Ani görme kaybı acildir, beklemek kalıcı hasara yol açabilir
Sultanbeyli Ersoy Hastanesi Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Mert Hakan Şimşek, ani görme kaybının göz damarlarından retina problemlerine, optik sinir hastalıklarından beyindeki dolaşım bozukluklarına kadar farklı ve ciddi nedenlere bağlı gelişebileceğini söylüyor. Şimşek'e göre görme birkaç saniye ile birkaç gün içinde kısmen veya tamamen kaybolabilir ve birçok durumda hızlı müdahale, kalıcı hasarın önlenmesi için hayati önem taşıyor.
Damar tıkanıklıkları ve yaşamsal riskler:
Retinal arter tıkanıklığı, retinaya kan taşıyan ana arterin aniden tıkanması sonucu saniyeler içinde ağrısız görme kaybına yol açabilir; bazı hekimler bu tabloyu "gözün inmesi" olarak tanımlıyor. Retinal ven tıkanıklığı ise kanın gözden geri akışında sorun oluşturarak daha yavaş gelişen görme bozukluklarına neden olabilir ve özellikle yüksek tansiyon ile diyabet hastalarında daha sık görülür.
60 yaş ve üzerindeki kişilerde risk oluşturan dev hücreli arterit gibi damar duvarı iltihapları da ani görme kaybına neden olabilir; bu hastalık şakak ağrısı ve çiğneme sırasında güçlük gibi eşlik eden belirtiler gösterebilir.
Retina, vitreus ve travma kaynaklı nedenler:
Retina dekolmanında retinanın arka tabakası yerinden ayrılır; başlangıçta ışık çakmaları ve uçuşan cisimler gözlenebilir, ilerledikçe görüşün önüne perde inmesi şeklinde şikâyet ortaya çıkar. Vitreus kanaması ise göz içindeki jölemsi sıvıya kan sızmasıyla karakterizedir ve diyabete bağlı damar hasarları sonucu görülebilir.
Ayrıca kimyasal yanıklar veya göze alınan şiddetli darbeler kornea ve diğer yapıların zarar görmesine yol açarak acil müdahale gerektirebilir.
Nörolojik nedenler: optik sinir ve beyin kaynaklı kayıplar:
Optik nevrit optik sinirin iltihaplanmasıdır ve genellikle tek gözde görülür; göz hareketleri sırasında artan ağrı eşlik edebilir. Optik nevrit bazı vakalarda Multiple Skleroz (MS) hastalığının ilk belirtilerinden biri olabilir. Beynin görme merkezini besleyen damarların tıkanması ise inme sırasında belirli görme alanlarında ani kayba yol açabilir.
Şimşek ayrıca, birkaç dakika süren ve kendiliğinden düzelme gösteren geçici görme kayıplarının da ihmal edilmemesi gerektiğini vurguluyor. Amaurosis fugax adı verilen bu tablo çoğu kez karotis damardan kopan küçük bir pıhtının göz damarını geçici tıkamasıyla ortaya çıkar ve görünün düzelmesi durumu önemsiz kılmaz; büyük bir inmenin habercisi olabileceği için nörolojik ve kardiyolojik değerlendirme gereklidir.
Belirtiler, acil durum işaretleri ve alınacak ilk önlemler:
Şiddetli göz ağrısı, bulantı, kusma, gözde kızarıklık ve ışıkların çevresinde gökkuşağı görme gibi belirtiler akut glokom krizini işaret edebilir ve acil müdahale gerektirir. Göz hareketleri sırasında artan ağrı optik nevrit, ışık çakmaları ve perde inmesi retina dekolmanını düşündürür.
Op. Dr. Mert Hakan Şimşek, ani görme kaybında hastanın şikâyetin kendiliğinden geçmesini beklememesi gerektiğini özellikle vurguluyor: vakit kaybedilmemeli, "Dinlenince geçer diye beklemek kalıcı görme kaybına neden olabilir" ve kişinin kendi başına göz damlası veya başka bir ilaç kullanmaması gerektiği belirtiliyor. En kısa sürede göz hastalıkları uzmanının bulunduğu bir sağlık kuruluşuna veya tam teşekküllü acil servise başvurulmalı.
Sonuç olarak, görmede ani değişiklik hissedildiğinde beklemek yerine derhal uzman değerlendirmesi almak, kalıcı görme kaybı ve olası sistemik risklerin (özellikle inme) önlenmesinde belirleyici olabilir.
GÖZ HASTALIKLARI UZMANI OP. DR. MERT HAKAN ŞİMŞEK
