki çatışan egemenlik iddialarının merkezi konumundadır.
Bölgedeki tarihsel gerilim 2012’ye kadar uzanıyor; o yıl Filipinler Sahil Güvenliği, kaçak avcılık yaptığı gerekçesiyle 8 Çin balıkçı gemisini alıkoyma girişiminde bulunmuş ve bu durum Çin’in müdahalesiyle gerilime yol açmıştır. Olayın ardından Çin, Scarborough Sığı’nın kontrolünü sağlamıştır.
Güney Çin Denizi Anlaşmazlığının Arka Plânı
Güney Çin Denizi, İkinci Dünya Savaşı sonrasında kıyıdaş ülkelerin bağımsızlıklarını kazanmasının ardından egemenlik ihtilaflarının merkezi olmaktadır. Çin, 1947 yılında yayımladığı haritayla bölgenin %80’i üzerinde egemenlik iddiasında bulunmuştur. Filipinler ile birlikte, Vietnam, Brunei ve Malezya da bu bölgedeki hak iddialarını desteklemektedir.
Çin hükümetinin, ihtilaflı adalarda askeri üsler inşa etmesi ve bölgeye sivil gemi filolarıyla varlık göstermesi, hem bölgede hem de ABD gibi dış aktörler tarafından tepkiyle karşılanmaktadır. 2016 yılında Hollanda'nın Lahey kentindeki Daimi Tahkim Mahkemesi, Filipinler'in başvurusu üzerine verdiği kararda, Çin'in Güney Çin Denizi'ndeki tek taraflı egemenlik taleplerinin yasal olmadığına hükmetmiştir.
