Göç yollarında bir ömür: Gabar Dağı eteklerinde konar göçerlerin sessiz direnişi
Mağara köyü: Kışın sığınağı
Şırnak’ın İdil ilçesine bağlı Gabar Dağı eteklerindeki Mağara köyü, yaz aylarında Hakkari’nin yüksek ve serin yaylalarında yaşayan konar göçerler için kış aylarında sığınak oluyor. Yaz döneminde yaylalarda geçirilen zamanın ardından, hayvanlarla birlikte zorlu bir göç süreci onları buraya getiriyor.
Yaklaşık 3 ay süren bu göç çoğu zaman karla kaplı patikalarda gerçekleşiyor; geceleri soğukla, gündüzleri yorgunlukla geçiyor. Göçün sonunda ulaşılan Mağara köyü, konar göçerler için kışı atlatma mücadelesinin başladığı yer konumunda.
Göçer Zeki Kaplan’ın tanıklığı
Zeki Kaplan, ömrünün göç yollarında geçtiğini söyleyerek yaşamlarının sabit bir yere bağlanmadığını vurguluyor: "Bizim hayatımız sürekli hayvancılık. Bir yerde kök salamıyoruz. Mevsimler nereye sürerse, biz de oraya gidiyoruz"
Yaz aylarında Hakkari’nin serin ve yüksek yaylalarına çıktıklarını anlatan Kaplan, yaşam döngülerini şöyle özetliyor: "4-5 ay yaylalarda kalıyoruz. Orası bizim nefes aldığımız yer. Ama ardından bizim için en ağır sınav başlıyor. Kadın, çocuk, yaşlı demeden; hayvanlarla birlikte 3 ay boyunca yürüyerek kışlaklara iniyoruz. Yol uzun, yol zor, umut ise ince bir ip gibi"
Kaplan, kışın konar göçerler için hayatta kalma mücadelesi olduğuna dikkat çekiyor: "Kar yağdığında bizim için hayat duruyor. Soğuk iliklerimize işliyor. Bu kış çok zor geçti, hatta hala geçmedi diyebilirim. Gece hayvanlarımız donmasın diye uykusuz kalıyoruz"
Geçimlerini sağlamak için katlandıkları zorlukları anlatan Kaplan, toplumun sofrasına sundukları emeğin önemine vurgu yapıyor: "Millet sıcak evinde rahat yaşasın, sofrasında et, süt eksik olmasın diye biz bu çileyi çekiyoruz. Küresel ısınma, kuraklık, değişen iklim. Hepsi bizi vuruyor. Ama yine de vazgeçmiyoruz. Çünkü bizim emeğimiz, halkımızın sofrasına sağlık olarak gidiyor"
Konar göçer yaşamının giderek zorlaştığını belirten Kaplan, şu sözlerle hayatın yükünü özetliyor: "Bizim hayatımız zor ama onurumuz emeğimizdir. Karın altında da kalsak, açlıkla da sınansak üretmeye devam ediyoruz. Çünkü bu topraklarda yaşamanın bedelini en ağır şekilde biz ödüyoruz"
Göç yollarında bir ömür: Gabar Dağı eteklerinde konar göçerlerin sessiz direnişi
