Panelin çerçevesi ve katılımcılar:
Nilüfer Belediyesi’nin ev sahipliğinde düzenlenen "Antik Tiyatrolarda Koruma Yöntemleri ve Güncel Yaklaşımlar" paneli, Gölyazı (Apollonia ad Rhyndacum) Antik Tiyatrosu’nda tamamlanma aşamasına gelen arkeolojik kazıların ardından restorasyon ve geleceğe aktarım süreçlerini odağa aldı. Etkinlik Pancar Deposu’nda gerçekleştirildi; Nilüfer Belediye Meclis Üyesi Özlem Akbaş Önsoy da panele katıldı. Moderatörlüğü, Bursa Uludağ Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve Gölyazı Kazı Başkanı Prof. Dr. Derya Şahin yürüttü.
Panele konuşmacı olarak Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Bölümü’nden Prof. Dr. Bekir Eskici, Prof. Dr. Yaşar Selçuk Şener, Prof. Dr. Ali Akın Akyol, Doç. Dr. Murat Cura ve Arş. Gör. Ahmet Keleş katıldı.
Uzmanların koruma yaklaşımı:
Prof. Dr. Bekir Eskici restorasyonda iki temel ilkeye vurgu yaptı: en az müdahale ve geri dönüştürülebilirlik. Eskici, uygulamaların uzmanlık eksikliğiyle yapılmasının anıtlara zarar verebileceğini belirterek, Efes ve Milet gibi büyük tiyatrolarda edinilen deneyimlerin, yapılan eklerin sökülebilir ve ayırt edilebilir olması gerektiğini gösterdiğini söyledi.
Prof. Dr. Yaşar Selçuk Şener ise korumayı "önleyici" ve "etkin" olmak üzere iki başlıkta değerlendirdi. Şener, kullanılacak yeni malzemelerin yapının özgününe zarar vermemesi gerektiğini vurgulayarak, Gölyazı Antik Tiyatrosu’nun dünyada tek örnek bir kültür varlığı olduğuna dikkat çekti. Yapıda doğrudan onarım uygulamasına geçmeden önce malzemenin durumu ile geçmişteki yangın ve deprem izleri ve çevresel etkilerin eksiksiz tespit edilmesi gerektiğini ifade etti.
Bilimsel teşhis ve laboratuvar çalışmalarının önemi:
Prof. Dr. Ali Akın Akyol, taş, harç ve sıvaların kimyasal ve fiziksel analizlerinin restorasyon kararlarına yön verdiğini anlattı. Akyol, sahada görülenin ardındaki gerçekliğin laboratuvar verileriyle tespit edildiğini belirtti ve kazı öncesi jeofizik araştırmalar ile mikroskobik numunelerin toplanmasının yapılacak müdahaleler için sağlam bir temel oluşturduğunu aktardı.
Zemin özellikleri ve dijital belgeleme:
Doç. Dr. Murat Cura, geçmişte antik yapılarda kullanılan çimentolu harçların neden olduğu zararları hatırlatarak Gölyazı Antik Tiyatrosu’nun zemin özelliklerine dikkat çekti. Cura, yapının kireçtaşı ağırlıklı, yumuşak bir zeminde yer aldığına işaret ederek, orijinal kısımlara yük getirmeyen, gerektiğinde sökülebilen hafif ve uyumlu malzemelerin tercih edilmesi gerektiğini vurguladı.
Arş. Gör. Ahmet Keleş ise tarihi yapıların korunmasında dijital belgeleme teknolojilerinin sunduğu olanakları anlattı; belgelemeye dayalı verinin restorasyon sürecinde hem izlenebilirlik sağladığını hem de müdahalelerin geriye dönük değerlendirilmesine imkan verdiğini belirtti.
Panel, uzmanların katılımcılardan gelen soruları yanıtlamasıyla devam etti ve günün anısına hediye takdimiyle sona erdi. Tartışmalar, Gölyazı Antik Tiyatrosu’nun özgün kimliğini koruyarak kültür turizmine kazandırılması için çok disiplinli çalışma, bilimsel teşhis ve çağdaş belgeleme yöntemlerinin zorunlu olduğunu ortaya koydu.
NİLÜFER BELEDİYESİ’NİN EV SAHİPLİĞİNDE DÜZENLENEN “ANTİK TİYATROLARDA KORUMA YÖNTEMLERİ VE GÜNCEL YAKLAŞIMLAR” PANELİNDE, KAZI ÇALIŞMALARINDA SONA GELİNEN GÖLYAZI ANTİK TİYATROSU’NUN AYAĞA KALDIRILMA SÜRECİ ELE ALINDI. ALANINDA UZMAN AKADEMİSYENLER, YAPININ ÖZGÜN KİMLİĞİNİ BOZMADAN KÜLTÜR TURİZMİNE KAZANDIRILMASI İÇİN BİLİMSEL TEŞHİS, ÇOK DİSİPLİNLİ ÇALIŞMA VE ÇAĞDAŞ BELGELEME YÖNTEMLERİNİN ŞART OLDUĞUNU VURGULADI.
