Gördes'te doğayı kırmızıya boyayan koruma altındaki şakayıklar
Türkiye'nin farklı bölgelerinde görülen koruma altındaki şakayık çiçekleri, en yoğun olarak Manisa'nın Gördes ilçesine bağlı Kıranköy Mahallesi Kırüstü mevkiinde doğaseverlerle buluşuyor. Gördes-Akhisar yolu güzergahında doğal olarak yetişen şakayıklar, mayıs ayının ilk haftasında açarak bölgeyi adeta kırmızıya boyuyor.
Türü ve yayılımı
Anadolu'da 'Ayıgülü' olarak da bilinen ve birçok farklı türü bulunan şakayık çiçeği; Manisa, Kütahya, Antalya, Uşak ve Denizli başta olmak üzere çeşitli illerde görülüyor. Latince adı içerisinde 'Türk' kelimesi geçen ve tamamen Anadolu'ya özgü Paeonia Turcica türü, Gördes'in Kıranköy Mahallesi Kırüstü mevkiindeki yaklaşık 1100 rakımlı ormanlık alanlarda yetişiyor.
Büyüme dönemi ve ziyaretçi yoğunluğu
Nisan ayında tomurcuklanmaya başlayan şakayıklar, mayısın ilk haftasında açıyor ve haziran ayı sonlarına kadar canlılığını koruyor. Bu dönem nedeniyle bölgeye çok sayıda doğa yürüyüşü grubu, fotoğraf tutkunu ve ziyaretçi geliyor; bitkinin yayılım alanı her geçen yıl genişliyor.
Koruma önlemleri ve yaptırımlar
Yetkililer, endemik bitkilerin koparılması veya yaşam alanlarının zarar görmesinin 2872 sayılı Çevre Kanunu ile 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu kapsamında 'biyolojik çeşitliliği tahrip etme suçu' olarak değerlendirildiğini belirtti. 2026 yılı itibariyle endemik bitkileri koparan ya da doğal yaşam alanlarına zarar verenlere 840 bin TL'ye kadar idari para cezası uygulanıyor.
Yerel gözlem
Uzun yıllardır bölgede doğa yürüyüşleri yapan emekli eğitimci ve yerel tarih araştırmacısı Halil Altıntaş, şakayıkların özellikle melengiç ormanlarının bulunduğu nemli ve gölge alanlarda yetiştiğini vurguladı. Altıntaş, 'Şakayıklar genellikle Kırüstü mevkiinin yamaçlarında görülüyor. Koca bir alanda yayılım gösteriyor ve her geçen yıl daha da genişliyor' dedi.
Altıntaş ayrıca, bölgenin tamamen doğal yapısını koruduğunu, şakayıkların özellik arz eden bir bitki olduğu için zarar vermenin çok ciddi cezaları olduğunu ve sosyal medya kullanıcıları, doğa yürüyüşü grupları ile fotoğraf tutkunlarının bölgeye yoğun ilgi gösterdiğini aktardı.
TÜRKİYE’NİN FARKLI BÖLGELERİNDE GÖRÜLEN KORUMA ALTINDAKİ ŞAKAYIK ÇİÇEKLERİ, EN YOĞUN OLARAK MANİSA’NIN GÖRDES İLÇESİNE BAĞLI KIRANKÖY MAHALLESİ KIRÜSTÜ MEVKİİNDE DOĞASEVERLERLE BULUŞUYOR. GÖRDES-AKHİSAR YOLU GÜZERGAHINDA DOĞAL OLARAK YETİŞEN ŞAKAYIKLAR, MAYIS AYINDA AÇARAK BÖLGEYİ ADETA KIRMIZIYA BOYUYOR.
