dikenli dallardan toplanan bereket
Türkiye’de doğal olarak yetişen 27 kuşburnu türünün 17’sine ev sahipliği yapan Gümüşhane’de, sonbaharla başlayan hasat çalışmaları Tekke Beldesi’nde yoğunlaşıyor. Doğada kendiliğinden yetişen ve halk arasında 'dikenli gül' olarak anılan kuşburnu, kentte eylül ve ekim aylarında olgunlaşıyor. Gümüşhane’nin iklimi ve doğal yapısı, bölgeyi Türkiye’nin önemli kuşburnu merkezlerinden biri haline getiriyor.
toplama ve hazırlık sürecinin aşamaları:
Tekke Beldesi’nde kadınlar ve aile fertleri dikenli dallardan tek tek topladıkları meyveleri önce saplarından ayırıp yıkıyor. Ardından kazanlarda kaynatılan kuşburnular mikserle eziliyor. Pürüzsüz bir kıvam elde etmek için önce kevgirden, sonra ince elekten geçirilen karışım, kalan kılçık ve çekirdek parçalarından ayrılıyor. Son aşamada odun ateşinde tekrar kaynatılarak marmelat kıvamına getiriliyor. Hazırlık boyunca yapılan el işleri ve eleme işlemi, üretimin en emek yoğun bölümlerini oluşturuyor.
Hazırlık sürecini anlatan üreticiler, meyvenin dikenli yapısının toplama aşamasını zorlaştırdığına dikkat çekiyor. Sabah erken saatlerde başlayan işlemler çoğu zaman akşama kadar devam ediyor; kuşburnunun tamamen pürüzsüz ve dayanıklı bir marmelat haline gelmesi için sabır ve titizlik gerekiyor.
gümüşhane'nin kültürü ve ekonomisindeki yeri:
Gümüşhane’de kuşburnu yalnızca evlerin kışlık hazırlıklarında kullanılmıyor; bölgesel ekonomi ve kültürel kimliğin de parçası. Yörede kuşburnudan marmelat, reçel, çay ve meyve suyu gibi ürünler üretiliyor. Geleneksel yöntemlerle yapılan kuşburnu marmelatı, Gümüşhane’nin yöresel ürünleri arasında öne çıkıyor. Yüksek C vitamini içeriği ile bilinen kuşburnu hem besleyici değeri hem de sofralara kattığı lezzetle bölge halkının vazgeçilmezi olarak kalmaya devam ediyor.
Tekke Beldesi'nden üreticiler Seval Toprak ve Melike Toprak, toplama ve işleme sürecinin ayrıntılarını aktarıyor. Üreticiler, kuşburnusunun hem marmelat hem de çay olarak tüketildiğini, bazı yerlerde çorba şeklinde de değerlendirildiğini belirtiyor. Bu emek yoğun üretim, yöresel mutfağın ve ailelerin kış hazırlıklarının temel taşlarından biri olarak sürüyor.
TÜRKİYE’DE DOĞAL OLARAK YETİŞEN 27 KUŞBURNU TÜRÜNÜN 17’SİNE EV SAHİPLİĞİ YAPAN GÜMÜŞHANE’DE, SONBAHARLA BİRLİKTE BAŞLAYAN KUŞBURNU MESAİSİ DEVAM EDİYOR. TEKKE BELDESİ’NDE DİKENLİ DALLARDAN TEK TEK TOPLANAN KUŞBURNULAR, GÜN BOYU SÜREN ZAHMETLİ İŞLEMLERİN ARDINDAN KIŞ AYLARINDA TÜKETİLMEK ÜZERE MARMELATA DÖNÜŞTÜRÜLÜYOR.
